فعالیت‌های نفتی، تالاب هورالعظیم را به مرداب تبدیل می‌کند

به روز شده:  13:06 گرينويچ - 23 سپتامبر 2012 - 02 مهر 1391

هورالعظیم یکی از بزرگ‌ترین تالاب‌های ایران است

رئیس سازمان حفاظت محیط زیست ایران اعلام کرده است که به دنبال تخریب تالاب هورالعظیم بر اثر فعالیت‌های صنعت نفت، ضرب‌الاجلی ۱۵ روزه برای شرکت نفت فعال در این منطقه تعیین شده است.

محمدجواد محمدی‌زاده روز یکشنبه، دوم مهر، به خبرگزاری فارس گفت که به دنبال فعالیت‌های صنعت نفت در منطقه، ارتباط آبی بین بخش‌های مختلف تالاب هورالعظیم برقرار نیست و به همین دلیل این تالاب در برخی قسمت‌ها به حالت مرداب درآمده است.

او که برای بازدید از هورالعظیم به خوزستان رفته بود، در ارزیابی عملکرد زیرمجموعه‌های شرکت ملی نفت ایران در این منطقه گفت که جاده‌سازی غیرضروری، عدم رعایت عرض مورد توافق درباره جاده‌ها، دفع پسماندهای حاصل از حفاری چاه‌ها و پساب‌های تخلیه‌شده در تالاب، از موارد تخلف وزارت نفت در این منطقه بوده است.

او گفت که قرار شده است سازمان حفاظت محیط زیست و مسئولان پروژه نفتی آزادگان در مدت ۱۵ روز مذاکره کنند و برنامه‌ای برای ساماندهی این موارد ارائه شود.

تالاب هورالعظیم در منطقه مرزی دشت آزادگان در غرب استان خوزستان قرار دارد و یکی از بزرگ‌ترین تالاب‌های ایران به شمار می‌رود که تنوع زیستی منحصر به فرد و قابل توجهی دارد.

پیش از آغاز فعالیت‌های صنعت نفت در این منطقه، فعالان محیط زیست نسبت به آثار سوء این فعالیت‌ها هشدار داده بودند.

گفته می‌شد که فعالیت‌های صنعت نفت برای حفر چاه و جاده‌سازی برای اتصال این چاه‌ها به یکدیگر باعث تکه‌تکه شدن تالاب و قطع ارتباط بخش‌های مختلف آن می‌شود و نابودی محیط زیست و تخریب اکوسیستم منطقه را به دنبال خواهد داشت.

تعجیل به بهای تخریب

صنعت نفت ایران افزون بر فعالیت‌های اکتشافی در این منطقه در تلاش بوده است تا طرح توسعه میدان نفتی آزادگان را اجرا کند.

میدان آزادگان در حدود ۸۰ کیلومتری اهواز قرار دارد و برآورد می‌شود که با داشتن نزدیک به ۴۲ میلیارد بشکه نفت خام درجا، یکی از بزرگ‌ترین میدان‌های نفتی جهان باشد.

مخزن آزادگان بین ایران و عراق مشترک است و در بخش عراقی، مجنون خوانده می‌شود.

"ارتباط آبی بین بخش‌های مختلف تالاب هورالعظیم برقرار نیست و به همین دلیل این تالاب در برخی قسمت‌ها به حالت مرداب درآمده است"

محمدجواد محمدی‌زاده، رئیس سازمان حفاظت محیط زیست ایران

گفته می‌شود که سرعت گرفتن فعالیت‌های توسعه‌ای در بخش عراقی این میدان باعث شده است که برنامه‌ریزان صنعت نفت به دنبال اجرای سریع‌تر طرح توسعه آن باشند و بیم آن می‌رود که این تعجیل، زمینه‌ساز نادیده گرفته شدن نیازها و استانداردهای زیست‌محیطی در این منطقه استراتژیک شده باشد.

گزارش‌ها از آثار سوء فعالیت‌های نفتی در منطقه آزادگان در شرایطی منتشر شده که صنعت نفت ایران در رسیدن به اهداف تعیین‌شده‌اش در این منطقه پیشرفت چندانی نداشته است.

