اتهام فعالیت‎های پنهان اتمی؛ فشار بیشتر بر ایران

به روز شده:  12:45 گرينويچ - چهارشنبه 12 سپتامبر 2012 - 22 شهریور 1391

ایران و آژانس نیازمند همکاری برای بررسی سوالات باقیمانده درباره برنامه هسته ای ایران هستند

خبرگزاری آسوشیتدپرس در خبری اختصاصی از وین مدعی شده که دیپلماتهای غربی که نامشان را نبرده به آن خبرگزاری گفته اند اطلاعات تازه ای به آژانس داده شده که نشان می دهد ایران ظرف سالهای اخیر به پیشرفت هایی در حوزه توانایی ساخت سلاح های هسته ای دست یافته است.

این خبرگزاری در گزارش خود آورده که این پیشرفت ها به محاسبه قدرت تخریبی یک کلاهک هسته ای مربوطند.

به گفته این خبرگزاری آمریکایی اطلاعات تازه توسط اسرائیل، آمریکا و حداقل دو کشور غربی دیگر به آژانس ارایه شده است.

خانم جیل تئودور سخنگوی آژانس به آسوشیتدپرس گفته که نهاد متبوعش درباره ادعای مندرج در گزارش آن خبرگزاری اظهار نظری نمی کند. یک مقام رسمی دیگر آژانس هم به بی بی سی فارسی گفت که موضع آژانس درحال حاضر عدم اظهار نظر در این باره است.

در گزارش یاد شده آمده است که اگر آ‍‍‍ژانس اطلاعات دریافت شده را معتبر تشخیص دهد آنوقت نگرانی هایش درباره احتمال وجود و ادامه فعالیت ها در ایران ،تا همین اواخر، روی جنبه تسلیحاتی در برنامه هسته ایش تقویت خواهد شد.

آنچه این خبرگزاری بدان اشاره می کند مدل سازی کامپیوتری برای محاسبه قدرت تخریب یک انفجار هسته ای است که باید با آزمایش های واقعی همراه شود تا اجزا لازم برای کاربرد در سلاح هسته ای مورد آزمایش قرار گیرند تا محصول نهایی قابل اطمینان باشد. این گزارش مدعی است که فعالیت های ادعایی ظرف سه سال اخیر انجام شده اند.

اخیرا گزارشی هم در روزنامه آمریکایی وال استریت ژورنال بتاریخ سی ام اوت سالجاری منتشر شد که در آن ادعا شده بود محسن فخری زاده، یک افسر ارشد سپاه پاسداران انقلاب اسلامی که آژانس و کشورهای غربی او را در فعالیت های پژوهشی روی ساخت سلاح هسته ای توسط ایران فردی مهم و کلیدی می دانند، دوباره با تاسیس یک مرکز پژوهشی هسته ای فعالیت های خود را از سر گرفته است.

علی اصغر سلطانیه در نشست قبلی آژانس این نهاد را متهم کرد که به ابزاری در دست سازمان های اطلاعاتی غربی تبدیل شده است

تعیین صحت و سقم این ادعاها دشوار است بویژه با در نظر گرفتن اینکه این قبیل ادعاها در گذشته، حداقل در مورد برنامه هسته ای عراق، کاملا غلط از آب در آمدند.

ایران هم همواره مدعی است که برنامه هسته ایش تنها مقاصد صلح آمیز را دنبال می کند. مقامات مذاکره کننده ایرانی در گفتگوها با آژانس و قدرتهای موسوم به گروه پنج بعلاوه یک (پنج عضو دائمی شورای امنیت سازمان ملل به علاوه آلمان) روی این خط متمرکز شده اند که آیت الله علی خامنه ای، رهبر جمهوری اسلامی ایران، با صدور فتوایی اقدام برای تولید و نگهداری سلاح های هسته ای را حرام اعلام کرده است.

با همه این تفاصیل، گزارش تازه آسوشیتدپرس از برخی جهات هنوز مبهم است. علاوه بر اینکه آژانس هنوز درباره آن ا‍ظهار نظری نکرده است، چند نکته دیگر درباره این ادعا قابل طرح است.

