بررسی روزنامه های صبح یکشنبه تهران – هجده تیر

جلسه مجمع تشخیص مصلحت، صفحه اول شرق حق نشر عکس shargh
Image caption جلسه مجمع تشخیص مصلحت، صفحه اول شرق

روزنامه های امروز صبح تهران از حضور تیم اقتصادی دولت و رییس جمهور در مجمع تشخیص مصلحت و بررسی تحریم ها و مشکلات بازار در آن جا استقبال کرده و نشانه همدلی بخش های مختلف کشور برای مقابله با تحریم نفتی کشور دانسته اند. ابراز شادمانی از پیروزی اسلامگرایان در لیبی، و هشدار درباره شادمانی زودهنگام از انتخابات محمد مرسی و اخوان المسلمین در مصر از دیگر بخش های این روزنامه هاست.

ادامه گزارش ها درباره بالاگرفتن نارضایتی مردم از گرانی و تکرار تبلیغات درباره بی اثر بودن تحریم ها همچنان ادامه دارد در حالی که با تعطیل چند ستون طنز و طراوت، عملا شادی و طراوت از این روزنامه ها رخ بر بسته است.

تصمیمی دیر، اما درست، برای مقابله با تحریم ها

حسن سبحانی در مقاله ای در شرق نوشته مواجهه مسوولان اقتصادی کشور با واقعیات اقتصادی معطوف به «افزایش قیمت حامل‌های انرژی» که به «هدفمند کردن یارانه‌ها» مشهور شد و اعلام توقف افزایش قیمت حامل‌های انرژی هر چند بسیار دیرهنگام و از سر ناچاری و ناگزیری اتخاذ شده باشد اما از منظر تصمیم‌گیری اقتصادی مواجهه‌ای درست است. اصولا کار «علم» نیز همین است. در فعالیت‌های علمی محقق به دنبال ادراکی است که با واقعیات منطبق باشد تا بتواند از طریق دخل و تصرف در واقعیات بایستد و آنها را به سمت و سویی هدایت کند که منافع جامعه در آن جست‌وجو می‌شود.

به نوشته این مقاله آنچه از اثر این تصمیم گیری ها بر اقتصاد ایران وارد آمد از منظر کارشناسی فعلا قابل احصا نیست اما آنچه بدیهی است این واقعیت است که ضعف ادراک پدیده‌های اقتصادی در بدنه کارشناسی مدیریت اقتصادی کشور یا گوش ندادن به دیدگاه‌های کارشناسانه موجب فراهم آمدن پدیده‌های‌ مبهم برای سرمایه‌گذاری را در کشور شد. و در این موقعیت، سرمایه‌گذاری تحت‌الشعاع فعالیت‌های زودبازده و مطمئن‌تری همچون فلزات قیمتی و پول خارجی قرار گرفت و تولید دچار گرفتاری شد و به واسطه افزایش قیمت حامل‌های انرژی، یک مرتبه دیگر با مشکلات عدیده‌ برخورد کرد.

به نوشته مقاله شرق امروز به وضوح و به صراحت دور باطلی درست کرده‌اند که از افزایش قیمت‌ها شروع شده و به افزایش‌های بیشتری در قیمت به دلیل کاهش عرضه در مزارع و کارخانجات و مشکلات ناشی از تحریم مختومه می‌شود. در چنین شرایطی قبول ناصواب بودن افزایش قیمت‌ حامل‌های انرژی، می‌تواند مفید باشد.

بعد از بستن تنگه هرمز چه؟

حق نشر عکس ebtekar
Image caption عکس و تیتر صفحه اول ابتکار

علی محقق در سرمقاله ابتکار با اشاره به طرح دوفوریتی بستن تنگه هرمز که با ۱۰۰ امضاء از نمایندگان مجلس تدوین شده نوشته بر اساس این طرح یک ماده‌ای و یک جمله‌ای! در صورت تصویب مجلس، دولت موظف می‌شود تا بر اساس حق حاکمیت خود، از عبور نفتکش‌هایی که نفت خود را به مقصد کشورهای طراح تحریم نفتی علیه ایران حمل می‌کنند، جلوگیری کند.

