مرور روزنامه های تهران؛ سه شنبه ۱۷ مرداد

روزنامه های امروز صبح تهران در عنوان های بزرگ خود مدال های طلای کشتی را بزرگ داشته اند. گزارش های احتیاط آمیزی از وضعیت سوریه و طرح این سئوال که متولی سیاست خارجی ایران کیست از جمله مطالب این روزنامه هاست که در عین حال به ماجرای ارز و بالارفتن دوباره بهای آن اهمیت بسیار داده اند.

حق نشر عکس shargh
Image caption تیتر و عکس صفحه اول شرق

تحرک در سیاست خارجی، متولی کیست؟

در حالی که روزنامه های تهران از گزارش های مایوس کننده و نشان دهنده شکست حکومت بشار اسد خودداری می کنند مسعود سلیمی در سرمقاله جهان صنعت نوشته بحران سوریه از دیروز وارد مرحله تازه‌ای شد. فرار ریاض حجاب، نخست‌وزیر تازه منصوب شده اسد به اردن یا به تعبیر دولت دمشق عزل نامبرده از سمت خود از یکسو و انفجار در ساختمان رادیو و تلویزیون دولتی در یکی از امن‌ترین مناطق پایتخت از طرف دیگر، دو رویدادی هستند که بدون تردید از نظر حیثیتی، روحی و امنیتی به ضرر حکومت و به طور خاص شخص رییس‌جمهور سوریه تمام می‌شود.

این روزنامه تاکید کرده هنوز مرکب حکم نخست‌وزیری ریاض حجاب از سوی اسد خشک نشده که یکی از اطرافیان مطمئن، بی‌سروصدا و از همه مهم‌تر بدون پیشینه منفی و در یک کلام یکی از شخصیت‌های تا حدودی موجه حکومت اسد، شرایط را برای ادامه ماموریتش نه‌تنها نامناسب که ناشدنی می‌بیند و راه فرار و پیوستن به مخالفان رژیم را بر ماندن در مسند صدارت در شرایط حساس تاریخ کشورش ترجیح می‌دهد.

تهران امروز در سرمقاله خود نوشته اگرچه مهمترین اتهام دستگاه دیپلماسی در تحولات منطقه از نگاه کارشناسان کم تحرکی مفرط بود، اما لااقل آنچه در یکی‌، دوهفته گذشته و هفته های آینده در عرصه دیپلماسی ایرانی اتفاق خواهد افتاد نشان از تحرکی بزرگ در عرصه دیپلماسی دارد. اگرچه غربی ها در ماههای گذشته تلاش فراوانی کردند تا ایران را از تصمیم سازی های پیرامون سوریه دور نگاه دارند، اما چرخ سوریه چرخید و باردیگر ایران را به محور تحرکات دیپلماتیک منطقه تبدیل کرد.

به نوشته این روزنامه همزمان با اعلام قطعیت سفر محمود احمدی نژاد، رئیس جمهور کشورمان به مکه برای شرکت در اجلاس اضطراری سران کشورهای اسلامی همچنین دیروز اعلام شد قرار است تهران روز پنج شنبه میزبان اجلاس مشورتی وزرای خارجه تعدادی از کشورهای منطقه‌ای و بین‌المللی درباره سوریه باشد.

همچنین سعید جلیلی دبیر شورای امنیت ملی کشورمان این روزها در لبنان بسر می‌برد و از نزدیک پیگیر تحولات سوریه است.

صادق زیباکلام در مقاله ای درشرق نوشته رییس‌جمهور در سخنرانی‌ هفته گذشته نکته بسیار مهمی را مطرح کرد و گفت "حواس‌مان جمع باشد و جوری نشود که ما را به جایی برسانند یا به جایی برسیم که ببینیم همه در منطقه علیه‌مان شده‌اند." نکته‌ای که هم مهم است و هم طرح آن از جانب رییس‌جمهور خیلی قابل توجه. اولا نخستین وجه آن این است که چه کسی باید مراقب این وضعیت باشد؟

به نوشته این استاد دانشگاه علی‌القاعده این رییس‌جمهور به عنوان شخص اول اجرایی است که باید مراقب باشد که ایران در جایگاهی و وضعیتی قرار نگیرد که «ببینیم همه منطقه علیه ما هستند.» مسوولیت هدایت سیاست خارجی ما برعهده قوه‌مجریه است. قوه‌مجریه است که نباید دیپلماسی و سیاست خارجی ما را به گونه‌ای هدایت کند که همه منطقه علیه ایران شود. در وهله بعدی این مجلس است که باید بر عملکرد دستگاه دیپلماسی کشور نظارت داشته باشد که همه منطقه علیه ما نشوند.

