سه سال پس از اعتراضات انتخاباتی ایران؛ شهروندان چه می‌گویند

سه سال پیش در انتخابات ریاست جمهوری در ایران، مطابق اعلام رسمی نزدیک به ۴۰ میلیون نفر (۸۵ درصد واجدان شرایط) رأی دادند، اما اعلام پیروزی محمود احمدی نژاد که بر خلاف انتظار گروه بزرگی از رأی دهندگان بود، به موجی گسترده از اعتراضات بی سابقه در تاریخ جمهوری اسلامی انجامید.

میرحسین موسوی و مهدی کروبی دو نامزد اصلاح طلب انتخابات ریاست جمهوری سال ۱۳۸۸ به دنبال گسترش دامنه اعتراضات خیابانی، بیش از یک سال است که در حصر به سر می برند.

طی این مدت با بالاگرفتن اختلافات آشکار محمود احمدی نژاد با آیت الله علی خامنه ای، رهبر جمهوری اسلامی که به قهر یازده روز رئیس جمهور ایران انجامید، برخی از چهره های شاخص نزدیک به آقای احمدی نژاد، «جریان انحرافی» نام گرفتند و دولت، به طور محسوسی حمایت دفتر رهبری و حامیان او را از دست داد.

بی‌بی‌سی فارسی در سومین سالگرد برگزاری آن انتخابات از مخاطبان خود خواست که به چند سوال از جمله این که درباره وقایع پس از انتخابات چه فکر می کنند و آن وقایع چه تأثیری در جامعه و زندگی فردی آنها داشته، پاسخ دهند.

در مجموع نظرات درج شده در پاسخ به سئوالات بی بی سی، شمار نسبتا زیادی از معترضان و منتقدان حکومت ایران گفته اند که حوادث سه سال اخیر موجی از ناامیدی را سبب شده و حکومت در سرکوب مخالفان و «کشیدن تیغ بر خواسته های مردم» موفق بوده است.

شهروندی از تهران نوشته است که حوادث سه سال اخیر نشان داد «مردم ایران زیر بار حرف زور می روند و به آسانی تن به هر ذلتی می دهد.»

شهروندی دیگری هم از شیراز گفته است که «اعتراضات به علت اینکه دوام نداشت، به نفع حکومت بود چون خوب توانست مخالفان خود را شناسایی و سرکوب کند.»

به نظر این شهروند ایرانی، اصل حرکت اعتراضی از سوی دانشجویان بود که «مردم از آنها حمایت نکردند و اگر می کردند مطمئنا دولت توانایی مقابله با آنها را نداشت.»

فائزه از تهران نوشته است که وقایع سال ۱۳۸۸ «باعث سرخوردگی و ناامیدی عمیق در مردم شده و امید برای آینده بهتر ایران از بین رفته است.» به عقیده او، «دامنه تهدید و ارعاب و فشار و تنگ نظری های دینی هر روز بیشتر می شود.»

شهروند دیگری مهم ترین اثر انتخابات سال ۱۳۸۸ و حوادث پس از آن را ناامیدی از زندگی در ایران خوانده و گفته «فرصت جبران سیاست های غلط احمدی نژاد با کشتار مردم در خیابان، زندانی کردن روزنامه نگاران و فرار فعالان سیاسی از کشور و زندانی شدن کروبی و موسوی» از دست رفت.