نویسنده با تذکر این که میان مصوبه مجلس و هشدار مقام‌های سیاسی و نظامی کشور زمین تا آسمان تفاوت هست پرسیده آیا نمایندگان در طرح خود، ابعاد و احتمالات مختلف ماجرا را پیش‌بینی کرده‌اند؟ آیا به همان سادگی که برای بستن تنگه هرمز طرح تدوین کرده‌اند، برای روزهای پس از بستن تنگه و احتمال بروز شرایط جنگی هم طرح و نقشه مشخص و از پیش تدوین شده‌ای آماده کرده‌اند؟ از طرح یک ماده‌ای ارائه شده که چنین بر نمی‌آید و در لابلای اظهارات طراحان و امضاکنندگان هم چنین نشانه‌هایی به چشم نمی‌خورد.

ابتکار در نهایت با اشاره به «هشدار به لندن برای قطع یا کاهش روابط» که سال پیش هر از گاهی روی میز می‌گذاشتند و در زمستان یکجا خرج شد و روابط دو کشور تا آستانه قطع کامل پیش رفت نوشته حالا این سوال مطرح می‌شود که آیا نمایندگان مجلس – به‌رغم اختیارات قانونی خود- بهتر نیست تصمیم‌گیری برای بستن یا نبستن تنگه هرمز را مانند همه سه دهه گذشته روی میز نگهدارند و به جای آن، با تصویب قوانین تسهیل‌کننده شرایط را برای دور زدن بیشتر تحریم‌ها و یا گشایش در اختلافات هسته‌ای فراهم نمایند.

اسلامگرا و واقع بین و آرام یا جنگ داخلی

در حالی که عکس و گزارش هائی از انتخابات لیبی در صفحات اول روزنامه های امروز صبح به عنوان نشانه پیشرفت اسلامگرایان در آن بخش بزرگ از آفریقا منعکس شده برخی از روزنامه ها از وقوع جنگ در آن کشور ابراز نگرانی کرده اند.

جعفر قنادباشی ، کارشناس مسائل آفریقا در مقاله ای در تهران امروز نوشته تصاویر پخش شده از رسانه ها از انتخابات لیبی حکایت از آن دارد که به رغم آنکه شهروندان لیبی از تجربه شرکت در انتخابات بی بهره بودند ، اما مانند کسانی که مدتها با انتخابات سرو کار دارند، رفتار کردند و به تعبیری به گونه ای نهادینه شده در انتخابات شرکت کردند. جو آرام حاکم بر اغلب شهرهای لیبی و همچنین در برخی شهرهای شرقی که گفته می شد، آشوب زده هستند نیز شگفتی تحلیلگران را در پی داشت.

به نوشته این مقاله باید گفت که کشوری مانند لیبی بنا بر ترکیب جمعیتی‌اش، در برخی حوزه ها دچار مشکلاتی بود کما اینکه در دو شهر اجدابیا و بریقه هم انتخابات بنا به دلایل امنیتی به تعویق افتاد و همچنین در برخی شهرهای حوزه جنوبی ما شاهد درگیری هایی میان طرفدران قذافی و ساکنان این مناطق بودیم اما در یک شمایل کلی می توان گفت که فضای انتخاباتی در لیبی متفاوت با تحلیل های قبل از انتخابات بود.

در انتهای این مقاله یادآوری شده که در میان جریانات حاکم بر روند انتخابات لیبی برخی از گروه های سلفی سخنانی از بخت بلند خود به میان آوردند حال آنکه تصاویر و شمایل افراد شرکت کننده حاکی از آن است که افراد شرکت‌کننده بر یک اسلام واقع گرا و به‌دور از جریانات افراطی تاکید داشتند.

