پایان روز نخست نشست مسکو؛ تردید درباره پیشرفت در مذاکرات

حق نشر عکس fars
Image caption سعید جلیلی گفت که این مذاکرات "آزمونی بزرگ" برای کشورهای غربی است

دومین نشست روز نخست گفت‌وگوهای هسته‌ای ایران و نمایندگان گروه ۱+۵ در مسکو پایان یافت. این نشست دو روزه، فردا (سه شنبه، ۳۰ خرداد) ادامه خواهد یافت.

به گزارش خبرگزاری دانشجویان ایران، ایسنا، یک عضو هیات مذاکره کننده ایران گفته است که آمادگی نداشتن تیم مذاکره کننده ۱+۵ برای انجام مذاکرات کارشناسی و توافق بر روی دستور کار پیش از مذاکرات مسکو، پیشرفت در این مذاکرات را با تردید روبرو کرده است.

این عضو هیات مذاکره کننده ایران پس از شروع نشست عصر ایران و ۱+۵ گفت: "به این ترتیب ۱+۵ فرصتی یک ماهه قبل از مذاکرات مسکو را از دست داد."

این عضو که نامی از او برده نشده، نمایندگان گروه ۱+۵ را مسئول عدم پیشرفت مذاکرات دانسته است.

همچنین سرگئی ریباکوف، معاون وزارت خارجه روسیه گفته است که بزرگترین مانعی که در مسیر این مذاکرات قرار دارد، مواضع طرفین در قبال همدیگر است که بسیار پیچیده و ترمیم آن دشوار است.

به گزارش خبرگزاری روسی اینترفکس، آقای ریباکوف گفت: "راهیابی برای نزدیکتر کردن این مواضع احتمالا مشکل اصلی است."

اولین نشست مذاکرات ایران و نمایندگان گروه ۱+۵ درباره فعالیت‌های هسته‌ای ایران، صبح امروز (دوشنبه، ۲۹ خرداد) در مسکو برگزار شد.

به گزارش رسانه‌های ایران، سعید جلیلی، دبیر شورای عالی امنیت ملی و رئیس هیات مذاکره‌کننده ایران پیش از آغاز گفت‌وگوها با نمایندگان گروه ۱+۵ گفت که این مذاکرات "آزمونی بزرگ" برای کشورهای غربی است تا نشان دهند که "آیا با پیشرفت ملت ایران موافق هستند یا نه."

با این حال، خبرگزاری فرانسه به نقل از یکی از اعضای هیات مذاکره‌کننده ایران گزارش داده است که فضای گفت‌وگوهای مسکو "مثبت نیست."

این دیپلمات ایران پس از چندین ساعت مذاکره دو طرف در نشست صبح امروز گفته است که "تعیین چارچوب (برای مذاکرات) مشکل اصلی است."

حق نشر عکس FARS
Image caption مذاکرات هسته‌ای در مسکو برای دو روز ادامه دارد

خبرگزاری فارس هم به نقل از دیپلمات‌های نزدیک به مذاکره‌کنندگان ایران در مسکو گزارش داده است که "گروه ۱+۵ پیشنهادهای خود را در هیچ چارچوب بلندمدتی که مشخص‌کننده الزامات و تبعات آن و گام‌های بعدی باشد، قرار نمی‌دهند و صرفا بر برداشته شدن یک گام تاکید دارند."

در این گزارش اضافه شده است که از دید ایران، این روند نشان می‌دهد که "گروه ۱+۵ به دنبال پیدا کردن راه‌حل کلانی برای مساله نیست و فقط بر گرفتن یک امتیاز تاکتیکی تمرکز کرده است." در حالی که منابع نزدیک به مذاکره‌کنندگان ایران می‌گویند که "بسته به این که گام درخواستی در کدام چارچوب مطرح شود و برنامه کاری پس از آن چه باشد، پاسخ به آن متفاوت خواهد بود."

تکرار خواسته‌ها

مایکل مان، سخنگوی کاترین اشتون، مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا و رئیس هیات مذاکره‌کننده ۱+۵ در حاشیه این گفت‌وگوها به خبرنگاران گفته است که طرف‌های مذاکره با ایران، همچنان به دنبال تحقق خواسته‌های پیشین خود، از جمله توقف غنی‌سازی اورانیوم در سطح ۲۰ درصد و تعطیلی تاسیسات غنی‌سازی اورانیوم فردو در نزدیکی قم هستند.

براساس گزارش‌ها، در این گفت‌وگوها نمایندگان ۱+۵ دوباره درخواست پیشین خود از ایران را برای توقف غنی‌سازی اورانیوم در سطح ۲۰ درصد، خروج ذخایر اورانیوم غنی‌شده در سطح بالاتر از ۵ درصد از ایران و تعطیلی یک واحد غنی‌سازی اورانیوم در نزدیکی شهر قم مطرح کرده‌اند.

در مقابل، گفته می‌شود که مذاکره‌کنندگان ایران هم خواهان لغو تحریم‌ها علیه ایران و به رسمیت شناختن آنچه مقامات این کشور "حق کشور خود برای غنی‌سازی اورانیوم" می‌خوانند، هستند.

