دویستمین روز حمله به سفارتخانه بریتانیا در تهران

پخش این فایل در دستگاه شما پشتیبانی نمی شود.

روز سه‌شنبه، ۸ آذر (۲۹ نوامبر) سال گذشته یعنی دویست روز پیش، گروهی از معترضان که رسانه‌های داخلی ایران آنان را دانشجویان دانشگاه‌های تهران و دانشجویان بسیجی توصیف کردند، برای اعتراض به سیاست بریتانیا در قبال حکومت جمهوری اسلامی و حمایت از مصوبه مجلس راجع به کاهش رابطه با بریتانیا وارد ساختمان‌های سفارتخانه بریتانیا در مرکز تهران و قلهک شدند و اقدام به تخریب اموال آن کردند.

متعاقب این اعتراض و ورود به داخل ساختمان سفارت، وزارت خارجه ایران از این حادثه ابراز نارضایتی کرد. رامین مهمان‌پرست سخنگوی وزارت خارجه ایران در سخنانی در این رابطه گفت: "آنچه که در ارتباط با سفارت انگلیس در تهران رخ داد اتفاقی غیر قابل پیش بینی و در پی عصبانیت برخی از تظاهرکنندگان از رویکرد دولت انگلیس در قبال جمهوری اسلامی ایران بود که با هوشمندی و تدبیر اتخاذ شده، از آسیب دیدن دیپلمات ها جلوگیری به عمل آمد و برخورد با متخلفین از سوی قوه قضاییه تحت بررسی و پیگیری است."

اما علیرغم این اظهارات واکنش لندن به این حادثه سریع بود.

ویلیام هیگ، وزیر خارجه بریتانیا در واکنش به این حادثه در سخنانی گفت: ما دولت ایران را به دلیل عدم اتخاذ تدابیر لازم برای حفاظت از سفارتمان در تهران مسئول می دانیم. بدون شک این حادثه تبعات جدی دیگری به دنبال خواهد داشت.

تبعات جدی مورد اشاره آقای هیگ اخراج کارکنان سفارت ایران در لندن بود.

وزیر خارجه بریتانیا در اظهاراتی در مجلس بریتانیا گفت: هم اکنون به مسئول سفارت ایران در لندن اطلاع داده ایم که ما خواهان بسته شدن فوری سفارت ایران در لندن هستیم. و تمامی دیپلماتها و کارکنان این سفارت باید ظرف ۴۸ ساعت خاک بریتانیا را ترک کنند. اگر هر کشوری بخواهد کار را برای سفارت ما در خاک آنها دشوار کند، نباید انتظار داشته باشد که دارای سفارتخانه فعال در اینجا باشد.

این حمله انتقاد و محکومیت گسترده‌ای را به خصوص در میان دولت‌های غربی و اتحادیه اروپا نیز به دنبال داشت.

با بسته شدن سفارت بریتانیا در ایران و اخراج کارکنان سفارت ایران از بریتانیا دو کشور عملا دارای رابطه سیاسی و کنسولی نیستند اما هر دو، این وضعیت را کاهش روابط می خوانند نه قطع آن.

حق نشر عکس Reuters
Image caption این حمله انتقاد و محکومیت گسترده‌ای را به خصوص در میان دولت‌های غربی و اتحادیه اروپا نیز به دنبال داشت

ریچارد دالتون- سفیر سابق بریتانیا در ایران در این باره به بی بی سی گفت: فکر میکنم همینه. یعنی دو کشور دارای روابط دیپلماتیک هستند اما این روابط را از طریق دیدارهای گاه به گاه و یا اتفاقی در حاشیه نشستهای بین المللی انجام می دهند. اما این دیدارها خیلی محدود هستند و روابط در حدود رد و بدل کردن پیام است. در کل فکر می کنم که ابتدا روابط بین غرب و ایران باید بهبود پیدا کند تا دو کشور بتوانند روابط کامل و معمولی بین خود را از طریق سفارتهای خود در تهران و یا لندن دوباره آغاز کنند.

آقای دالتون در باره این پرسش که چه کسانی در دو طرف به خصوص در ایران، احتمالا از این حادثه و تبعات آن سود می برند گفت: فقط در این‌باره می توانم حدس بزنم. اما با توجه به تاریخ روابط پر فراز و نشیب بین دو کشور بویژه پس از ۱۳۵۷ معتقدم که همیشه گروهی بوده اند که هیچگاه نمی خواهند این روابط بهبود یابد. ... گروهی که فکر می‌کند با مخالفت با کشوری غربی مثل بریتانیا در چارچوب روابط دو کشور در طول قرون متمادی، به نفع ایران است و به عبارتی ایران نیازی به همکاری با بریتانیا ندارد. اما در بریتانیا فکر نمی کنم که کسی خواهان تیره شدن روابط با ایران باشد و به نفع بریتانیا نیست که تقریبا هیچ ارتباطی با ایران نداشته باشد.

به هر صورت این حادثه جدای از مشکلات کنسولی ایجاد شده به ویژه برای ایرانیان، در بعد سیاسی برای ایران یکی از کانال های ارتباطی با اتحادیه اروپا را با محدودیتهایی روبرو ساخته و برای بریتانیا نیز برخی از تنگناهای دیپلماتیک را بوجود آورده است.

در حال حاضر دو کشور دیپلماتی در خاک یکدیگر ندارند. هزینه خالی بودن سفارتخانه های دو کشور از جمله نکاتی است که شاید ابعاد واقعی آن مدتها بعد روشن شود.