اما روزنامه جوان با چاپ عکسی از انتخابات لیبی در صفحه اول خود خبر از "آتش جنگ داخلی در صندوق های رای لیبی" داده است.

حق نشر عکس javan
Image caption تیتر و عکس صفحه اول روزنامه جوان

تأمل در دعوت از محمد مرسی

صادق زیباکلام در مقاله ای در شرق نوشته اصرار ایران مبنی بر دعوت از «محمد مرسی» رییس‌جمهور جدید اسلامگرای مصر ضمن اینکه قابل فهم است اما در عین حال نیز باید با احتیاط با آن برخورد شود. قاهره تا به اینجا به صورت رسمی و علنی واکنش گرم و پرشوری نسبت به دعوت ایران نشان نداده و اولا ممکن است محمد مرسی به ایران نیاید و قاهره یکی از شخصیت‌های دولت جدید را به ایران بفرستد، ثانیا آمدن وی به ایران خیلی چیزی را اثبات نخواهد کرد.

این استاد دانشگاه با تاکید بر این که رسانه‌ها و شخصیت‌های ایران خیلی توجه به گرایش‌های سیاسی و جهت‌گیری‌های اخوان‌المسلمین ندارند به یادها آورده: جهت‌گیری‌ها و تفکرات اسلامگرایان در مصر بیش از آنکه به جهت‌گیری‌های اصولگرایان در ایران نزدیک باشد، بیشتر به تفکرات و نگاه ملی، مذهبی‌ها و اصلاح‌طلبان نزدیک است، این در عمل به معنای آن است که دولت جدید مصر بنا ندارد تعهدات و توافقات قبلی را یک‌جانبه ملغی کند. این شامل «کمپ دیوید» هم می‌شود.

در ادامه مقاله شرق آمده: اخوانی‌ها رسما اعلام داشته‌اند که در دولتی که تشکیل خواهند داد از سایر جریانات سیاسی از جمله لیبرال‌ها، سکولارها و حتی قبطی‌های ‌مسیحی هم دعوت به همکاری خواهند کرد. اخوانی‌ها همچنین اعلام کرده‌اند که اجرای سریع قوانین شریعت در مصر هنوز در دستور کار نیست و «حجاب» را اجباری نخواهند کرد. شاید بهتر باشد که مسوولان ما به جای اصرار در ایجاد روابط گسترده با اخوانی‌ها قدری تامل به خرج دهند و عجله نکنند.

تحریم نفتی اثر ندارد

کیهان در سرمقاله خود بدون اشاره به تحریم نفتی اتحادیه اروپا که تنها دوازده روز از آن می گذرد نوشته واقعیت این است که ایران با ۹ ماه مقاومت، شوک بزرگ را از سر گذرانده و حالا اتفاقا نوبت غرب است که شوک غیرمترقبه را تجربه کند. غرب مطلقا انتظار نداشت اما پس از ۹ ماه به چشم دید که ایران جا نخورد و جا نزد. اما قصه در همین جا ختم نمی شود که به قول معروف آخر شاهنامه خوش است.

نویسنده این مقاله بعد از تکرار استدلال هائی که در این روزها بارها در همین روزنامه نوشته شده تاکید کرده ایالات متحده با این راهبرد جدید ناکام خواهد ماند. تحریم ها در سطح سیاستمداران نیز کاملا معکوس عمل کرد. نه تنها در سطح حاکمیت، اسباب انسجام و همدلی بیشتر شد بلکه حتی نگاه سیاسی تمایزطلب و شبه روشنفکر را نیز با خود و در برابر افکار عمومی دست به گریبان کرد. غرب با آخرین نمونه دشمنی خود و درحالی که در مقابل منطق سازنده و مستدل ایران هیچ حرفی برای گفتن نداشت، خود را در منظر افکار عمومی جهان و ایران برهنه کرد.

