خاتمی: خیلی از بداخلاقی‌هایی که سنت شده از روزنامه کیهان است

حق نشر عکس tarikhiran.ir
Image caption محمد خاتمی در اوایل انقلاب اسلامی مدتی مدیر و نماینده آیت الله خمینی در روزنامه کیهان بود

محمد خاتمی، رئیس جمهور پیشین ایران که در سال‌های پس از انقلاب سال ۱۳۵۷ مدتی با حکم آیت‌الله خمینی مدیر روزنامه کیهان بود، از شیوه این روزنامه به صراحت انتقاد کرده و گفته است که کیهان امروز "نسبتی با آنچه که او و آیت الله خمینی می خواستند، ندارد."

آقای خاتمی این موضوع را در جریان گفت و گویی با سایت "تاریخ ایرانی" و در آستانه هفتادمین سالگرد انتشار روزنامه کیهان که از قدیمی ترین روزنامه های ایرانی است، بیان کرده.

رئیس جمهور پیشین ایران گفته است: "خیلی از بداخلاقی‌هایی که در جامعه به صورت سنت درآمده، اگر نگویم منابع، یکی از مجاری آن خود کیهان است، نسبت‌های ناروا دادن، تهمت زدن."

روزنامه کیهان به مدیریت حسین شریعتمداری، که توسط آیت الله علی خامنه‌ای، رهبر ایران منصوب شده است، در دوره هشت ساله ریاست جمهوری محمد خاتمی از منتقدان سرسخت او و دیگر همراهانش بود که در مواردی این انتقادات با عبارات بسیار تند همراه بود.

یادداشت های روزنامه کیهان و شیوه های خبررسانی حاکم بر آن به گفته مقام های پیشین در دولت محمد خاتمی و نمایندگان دوره ششم مجلس باعث بروز بحران هایی در کشور می شد.

این روزنامه پس از انتخابات بحث برانگیز ریاست جمهوری سال ۱۳۸۸ که به اعتراضات گسترده خیابانی منجر شد، در مواردی اتهاماتی را متوجه محمد خاتمی و همراهان او کرد و او را "فریبکار" خواند.

خاتمی و مقاله علیه مهدی بازرگان

حق نشر عکس BBC World Service
Image caption مهدی بازرگان (نفر اول از راست) نخست وزیر دولت موقت ایران بود و ابراهیم یزدی (نفر اول از چپ) وزیر خارجه دولت موقت و مدیر روزنامه کیهان که محمد خاتمی با حکم آیت الله خمینی جایگزین او شد

محمد خاتمی در این گفت و گو با یادآوری محتوی پیش از انقلاب روزنامه کیهان، گفته است که خود روزهای پنجشنبه، آخر هفته کیهان را می خریده است.

آقای خاتمی گفته که کیهان "در آن زمان هم وجهه روشنفکری قوی‌تری داشت و هم گاهی آثار انتقاد و مخالف‌خوانی‌های کم‌دردسری در آن دیده می‌شد... در صفحه ۶ کیهان خاطرم هست افراد عجیب و غریبی مقاله داشتند، مثل دکتر علی‌اصغر حاج‌ سیدجوادی و بسیاری از نویسندگان و شاعران نو‌پرداز، انقلابی و چپ، مطلب و شعر داشتند."

در ادامه این گفت و گو از آقای خاتمی درباره مقاله انتقادی اش که در کیهان درباره مهدی بازرگان نخست وزیر مستعفی دولت موقت و دبیرکل نهضت آزادی و نماینده وقت مجلس منتشر شده بود، سئوال شده و او به طور تلویحی از محتوی مقاله خود انتقاد کرده است.

آقای خاتمی گفته است: "راهی که دوستان ما در نهضت آزادی می‌پیمایند، راه واقع‌بینانه‌ای نیست و انتقاد داشتیم. اما من قبول دارم. واقعا اگر الان می‌خواستم مطالب را بنویسم، آنطور نمی‌نوشتم. بعضی مطالبی که آن وقت نوشتم جفا بود نسبت به افراد."

آقای خاتمی در مقاله ای که روز ۲۶ دی ۱۳۶۰ منتشر شد، در نقد گفته های مهدی بازرگان، که پس از استعفای از نخست وزیری دولت موقت نماینده اولین دوره مجلس شده بود، نوشته بود: "دیگر نمی‌شود در جمهوری اسلامی مکتب و مکتبی را به باد تمسخر گرفت و بالاخره نمی‌توان آزادانه جریاناتی که به جنگ مسلحانه دست زده و رویاروی مردمی‌ترین رژیم عالم ایستاده‌اند، ‌تقویت روحی و سیاسی نمود."

در جریان نطق پیش از دستور آقای بازرگان در مجلس اول درباره بحران به وجود آمده در کشور که چند ماه پیش از آن به عزل ابوالحسن بنی صدر اولین رئیس جمهور ایران انجامیده بود، او از شرایط کشور و سیاست های وقت انتقاد کرده بود. در پاسخ، شماری از نمایندگان مجلس با شعار مرگ بر بازرگان مانع از ادامه نطق او شده بودند.

آقای خاتمی در مقاله کیهان درباره رویدادهای این روز و نطق مهدی بازرگان نوشته بود: "عکس‌العملی که در برابر سخنان آقای بازرگان در مجلس پیش آمد، گرچه درست نبود ولی کاملا طبیعی بود و به نظر من آنچه قابل توجه است، خویشتن‌داری کسانی است که شاهد این همه خون و ایثار بوده‌اند و جمهوری عزیزتر از جان خود را این همه مظلوم می‌بینند و سخنان آقای بازرگان را (با هر نیتی که ادا شده باشد) همسو و هماهنگ با سخنان دشمنان مسلم اسلام و انقلاب و مردم می‌یابند و باز هم صبر می‌کنند."

Image caption محمد خاتمی مدیر پیشین روزنامه کیهان و رئیس جمهور سابق ایران از مشی فعلی این روزنامه انتقاد کرده است

بیش از سی سال پس از انتشار این مقاله، آقای خاتمی گفته است: "با اینکه اختلاف نظر و اختلاف سلیقه [با نهضت آزادی ایران] داشتیم،‌‌ همان زمان برای آن‌ها احترام قائل بودم، الان هم احترام قائلم. ولی بنده هم قبول دارم که بعضی وقت‌ها تحت تاثیر فضای احساساتی موجود قرار گرفتم."

محمد خاتمی، در آبان ۱۳۵۹ در حالی که در ماموریت خارج از کشور به سر می برد با حکم آیت الله خمینی به عنوان سرپرست روزنامه کیهان منصوب و جایگزین ابراهیم یزدی شد.

روزنامهٔ کیهان یکی از قدیمی‌ترین روزنامه‌های ایرانی است که اولین شماره آن در عصر سوم خرداد ۱۳۲۱ به مدیریت عبدالرحمان فرامرزی و سردبیری مصطفی مصباح‌زاده در تهران منتشر شد.

این روزنامه پس از انقلاب به مصادره حکومت جدید در آمد و مدیر آن همزمان نماینده ولی فقیه در موسسه کیهان که ناشر این روزنامه است، بوده است.

انتشار کیهان طی هفتاد سال گذشته به جز چند توفیف کوتاه و اعتصابات منتهی به انقلاب بهمن ۱۳۵۷ به‌طور مستمر ادامه داشته و از چند سال اخیر به جای انتشار در عصر، صبح ها منتشر می شود.