مقاله شرق با این سئوال که آیا ما با اسلامگرایانی که در مصر به قدرت رسیده‌اند، هیچ انس و الفتی توانسته‌ایم برقرار کنیم؟ نوشته واقعیت آن است که برای طرح این سوال شاید دیر شده باشد و ما دیر به فکر آینده ایران و مناسباتش با همسایگانش و کشورهای منطقه افتاده‌ایم. آن هشدارباش و زنهارباش که در جایگاهی قرار نگیریم که همه علیه‌مان باشند، جدای از آنکه دیگر خیلی دیر شده، آیا غیر از آن است که متوجه قوه‌مجریه به عنوان متولی رسمی دیپلماسی کشور است؟ و آیا خود رییس‌جمهور که آن هشدار را می‌دهند در راس آن قوه قرار ندارند؟

روز خبرنگار

علی‌اکبر قاضی‌زاده در مقاله ای درآرمان نوشته نه؛ مطبوعات امروز؛ چشم‌انداز دیروز من نیستند. من فکر می‌کردم با این کار می‌توانم به مردم خدمت کنم، می‌توانم اطلاع‌رسانی کنم و آن روزها فکر می‌کردم می‌توانم به نفع مردم گام بردارم و با بیان آنچه در اطرافمان می‌گذرد می‌توانم به مردم راه بهتری را برای زندگی پیشنهاد کنم. ولی به دلایل متعدد انگار موفق نشده‌ام. یا روز و روزگار مناسبی نبود یا زمینه به اندازه کافی مهیا. شاید هم خود من آنقدر برای این میدان آزموده نبودم که در بزنگاه‌های حساس چه کاری بهتر است انجام دهم و در نتیجه من به آرمان‌هایم در پس سال‌ها تلاش در مطبوعات نرسیدم.

حق نشر عکس etemad
Image caption کارتون روزخبرنگار، احسان گنجی، اعتماد

به نوشته این استاد دانشگاه شما اگر بخواهید مطبوعات ما را با منطقه مقایسه کنید جز مصر که سابقه‌ای نزدیک به ۱۵۷سال در انتشار روزنامه الاهرام دارد با هیچ کشور دیگری قابل قیاس نیستیم. ما در ردیف کشورهای منطقه از همه بالاتریم. مصر یک الاهرام داشت که ۶۰ تا ۷۰ سال سابقه بیشتر و قدیمی‌تری نسبت به اطلاعات ما دارد که نزدیک به ۹۰ سال سابقه انتشار دارد. ما به نسبت کشورهایی مانند ترکیه نیز وضعیت بسیار بهتری داریم. حقیقتا قدیمی‌ترین روزنامه های منطقه در ایران منتشر شده‌اند.

مقاله آرمان تاکید دارد که کشور ما قدیمی‌ترین دانشگاه را نسبت به کشورهای منطقه دارد. دارالفنون دانشگاه بود نه دبیرستان. یک تاریخ هم داریم که کشورهای منطقه هیچ کدام مشابه آن را ندارند و شعر و ادبیات ما و اساسا گذشته ما در کنار علومی مانند شیمی، فیزیک، ریاضیات و طب اصلا قابل مقایسه با کشورهای منطقه نیست. این واقعیت است اما حالا باید گفت ما استحقاق خیلی بالاتر از این را داریم نه تنها از نظر مطبوعات و رسانه بلکه از نظر طرز زندگی کردن و روابط انسانی. من وقتی در خیابان راه می‌روم؛ خودم را نمی‌بینم که راضی باشم.