سرمقاله کیهان سپس تیغ نقد خود را متوجه نیروهای داخلی کرده و نوشته خوش گمانی به غرب و تلقی این که به واسطه مذاکره و مسالمت با آنان می توان بازی برد- برد داشت و پیشرفت کرد، بارها در میان برخی سیاستمداران ما رسوخ کرد و دولت هایی را به انفعال و رخوت کشاند. عمل غرب ظاهرا حجمی از فعالیت های پرشتاب به چشم می آید اما بیش فعالی برای کسی که در باتلاق افتاده، اصلا خوب نیست و زمان غرق شدن او را شتاب می بخشد. وقتی ایران از چالش خطیر اخیر سربلند و غیرقابل انتظار بیرون بیاید- که آمده- آن وقت اسطوره قدرت غرب در انظار خواهد شکست.

کودکان کار و خیابان

حق نشر عکس shargh
Image caption اعتیاد به شبکه های اجتماعی، حسن کریم زاده، شرق

مریم نظری در تهران امروز گزارش داده: در حالی که ۱۲ دستگاه دولتی و غیر دولتی متعهد شده‌اند تا با فعالیت در ستاد ساماندهی کودکان کار و خیابان، این کودکان را یاری کنند اما انتظارها برای آنکه کار کودکان در کشور پایان یابد طولانی شده است. فرقی نمی‌کند کارگری و پادویی در کارگاهی نمور باشد یا دستفروشی در کنار خیابان! این کودکان با روی نامهربان زندگی روبه‌رو شده‌اند و در میان بی‌تفاوتی مردم و ناکارآمدی دستگاه‌های دولتی قد می‌کشند.

گزارشگر این روزنامه برای آگاهی از کم و کیف این آسیب اجتماعی به خانه کودک ناصرخسرو، محل نگهداری حدود ۲۰۰ کودک ایرانی و افغانی رفته که زیر نظر سازمان رفاه و مشارکت‌های شهروندی شهرداری و انجمن حمایت از حقوق کودکان فعالیت می‌کند.

تهران امروز نوشته: ناصر خسرو از آن دست مناطق کارگرنشینی است که پدر و پسر گاری به دست در بازارهای شلوغ منطقه پرسه می زنند و روزی که پدر از صبح تا ظهر با گاری باربری می کند از ظهر تا شب پسر موظف است کار پدررا ادامه دهد. کودکان ایرانی این خانه اغلب متعلق به خانواده‌های مهاجر و کوچ‌نشین از استان‌های غربی و شمالی‌اند که خانواده‌هایشان به دلیل بیکاری به پایتخت پناه آورده‌اند تا شاید با کار بیشتر، کمتر شرمنده خانواده خود باشند.

تیترهای پنهان

ابتکار در ستون تیترهای پنهان نوشته:

- عضو کمیسیون برنامه و بودجه مجلس: مردم گرانی‌ها را مدیریت کنند [منتظر دولت نمونن]

- وزیر خارجه: گم شدن سند باغ قلهک به من مربوط نمی‌شود [من همیشه مدارکمو تو گاوصندوق می‌ذارم]

- یک نماینده: پیگیری استیضاح وزیر کار پس از تعطیلات [ می‌خوایم سر فرصت باشه که بتونیم برای لغو استیضاح هم امضا جمع کنیم]

- جزئیات انتقال پایتخت از زبان معاونت حقوقی رئیس‌جمهوری [اول چند وانت میاریم و پرونده‌ها را می‌بریم، بعدشم چند تا اتوبوس، کارمندها را می‌برن. به همین راحتی]

- زیباکلام: اصلاح‌طلبان از ناطق نوری حمایت کنند [ تصمیم گرفتم روزی یه نامزد به اصلاح‌طلبان معرفی کنم]

کارتون روز

حق نشر عکس etemaad
Image caption کارتون فیروزه مظفری، اعتماد

مطالب مرتبط