حق نشر عکس FARS
Image caption سعید جلیلی (راست) و کاترین اشتون (چپ) روسای هیات‌های مذاکره‌کننده هسته‌ای در مسکو

محمود احمدی‌نژاد، رئیس‌جمهور ایران، یک روز پیش از آغاز این مذاکرات به روزنامه فرانکفورتر آلمان گفته است که ایران آماده است درباره غنی‌سازی ۲۰ درصدی اورانیوم وارد مذاکره شود.

به گزارش سایت رسمی ریاست‌جمهوری ایران، آقای احمدی‌نژاد گفته است: "اگر کشورهای اروپایی سوخت ۲۰ درصد غنی‌شده را در اختیار ایران قرار دهند، (ایران) اقدام به غنی‌سازی در این سطح نخواهد کرد."

نمایندگان خبری رسانه‌های ایران که به مسکو رفته‌اند، در گزارش‌هایی به نقل از یکی از دیپلمات‌های ایران که در این مذاکرات حضور دارد، نوشته‌اند که ایران در دور اول مذاکرات، "رهیافتی منسجم" در پیش گرفته است.

او گفت که انتقاد از "فرصت‌سوزی یک‌ماهه ۱+۵" و عدم برگزاری نشست‌های معاونان روسای هیات‌های مذاکره‌کننده، "تشریح پاسخ‌های ایران به پیشنهادهای ۱+۵ و تبیین محورهای پیشنهادی ایران، سه گام اصلی این کشور در مذاکرات مسکو هستند.

دور پیشین این گفت‌وگوها در روزهای سوم و چهارم خرداد (۲۳ و ۲۴ ماه مه) در بغداد برگزار شد. اما بر اساس گزارش‌ها، در پایان دو روز گفت‌وگو دو طرف پذیرفتند که "اختلافاتی جدی هنوز وجود دارد". هرچند آقای جلیلی گفت که این مذاکرات "در فضای خوبی برای طرح شفاف دیدگاه‌ها" برگزار شده است.

مذاکره‌کنندگان ایران دیروز، یکشنبه، ۲۸ خرداد، به مسکو رفتند.

'عدم آمادگی'

علی باقری، معاون دبیر شورای عالی امنیت ملی ایران، نزدیک به یک هفته پیش هلگا اشمید، معاون مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا را متهم کرد که در مسیر پیشرفت گفت‌وگوها "وقفه" ایجاد می‌کند.

آقای باقری و خانم اشمید از سوی روسای هیات‌های مذاکره‌کننده ایران و ۱+۵ موظف بوده‌اند تا هماهنگی لازم را برای برگزاری نشست مسکو به عمل آورند.

اما در نامه‌هایی که بخش‌هایی از متن آنها در روزهای گذشته در رسانه‌ها منتشر شد، هر دو معاون روسای هیات‌های مذاکره‌کننده مدعی شدند که طرف مقابل آمادگی لازم را برای فراهم کردن مقدمات مذاکرات هسته‌ای ندارد.

آقای باقری خطاب به خانم اشمید نوشته بود: "اگر توافق‌های هر دو طرف گفت‌وگو نتواند به طور شایسته در سطح معاونان و کارشناسان پیگیری شود، چه تضمینی برای موفقیت گفت‌وگوهای آتی خواهد بود؟"

با این حال، خبرگزاری فرانسه گزارش داده است که مقامات رسمی روسیه در تلاش هستند تا نشست ایران و ۱+۵ در مسکو با نتایجی عملی همراه باشد.

سرگئی ریابکوف، معاون وزیر امور خارجه روسیه گفته است: "دلایلی وجود دارد تا باور کرد که گام بعدی، در مسکو برداشته خواهد شد."

سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه، چهارشنبه هفته گذشته (۲۴ خرداد) در سفری یک‌روزه به تهران با مقامات عالی‌رتبه ایران از جمله سعید جلیلی، سرپرست گروه مذاکره‌کننده هسته‌ای و علی‌اکبر صالحی، وزیر امور خارجه ایران دیدار کرد.

خبرگزاری رسمی ایران (ایرنا)، گزارش داده است که هیات مذاکره‌کننده ایران در مذاکرات بغداد "بسته‌ای متشکل از پنج محور را به طرف مقابل ارائه کرد و مقرر شد که دو طرف در نشست مسکو در باره آن گفت‌وگو کنند."

ایرنا اضافه کرده است که کاترین اشتون، رئیس هیات مذاکره‌کننده ۱+۵ در آخرین تماس تلفنی با دبیر شورای عالی امنیت ملی ایران گفته است که "در مذاکرات مسکو درباره بسته پیشنهادی ایران گفت‌وگو خواهد شد."

گروه ۱+۵ با حضور نمایندگان کشورهای بریتانیا، آمریکا، فرانسه، چین، روسیه و آلمان تشکیل شده است.

کشورهای غربی ایران را متهم می‌کنند که فعالیت‌های هسته‌ای خود را با اهدافی نظامی دنبال می‌کند، اما ایران همواره این اتهامات را رد کرده است.

با این حال، اتحادیه اروپا و آمریکا برای تحت فشار گذاشتن ایران، تحریم‌هایی را علیه این کشور وضع کرده‌اند که جدیدترین دور آنها از روزهای پایانی ماه ژوئن (نزدیک به ده روز دیگر) اجرایی خواهد شد.

گزارش شده است که لغو این تحریم‌ها از اصلی ترین درخواست‌های ایران در گفت‌وگو با نمایندگان ۱+۵ است.

مطالب مرتبط