یک منبع مطلع نزدیک به آژانس به ما گفت که اگر اطلاعات ادعایی این خبرگزاری قبل از انتشار گزارش اخیر آژانس که طی آن از ایران انتقادات تندی شده به دست آژانس رسیده باشد، پس می توان نتیجه گرفت که آژانس در مورد صحت این اطلاعات ادعایی سوالات یا تردیدهایی دارد. در این باره ابهام دیگر زمانی مطرح می شود که به سخنان یک مقام دیگر نزدیک به آژانس توجه کنیم. او می گوید که حرف دیپلمات ها در گزارش خبرگزاری آسوشیتدپرس حرف تازه ای نیست چون در گزارش ماه نوامبر سال گذشته به بحث مدل سازی کامپیوتری اشاره شده بود.

سوی دیگری هم برای این سکه وجود دارد و آن اینکه اگر هم این اطلاعات پس از انتشار گزارش اخیر آژانس به دست آن نهاد رسیده باشد،‌ پس باید منتظر بود که آژانس بتواند پس از ارزیابی آنها به قضاوت مستقلی برسد. از این رو زمان برای تکیه و استناد به این ادعای خبرگزاری آسوشیتدپرس زود است.

آنچه بدیهی است اینکه ایران و آژانس نیازمند همکاری برای بررسی سوالات باقیمانده درباره برنامه هسته ای ایران هستند. علی اصغر سلطانیه، سفیر ایران در آژانس در نشست قبلی آن نهاد در مقابل دوربین های خبری آژانس را متهم کرد که به ابزاری در دست سازمان های اطلاعاتی غربی تبدیل شده است.

از طرفی آژانس به عنوان یک نهاد مستقل می گوید که اطلاعاتش را از طریق بازرسی های بازرسانش و همچنین منابع دیگر، از جمله کشورهای عضو یا ناظر در شورای حکام دریافت می کند.


آمانو: بدون همکاری کامل ایران ما نخواهیم توانست که مسایل باقیمانده را حل و فصل کنیم

به هرحال این آژانس است که باید حکم نهایی درباره ماهیت برنامه هسته ای ایران را صادر کند. این نهاد سازمان ملل می گوید هنوز نتوانسته به جمعبندی نهایی درباره ماهیت برنامه هسته ای ایران دست یابد هرچند در گزارشهای خود تقریبا همواره روی این نکته تاکید کرده است که بازرسی هایش در ایران هیچ نشانه ای از فعالیت با مواد هسته ای، مغایر با آنچه ایران می گوید، مشاهده نکرده است.

مقامات ایرانی این بند از گزارش های آژانس را همواره دلیلی بر اذعان آژانس مبنی بر صلح آمیز بودن برنامه هسته ایش معرفی می کند، هرچند که آژانس همواره در گزارش هایش، بویژه گزارش ماه نوامبر سال گذشته میلادی، روی این نکته هم تاکید جدی دارد که ایران در برخی حوزه ها با آژانس همکاری نکرده و نگرانی های آژانس مبنی بر احتمال وجود فعالیت های اعلام نشده در نقاط اعلام نشده بقوت خود باقی است.

از همین روست که یوکیا آمانو مدیرکل آ‍‍ژانس همواره به ضرورت همکاری ایران ، بویژه در زمینه دسترسی فوری به سایت نظامی پارچین و بازرسی از آن مکان، اشاره می کند.

وی در روز نخست برگزاری نشست جاری شورای حکام آژانس گفت: "
بدون همکاری کامل ایران ما نخواهیم توانست که مسایل باقیمانده را حل و فصل کنیم از جمله احتمال وجود جنبه نظامی در برنامه هسته ای ایران را. ایران باید بدون تاخیر بیشتر با ما وارد تعامل شود تا نگرانی های ما بطور اصولی بررسی شوند. ما باید این دور باطل را بشکنیم."

ادعاهایی نظیر آنچه خبرگزاری آسوشیتدپرس مطرح می کنند تقریبا همگی در یک نقطه به هم می رسند: اینکه ایران در حال انجام فعالیت های پنهانی است و این زمینه ساز فشارهای بیشتر بر ایران می شود.

در این زمینه بیشتر بخوانید

BBC © 2014 بی بی سی مسئول محتوای سایت های دیگر نیست

بهترین روش دیدن این صفحه بر روی آخرین مرورگر مجهز به CSS است. با اینکه مرورگر کنونی تان قابلیت نمایش سایت را دارد ولی امکان بهترین تجربه تصویری را به شما نمی دهد . لطفا در صورت امکان مرورگر خود را به آخرین نسخه ارتقا دهید.