ارز دانشجویی؛ کابوس دانشجویان ایرانی خارج از کشور

به روز شده:  14:25 گرينويچ - سه شنبه 02 اکتبر 2012 - 11 مهر 1391
ارز

قیمت ارزهای خارجی نسبت به ریال ایران در روزهای اخیر به شکلی بی‌سابقه کاهش یافته است

هفته‌ای نیست که قیمت ارز در بازار ایران بالا نرود و در کنارش حرف از حذف ارز دانشجویی به میان نیاید. این روز‌ها شایعات و خبر‌ها درباره حذف یا عدم حذف ارز دانشجویی برای بسیاری از خانواده‌ها و دانشجویان مقیم خارج از کشور به یک کابوس تبدیل شده است.

دانشجویانی که پیش از آغاز نوسانات شدید قیمت ارز و سکه در ایران با هزینه‌هایی کمتر برای تحصیل به خارج از کشور رفته بودند، حالا با بالا رفتن قیمت ارز و دو برابر شدن هزینه‌ها، بین ماندن و برگشتن سرگردانند. با وجود این‌که قانون و دستورالعمل پرداخت ارز دانشجویی تغییری نکرده است، به گفته بسیاری از خانواده‌ها بانک‌‌ها از پرداخت ارز دانشجوی (با قیمت ۱۲۲۶ تومان) سر باز می‌زنند.

آغاز داستان

زمزمه‌های حذف ارز دانشجویی همزمان با اعلام حذف ارز مسافرتی در مرداد ۱۳۹۱ آغاز شد. ارسلان فتحی‌پور، رئیس کمیسیون اقتصادی مجلس، ۹ مرداد ماه سال جاری اعلام کرده بود که ارز دانشجویی جزو «ارزهای غیرضروری» به شمار می‌آید و باید حذف شود، چون لزومی ندارد که افراد برای ادامه تحصیل به خارج از کشور بروند و از ارز دولتی استفاده کنند.

این اظهار نظر محمود بهمنی، رئیس بانک مرکزی ایران را به واکنش واداشت تا از در اختیار داشتن ارز کافی برای پرداخت ارز دانشجویی خبر دهد و بگوید که ارز دانشجویی حذف نشده است.

درحالی که مسئولان بانک مرکزی ایران مدام از عدم حذف ارز دانشجویی سخن به میان می‌آورند، بسیاری از بانک‌ها از پرداخت این ارز به خانواده‌ها خودداری می‌کنند. در همین زمینه محمود ملاباشی رئیس سازمان امور دانشجویان روز سه‌شنبه ۲۸ شهریور اعلام کرد که وزارت علوم هیچ مسئولیتی در قبال عدم پرداخت ارز تحصیلی به دانشجویان از سوی بانک‌ها ندارد. رئیس سازمان امور دانشجویان درجمع خبرنگاران گفته بود: «مدیریت ارائه ارز تحصیلی به دانشجویان بر عهده بانک مرکزی و از تعهدات وزارت علوم خارج است. به بانک مرکزی اعلام کرد‌ه‌ایم که اگر بنا ندارد ارز ارائه بدهد، به دانشجویان اعلام کند.» در اظهار نظری تازه‌تر نیز مینو کیانی راد، معاون ارزی بانک مرکزی اتخاذ تصمیمات جدید درباره ارز دانشجویی را به هفته جاری موکول کرد.

دلایل بانک‌ها برای عدم پرداخت ارز دانشجویی

تا پیش از مهرماه سال ۹۰، وظیفه اصلی پرداخت ارز دانشجویی توسط ۵ نفر از کار‌شناسان اداره کل بورس انجام می‌شد. اما وزارت علوم سامانه «نشا» را برای ثبت نام متقاضیان راه اندازی کرد تا کار پرداخت‌ها آسان‌تر شود. اما پس از تغییر مقررات ارزی توسط بانک مرکزی این بانک پرداخت ارز دانشجویی را منوط به تایید وزارت علوم، تحقیقات و فناوری کرد و این اداره کل داوطلبانه مسئولیت بررسی مدارک متقاضیان و صدور نامه‌های مربوط را پذیرفت. در نتیجه پرداخت ارز نه تنها آسان‌تر نشد که به گفته بسیاری از خانواده‌ها پیچیده‌تر و سخت‌تر نیز شد.

