پشت پرده روابط ایران و همسایگان به روایت دیگران

شاید بهترین تعبیر از تاثیر گذاری اسناد ویکی لیکس را بتوان در صحبت‌های حسن نصر الله دبیرکل حزب الله لبنان دید. در جایی اسناد را «نا‌معتبر» می‌داند و در جای دیگر می‌گوید که «آبروی خیلی‌ها را برده» است. ایران و همسایگانش، بخشی از اسناد ویکی لیکس را به خود اختصاص داده‌اند. به دلیل اینکه آمریکا سفارتخانه‌ای در تهران ندارد، همواره اسناد مرتبط با ایران از تلگراف‌هایی است که سفارتخانه‌های آمریکا در کشورهای مختلف درباره ایران به مقام‌های مافوقشان در واشنگتن فرستاده‌اند. از این رو اسنادی که در ویکی لیکس درباره ایران منتشر شده، بسیار کمتر از آن چیزی است که این کشور در صحنه مراودات بین المللی در ارتباط با ایران جریان دارد. در مجموعه حاضر نگاهی داریم به شماری از اسناد ویکی لیکس که نشانی از وضعیت رابطه ایران و همسایگان و کشورهای مجاورش است.

افغانستان؛ نگرانی از افغان های آموزش دیده در ایران

بر پایه یکی از اسناد رسمی درز کرده به ویکی لیکس، غلام حسن گران دبیر پارلمان همواره در گفت‌و‌گوهای خود با افسران پلیس، نسبت به اینکه بیشتر کارکنان بخش فنآوری اطلاعات پارلمان، در ایران آموزش دیده‌اند و «به سفارت ایران در کابل اطلاعات می‌دهند» گلایه کرده است.

ترکمنستان؛ بیم تاثیر گردشگران ایرانی و احتمال انتقال اورانیوم غنی شده

حضور انبوه گردشگران ایرانی در ترکمنستان که شمار آن‌ها سالانه به حدود ۷۰هزار نفر می‌رسد، از دیگر مسائلی است که در اسناد ویکی‌لیکس به آن اشاره شده است.

عمان؛ در قلب پادشاه نسبت به ایران چه می گذرد

بر اساس یکی از اسناد ویکی لیکس پادشاه عمان به یک مقام آمریکایی گفته که «ایرانی‌ها احمق نیستند. آن‌ها به خوبی می‌دانند خط قرمزهایی وجود دارد که نباید از آن عبور کنند.» او جنگ مستقیم با آمریکا را یکی از این خط قرمز‌ها دانسته است.

بحرین؛ نگرانی از نفوذ ایران در میان شیعیان

در سندی که مهر «محرمانه» به روی آن درج شده، پادشاه بحرین از ضرورت ارتباط با اسرائیل سخن می‌گوید. به عقیده او «منطقه به صلح با اسرائیل احتیاج دارد و این گونه است که همه ما می‌توانیم با ایران مقابله کنیم.»

ترکیه؛ کمک به تهران برای دور زدن تحریم ها

یکی از اسناد منتشر شده در سایت ویکی‌لیکس از فعالیت‌های گسترده اطلاعاتی آمریکا در شهر استانبول ترکیه برای دریافت اطلاعاتی از داخل ایران، پرده برداشته است.

ارمنستان؛ نقش ایران در مناقشه قره باغ

بر اساس یکی از اسناد ویکی لیکس ادوارد نعلبندیان، وزیر امور خارجه ارمنستان به سفیر آمریکا گفته است: «با توجه به نزدیکی مرزهای ما با ترکیه و جمهوری آذربایجان، کشور ما هیچ انتخابی جز انتخاب همکاری با ایران در حوزه‌های انرژی و حمل و نقل ندارد.»

جمهوری آذربایجان؛ پولشویی و قاچاق مواد مخدر

اسناد ویکی‌لیکس، از سطح بالای تنش در روابط ایران و جمهوری آذربایجان حکایت می‌کند. البته آنچه که در این اسناد آمده تنها به روابط سیاسی بسنده نکرده و به دست داشتن برخی از مقام‌های ایرانی در قاچاق مواد مخدر در جمهوری آذربایجان نیز اشاره کرده است.

امارات متحده عربی؛ 'احمدی نژاد همچون یک کتاب باز است'

برپایه اسناد ویکی لیکس امارات، نسبت به دو مساله خوشبین نیست، یکی امکان اینکه ایران به نصیحت‌ها گوش فرا دهد و برنامه ساخت تسلیحات اتمی خود را کنار گذارد و دوم امکان اعمال تحریم‌های سخت از سوی جامعه جهانی علیه ایران.

قطر؛ تو با کدام طرف هستی؟

یک سند متعلق به ۱۰ آذرماه ۱۳۸۹ (اول دسامبر ۲۰۱۰) در سایت ویکی لیکس منتشر شده که از آمادگی قطر برای قرار دادن پایگاهی هوایی به آمریکا به منظور حمله به ایران سخن گفته است. این سند به دیدار حمد بن خلیفه آل ثانی با معاون وزیر انرژی آمریکا پرداخته است.

عربستان؛ سر 'اژدها' را قطع کن

روابط ایران و عربستان در سال های پس از انقلاب ایران‌، گاه خصمانه و طوفانی بوده و‌گاه آرام و دوستانه. اما برخی اسناد منتشر شده در سایت ویکی لیکس نشان می‌دهد که این روابط دوجانبه حتی با وجود دوره‌هایی که چهره ظاهری آن دوستانه بوده، در نهان وضعی دیگر داشته است.

عراق؛ عمق استراتژیک تهران در میان اعراب

در یکی از اسناد ویکی لیکس آمده است که به دلیل نزدیکی عراق به ایران و میراث شیعی مشترک دو کشور، «عراق اولویتی سیاسی و حیاتی در سیاست‌های خارجی دولت ایران است تا بتواند تاثیر خود را در منطقه بیش از پیش گسترش دهد.»

روسیه: کدهای پدافند ایران در اختیار اسرائیل

بنا بر این سند، روسیه کدهای پدافند دفاع هوایی «تور ام یک» را که به ایران فروخته است، در اختیار اسرائیل قرار داده است. اسرائیل در مقابل کدهای ارتباطی با هواپیماهای بدون سرنشینی را در اختیار روسیه قرار داد که به گرجستان فروخته است.