دلالان نفت و رانت خواری ها

رضا زندی در مقاله ای در شرق نوشته به وزارت نفت پیشنهاد شده تا برای مقابله با تحریم، «نفت خام» را با دلار دولتی ۱۲۲۶تومانی به بخش خصوصی داخلی بفروشد. معادل پول نفت را هم به ریال بگیرد اما آیا پیشنهاددهندگان اندیشیده‌اند، پالایشگاه‌های داخلی نفت خام‌شان را از دولت می‌گیرند. پس بخش‌خصوصی نفت را باید به خارج ببرد و پولش را به دلار بگیرد. بعد از آن یا دلار را وارد بازار آزاد ایران می‌کنند و بیش از دوهزاروصد تومان می‌فروشند یا کالا وارد می‌کنند و به قیمت‌های روز به فروش می‌رسانند. رانت پشت رانت.

به نوشته این مقاله «نباید در شرایط تحریمی، ارز خود را از دست بدهیم»، «لزومی ندارد در این شرایط به هر کالایی ارز بدهیم» اینها سخنان رییس کل بانک مرکزی است. آن‌وقت اگر دلالان نفتی، پول نفت را به ریال دادند و از مشتری خارجی به دلار گرفتند و کالاهای وارداتی را با ارز آزاد قیمت‌گذاری کردند آیا سخنان رییس کل بانک مرکزی به گونه‌ای نقض نشده است؟ رانت، این‌گونه تولید می‌شود.

نویسنده مقاله شرق هشدار داده که امروز عده‌ای ممکن است، با تابلوی تدبیر برای مقابله با تحریم، قصد دلالی و رانت‌خواری نفت‌خام کنند. نفت ایران کالای استراتژیکی است که معاملات آن مستقیم با منافع کلان ملی و غیرمستقیم با امنیت ملی ما پیوند خورده است. ممانعت از رسیدن آن به دست نااهلان از خسران جلوگیری می‌کند.

افزایش نرخ ارز و پیشنهاد حذف نرخ ارز مرجع

جواد سیدپور در تهران امروز نوشته اعلام رسمی افزایش نرخ ارز مرجع یا همان ارز دولتی باعث بروز تلاطمی دوباره در بازار آزاد ارز شده است و روز گذشته موجب عبور دلار از نرخ ۲۱۰۰ تومان شد که چنین قیمتی غیر منتظره است و البته حبابی بودن این قیمت هم کاملا آشکار است.

حق نشر عکس qods
Image caption صفحه اول قدس

حبابی بودن قیمت هم بیشتر تحت تاثیر جو روانی سنگینی بود که طی یکی، دو روز گذشته به‌صورت شایعه بازار ارز را تحت تاثیر قرار داده بود و در این بین هم برخی دلالان سودجو مانند همیشه فرصت را غنیمت شمرده و با دمیدن بر جو روانی بازار باعث افزایش بیش از پیش وغیرمعقول نرخ ارز بخصوص دلار شدند.

به نوشته این روزنامه اگر چه هیچ‌گاه از سودجویان این انتظار نبوده و نیست که از شرایط روانی بازار به نفع خود استفاده نکنند اما در عوض این انتظار از دولت و تصمیم‌گیران بازار ارزی و پولی کشور می‌رفت که در نحوه اعلام نرخ جدید ارز مرجع به گونه ای عمل می‌کردند که پیامدهای روانی آن به حداقل می‌رسید.

پویا جبل عاملی در سرمقاله دنیای اقتصاد نوشته گویی اعلام احتمال تغییر نرخ ارز مرجع باعث شده تا بازار ارز بار دیگر دچار نوسان شود. چنین اتفاقی پیش از این نیز در شوک‌های قیمتی سال ۱۳۹۰ مشاهده شد.

به نوشته این مقاله اینک ایده‌ای از سوی کارشناسان شکل گرفته است که محور آن، این است که فلسفه وجودی نرخ مرجع را به گونه‌ای دیگر محقق کند. در حقیقت نرخ مرجع از آن رو از سوی سیاست‌گذاران دنبال می‌شود که به برخی از کالاهای ضروری یارانه ارزی داده شود و به این ترتیب بهای تمام شده آن در بازار بر مبنای ارز ارزان قیمت شکل بگیرد. حال این گروه از کارشناسان بر این عقیده‌اند که بانک مرکزی به طور کلی نرخ مرجع را حذف کند و نرخ ارز آزاد را به عنوان تنها قیمت ارز بپذیرد و از سوی دیگر کمک به کالاهای ضروری را به شکل دیگری دنبال کند.