مخطاب دیگری از تهران هم نوشته است که «در این ۳۴ سال، نیم میلیون کشته و یک میلیون زخمی در یک جنگ خجالت آور داده شده، بالای ۵۰ هزار نفر به بهانه های مختلف اعدام و کشته و ترور شدند و ۵ میلیون نفر کشور را ترک کردند، میزان مصرف مواد مخدر به بالاترین نقطه جهانی رسیده حکومت در خصوصی ترین مسائل افراد دخالت می کند، فقر و بیکاری و ناامنی و ناامیدی و نابودی بنیان های اجتماعی... آیا بلایی مانده؟»

شهروند دیگری هم در پاسخ به این سئوال که نتیجه انتخابات بر فضای سیاسی ایران چه بود، از تمثیل استفاده کرده و نوشته «وقتی ماهی در تور می افتد، تقلا می کند تا از رمق بیفتد و به جایی می رسد که خود خواسته تسلیم مرگ می شود تا از این تقلا و ترس و خستگی راحت شود... فقر و اوباش سالاری و بیرحمی و مواد مخدر و اعدام و کشتار و بحران سازی هر ساعته مردم را از رمق انداخته است.»

در مجموع نظرات درج شده در پاسخ به سئوالات بی بی سی، شمار کثیری از نظردهندگان هم گفته اند که گرچه اعتراضات پس از انتخابات از سوی حکومت سرکوب شده اما «سکوت جاری در ایران آتش زیر خاکستر» است و بر اساس نوشته یکی از مخاطبان، «جنبش دمکراسی خواهی ایران در حال طی کردن دوره تکامل» است.

شهروندی نوشته است که اعتراضات مردمی بعد از انتخابات سال ۱۳۸۸ نشان داد که مردم ایران از «رژیم حاکم حمایت نمی‌کنند.»

مجید در پاسخ به پرسش های بی بی سی مهمترین تاثیر وقایع بعد از انتخابات سال ۱۳۸۸ را «طلسم شکنی بزرگ از جانب مردم در برابر مقام ولی فقیه» خوانده و نوشته «این خود قدمی بزرگ در راه رسیدن به آزادی و دمکراسی در ایران بود و از طرفی ثابت کرد مردم ایران بعد از ۳۰ سال فشار و خفقان هنوز نمرده است.»

شهروندی از لواسان نوشته که «آرام کردن این اوضاع کار راحتی نیست» و دیگری پاسخ داده که مهمترین اثر حوادث پس از انتخابات این بود که «نشان داد رهبر ایران تشخیص و تدبیر درستی نداشته که در آن زمان احمدی نژاد را تایید می کرد و نطرات او را نزدیک به افکار خود می دانست، اما حالا اجازه می دهد او را انحرافی و رمال بخوانند.» شهروند دیگری هم گفته که این حوادث «خواب آیت الله خامنه ای را آشفته کرد... ظلم پایدار نمی ماند و اراده مردم مانند سیل است.»

بابک هم از آمریکا نوشته است که بعد از انتخابات، امید خیلی از جوان ها به ناامیدی تبدیل شد اما فضای بی روح و رمق این روزهای ایران، گواه این است که اعتراض ها خاموش نشده و در حال حاضر دوران باروری خود را سپری می کند.»

مخاطب دیگری هم در پاسخ به پرسش های بی بی سی نوشته است که «خواسته های مردم نه تنها فروکش نکرده بلکه بسیار عمیق تر شده، پرهیز از خشونت برای مردم یک اصل بود تا ایران هم دچار سرنوشت سوریه نشود اما حاکمیت نخواست این را بفمهد.»

حامیان حکومت

تعدادی از حامیان حکومت ایران هم به پرسش های بی بی سی پاسخ داده اند.

یکی از آنها نوشته است: "در سال ۸۸ متوجه شدیم اسرائیل غاصب انگلیس و آمریکا انقدر بدبخت شده اند که با دروغ پردازی ملت را به جان هم بیاندازند ولی رهبری با اقتدار نقشه آنها را برملا کرد".

اشرف از منچستر هم نوشته است که وقایع سه سال پیش نشان داد که کشورهای غربی و اسراییل قصد داشتند "دموکراسی عربستانی و قطری" در ایران برقرار کنند.

او افزوده است: "زهی خیال باطل! مردم ایران با این طناب ها در سیاهچاله های ۲۸ مردادی غربی ها نمی روند".