بانک‌ها برای عدم پرداخت ارز دانشجویی به خانوده‌ها، دلایلی را مطرح می‌کنند که دستور بانک مرکزی و بخشنامه ‌داخلی بانک‌ها برای توقف پرداخت ارز دانشجویی از آن جمله است. در این میان خانواده‌هایی که برای دریافت ارز دانشجویی به بانک‌‌ها مراجعه می‌‌کنند با پاسخ منفی روبه‌رو می‌‌شوند.

مشکلات دانشجویان خارج از کشور

بالا رفتن هر روزه قیمت ارز در بازار ایران موجبات نگرانی دانشجویان خارج از کشور را فراهم آورده است و این سوال در ذهن بسیاری از آن‌ها شکل گرفته که با قیمت‌های موجود و گمانه زنی‌ها برای حذف ارز دانشجویی چگونه باید به تحصیل در خارج از کشور خوشبین باشند.

سولماز. ک دانشجوی مقیم ایتالیا می‌گوید: «روز شنبه خانواده‌ام برای گرفتن ارز دانشجویی به بانک مراجعه کردند، اما متصدی بانک به آن‌ها گفته بود فعلا نمی‌توانیم ارز دانشجویی را پرداخت کنیم. باید از طرف وزارت علوم ایران بورسیه شده باشید تا ارز پرداخت شود. اصلا نمی‌دانم چه کار باید بکنم دو ماه بیشتر نیست که آمده‌ام اما حالا دارم به برگشتن فکر می‌کنم».

پویا. الف دیگر دانشجوی مقیم ایتالیا نیز می‌گوید: «دو سال پیش که برای تحصیل به ایتالیا آمدم یورو ۱۵۰۰ تومان بود، اما حالا روز به روز قیمت‌ها سیر نجومی دارد. فکر نمی‌کنم دانشجویان ایرانی مقیم خارج از کشور زندگی چندان راحتی داشته باشند. همیشه ترس از هزینه‌های تحصیل و زندگی در اینجا همراه‌مان بوده است چه برسد به حالا که هر روز می‌گویند ارز دولتی می‌خواهد حذف شود. فکر می‌کنم خیلی‌ها، به خصوص آنهایی که به این ارز دلخوش بودند، مجبور باشند قید تحصیل را بزنند و به ایران برگردند یا سراغ انجام کارهای سخت بروند تا خرج تحصیلشان را خودشان تامین کنند».

احمد. س دانشجوی مقیم دانمارک نیز می‌گوید: «قطع ارز دانشجویی علاوه بر اینکه مشکلات مالی شدیدی به دانشجویان ایرانی خارج از کشور تحمیل می‌کند، آثار روانی زیادی نیز برای آن‌ها در پی دارد‏. مدام مجبور هستیم در هزینه‌ها و خوراک و پوشاکمان صرفه جویی کنیم. ‏فکر کردن و نگرانی مداوم نسبت به این‌ها در پیشرفت تحصیلی همه ما تاثیر منفی می‌گذارد. با این قیمت دلار و یورو دیگر کسی رویش نمی‌شود که به خانواده‌اش بگوید که برایش پول بفرستد».

بر اساس آمار رسمی وزارت علوم، ۳۷هزار نفر متقاضی دریافت ارز برای تحصیل در دانشگاه‌های خارجی هستند که از این میان ۴۰ درصد دانشجوی دکترا، ۴۳ درصد دانشجوی کار‌شناسی ارشد و ۱۷ درصد دانشجوی کار‌شناسی هستند.

در این زمینه بیشتر بخوانید

موضوعات مرتبط

BBC © 2014 بی بی سی مسئول محتوای سایت های دیگر نیست

بهترین روش دیدن این صفحه بر روی آخرین مرورگر مجهز به CSS است. با اینکه مرورگر کنونی تان قابلیت نمایش سایت را دارد ولی امکان بهترین تجربه تصویری را به شما نمی دهد . لطفا در صورت امکان مرورگر خود را به آخرین نسخه ارتقا دهید.