عملیات توسعه میدان آزادگان ابتدا در سال ۱۳۸۲ به شرکت اینپکس ژاپن واگذار شد، ولی پس از انصراف این شرکت، اجرای طرح توسعه بخشی از آن که تحت عنوان آزادگان جنوبی شناخته می‌شود، به شرکت چینی سی‌ان‌پی‌سی واگذار شد.

گفته شده است که تکمیل طرح توسعه ارائه شده از سوی چینی‌ها برای توسعه آزادگان نزدیک به ۵ سال زمان می‌برد.

در عین حال، خبرگزاری فارس اردیبهشت امسال گزارش داد که فعالیت‌های مربوط به توسعه بخش مرزی مخزن آزادگان در اختیار شرکت پیمانکار چینی نیست، بلکه شرکت ملی نفت ایران توسعه قسمت شمالی این بخش را تحت عنوان میدان یاران شمالی به شرکت نفت پرشیا سپرده است.

شرکت نفت پرشیا تحت مدیریت غلامحسین نوذری، وزیر سابق نفت ایران، توسعه یاران شمالی را در آذر سال گذشته به عهده گرفت.

همچنین گزارش شده است که شرکت ملی نفت ایران عملیات توسعه بخشی را که یاران جنوبی خوانده می‌شود، از محل منابع داخلی آغاز کرده است.

براساس گزارش‌ها، نفت خام میدان آزادگان که از نوع نیمه سنگین و سنگین است، در اعماق زیاد زمین قرار دارد و شرکت‌هایی که در مراحل مختلف به عنوان پیمانکار توسعه بخش‌هایی از این میدان انتخاب شده‌اند، تجربه کافی برای توسعه چنین میدانی را نداشته‌اند، به همین دلیل عملیات توسعه آن به کندی پیش می‌رود.

شرکت مهندسی و توسعه نفت (متن) که بازوی اجرایی شرکت ملی نفت ایران در توسعه بخش عمده‌ای از میدان‌های نفتی ایران به شمار می‌رود، اعلام کرده است که از اسفند سال ۱۳۸۸ تاکنون به طور میانگین روزانه ۵۰ هزار بشکه نفت خام در چارچوب تولید زودهنگام از آزادگان تولید می‌شود.

این در حالی است که طبق نخستین برنامه ارائه شده برای توسعه این میدان، قرار بود پس از آغاز تولید زودهنگام، میزان برداشت روزانه از آن در مدت سه سال به بیش از ۱۵۰ هزار بشکه در روز برسد، ولی این هدف تاکنون محقق نشده است.

هورالعظیم در خطر نابودی

براساس گزارش‌ها، منابع طبیعی هورالعظیم از زمان جنگ بین ایران و عراق با تهدید روبه‌رو بوده است.

فعالان محیط زیست هشدار داده‌اند که در شرایط کنونی، افزون بر آثار جانبی فعالیت‌های نفتی در این منطقه، کمبود آب ناشی از احداث سد در مسیر رودخانه‌های منتهی به این تالاب آسیب های قابل توجهی به این زیستگاه وارد کرده است.

رئیس سازمان حفاظت محیط زیست ایران هم گفته است که تالاب هورالعظیم به دلیل تامین نشدن حق آبه مورد انتظار، با کم آبی روبه رو است.

پیش از این گزارش شده بود که خشک شدن بخش های وسیعی از این زیستگاه عظیم در جنوب غرب ایران نقش مهمی در به راه افتادن طوفان شن و گردو خاک در منطقه داشته است.

در این زمینه بیشتر بخوانید

موضوعات مرتبط

BBC © 2014 بی بی سی مسئول محتوای سایت های دیگر نیست

بهترین روش دیدن این صفحه بر روی آخرین مرورگر مجهز به CSS است. با اینکه مرورگر کنونی تان قابلیت نمایش سایت را دارد ولی امکان بهترین تجربه تصویری را به شما نمی دهد . لطفا در صورت امکان مرورگر خود را به آخرین نسخه ارتقا دهید.