این سیاست بی‌تردید به معنای حذف فساد و رانتی است که همواره دغدغه اصلی کارشناسان بوده است؛ ضمن اینکه می‌توان از پیامدهای اثرگذاری نرخ مرجع بر نرخ آزاد ارز بر حذر بود. چنین رویکردی، همان کاری است که بانک‌های مرکزی در تمام دنیا انجام می‌دهند.

چرا دخترها از تحصیلات محروم شوند

دکتر جعفر توفیقی در مقاله ای درآرمان نوشته در سال‌های گذشته وزارت علوم برخی تصمیمات کلیدی را در محافل بسته می‌گیرد و جامعه علمی به طور شفاف در جریان سیاست‌ها نیست و مشخص نیست این تصمیمات مبتنی بر کدام نظرات کارشناسی است چون این نظرات اعلام نمی‌شود و به این ترتیب نمی‌توان قضاوت کرد که به عنوان مثال حذف پذیرش دختران در ۷۷ رشته از ۳۶ دانشگاه در مقابل کدام مشکلات اتخاذ شده است و بنابراین باز هم نمی‌شود که این تصمیمات و دلایل در جامعه علمی به بحث و بررسی گذاشته و نظرات جامعه دانشگاهیان نیز مطرح شود. تصمیم تازه وزارت علوم در پذیرش جنسیتی دانشجویان در رشته‌ها نیز در ادامه سیاست‌های وزارت علوم است و باز هم علت این تصمیم اعلام نشده است.

به نوشته وزیر سابق علوم در روال منطقی و اصولی چنین تصمیم‌هایی چندان جالب به نظر نمی‌رسد. از سوی دیگر محدودیت‌های ایجاد شده برای دختران در رشته‌هایی است که چندان هم برای دختران سخت به نظر نمی‌رسد و تاکنون دختران نیز مانند پسران در آن‌ها موفق بوده‌اند. شاید اتخاذ چنین تصمیمی در قبال هرم پذیرش دختران دانشجو باشد اما باید گفت که مغایر روندهای عادی و رایج در دنیاست در همه جای جهان دختران و پسران به طور مساوی در رقابت برای پذیرش در رشته‌های مختلف شرکت می‌کنند.

دستگاه خراب بود

حق نشر عکس etemad
Image caption کارتون پیام برومند، از اعتماد

پوریا عالمی در ستون کاناپه اعتماد از قول رییس یکی از سازمان های پرجمعیت نوشته «چرا باید ۶۴ میلیارد واردات داشته باشیم؟» به نوشته این طنزنویس: ما خواستیم رونوشت این سوال را به تیم اقتصادی دولت فکس کنیم که دستگاه فکس وارداتی‌مان خراب بود. خواستیم ایمیل کنیم که دستگاه کامپیوتر وارداتی‌مان خراب بود. خواستیم بدهیم پیک ببرد که موتور وارداتی پیک سر کوچه خراب بود. خواستیم با مترو ببریم که واگن متروی وارداتی خراب بود. خواستیم با بی‌آرتی ببریم که اتوبوس وارداتی هنوز بودجه‌اش را دولت نداده بود. خواستیم پای پیاده برویم که کفش وارداتی‌مان توش ریگ بود. و ما از اینجا فهمیدم توی کفش واردکنندگان ریگ است. البته جلوی یک خودروی وارداتی از نوع تویوتا لندکروز GXR شاید هم VXR را هم گرفتیم که ما را تا میدان پاستور برساند که دیدیم وزیر راه دولت خدمتگزار، علی نیکزاد، سوار خودوری وارداتی است. گفت: «برسونم؟»ما گفتیم: «شما رفتی توی خاکی و حواست نیست. داری چپ می‌کنی.» به گزارش خبرگزاری‌ها یک ساعت بعد وزیر راه چپ کرد. نویسنده ستون کاناپه افزوده همان شخصیت گفته است "اگر نوشابه از خارج نیاوریم می‌میریم؟" و خود افزوده: ما که نه. ولی به هر حال ممکن است قلب یک تعدادی آقازاده از کار بایستد. به هر حال سفره‌یی است که پهن شده و دارند به صورت انحصاری نوشابه‌یی می‌خورند. اصولا از صنعت نوشابه‌سازی و تجارت واردات نوشابه سهم ما گازش است که مدتی است - از بخت بد - نوشابه بدون گاز مد شده و همان سهمیه گاز ما را هم قطع کرده‌اند.

مطالب مرتبط