'نظر خاتمی در سال ۸۴ به ریاست جمهوری رفسنجانی بود'

به روز شده:  15:34 گرينويچ - شنبه 20 اکتبر 2012 - 29 مهر 1391

اکبر هاشمی رفسنجانی و محمد خاتمی هرکدام دو دوره چهار ساله رئیس جمهور ایران بوده اند

علی شکوری راد، عضو شورای مرکزی حزب مشارکت ایران اسلامی گفته است که محمد خاتمی، رئیس جمهور وقت ایران، در جریان نهمین دوره انتخابات ریاست جمهوری، متمایل به ریاست جمهوری اکبر هاشمی رفسنجانی بوده است.

آقای شکوری راد در گفت و گو با روزنامه اعتماد، چاپ تهران، گفته است که یک سال پیش از برگزاری انتخابات سال ۱۳۸۴ که به انتخاب محمود احمدی نژاد منجر شد، حزب مشارکت کمیسیون انتخابات تشکیل داده بود تا خود را برای انتخاب جانشین محمد خاتمی که آخرین ماه های ریاست جمهوری را طی می کرد، آماده کند.

آقای شکوری راد گفته: "همان موقع زمزمه‌های آمدن آقای هاشمی هم مطرح بود و من در گفت‌وگو با آقای خاتمی، رئیس‌جمهور متوجه شده بودم که ایشان نسبت به آقای هاشمی نظر مساعد دارد. بر همین اساس در حاشیه یکی از جلسات کمیسیون انتخابات به آقای دکتر [رضا] خاتمی که در آن زمان دبیر کل حزب بود گفتم الان شرایط ما خوب نیست و هاشمی در این شرایط می‌تواند برای ما هم گزینه‌ای مطلوب باشد و ایشان هم تایید کرد. اما این حرف ما در سطح هواداران و بدنه اجتماعی ما حتی فرصت ابراز هم پیدا نمی‌کرد. اگر ما این را مطرح می‌کردیم خودمان طرد می‌شدیم. ما فکر می‌کردیم در شرایطی که آقای خاتمی را در تنگنا قرار داده‌اند، فرد قدرتمندی مثل هاشمی بهتر می‌تواند شرایط را تغییر دهد. اما این حرف در همین حد باقی ماند و چون زمینه‌ای برای طرح شدن نداشت ما رفتیم به سراغ اینکه توسط حزب کاندیدا معرفی کنیم."

او گفته "فکر می‌کردیم با توجه به رویکردهای جدیدی که هاشمی در دوران اصلاحات پیدا کرده بود می‌توانست لااقل بخشی از اهداف توسعه‌ای آقای خاتمی را با قدرت دنبال کند. فقط ممکن بود روند توسعه سیاسی کند شود که با توجه به حفظ روند توسعه کشور در سایر زمینه‌ها، قابل تحمل بود. ما نگران این بودیم که کشور دچار یک وقفه و سقوط شود."

"فکر می‌کردیم با توجه به رویکردهای جدیدی که هاشمی در دوران اصلاحات پیدا کرده بود می‌توانست لااقل بخشی از اهداف توسعه‌ای آقای خاتمی را با قدرت دنبال کند. فقط ممکن بود روند توسعه سیاسی کند شود که با توجه به حفظ روند توسعه کشور در سایر زمینه‌ها، قابل تحمل بود"

علی شکوری راد

برخی از اعضای حزب مشارکت که در دولت محمد خاتمی شکل گرفت از منتقدان دوران ریاست جمهوری اکبر هاشمی رفسنجانی بودند.

انتقادات شماری از اعضا و نزدیکان به این حزب از جمله مقالاتی که در روزنامه های نزدیک به این حزب منتشر می شد، در جریان انتخابات ششمین دوره مجلس که آقای هاشمی رفسنجانی در آن نامزد شده بود، به اوج رسید. با این همه پس از افزایش فشارهای حکومت به اصلاح طلبان، شماری از سیاستمداران این طیف، از دامنه انتقادات خود به آقای هاشمی رفسنجانی کاستند و حتی در انتخابات مجلس خبرگان از نامزدی او حمایت کردند.

با این همه به گفته آقای شکوری راد، توافق اصلاح طلبان بر سر نامزدی آقای هاشمی رفسنجانی در انتخابات سال ۱۳۸۴ امکان پذیر نبود. در جریان برگزاری این انتخابات حزب مشارکت، محمد معین، یکی از وزیران علوم در دوران ریاست جمهوری محمد خاتمی را نامزد انتخابات کرد. نامزدی آقای معین ابتدا از سوی شورای نگهبان رد شد اما سپس با حکم حکومتی آیت الله علی خامنه ای، صلاحیت او برای نامزدی در انتخابات تایید شد.

آقای شکوری راد گفته که اصلاح طلبان در ماه های آخر ریاست جمهوری محمد خاتمی " وضع خوبی نداشتند" و هواداران اصلاح طلبان "سرخورده شده بودند."

او گفته که موضع حزب مشارکت "این بود که اگر مهندس [میرحسین] موسوی نیامد دکتر معین را نامزد کنیم. بنابراین، این ایراد به ما وارد نیست که چرا کار حزبی نکردید. ولی این کار حزبی، ما را به پیروزی نرساند. البته همان موقع هم بحث حضور مهندس موسوی وجود داشت و شورای هماهنگی جبهه اصلاحات به دنبال آمدن ایشان بودند. این در شرایطی بود که زمزمه آمدن آقای هاشمی مطرح شده بود و آقای کروبی هم گفته بود اگر هاشمی بیاید من هم می‌آیم."

علی شکوری راد از چهره های شناخته شده طیف سیاستمداران اصلاح طلب در ایران است

آقای شکوری راد توضیح داده پس از آن که میرحسین موسوی از شرکت در انتخابات انصراف داد گروه های سیاسی اصلاح طلب بر سر نامزدی محمد معین ائتلاف کردند. آقای معین گرچه نامزد رسمی حزب مشارکت بود اما عضو این حزب محسوب نمی شد.

علی شکوری‌راد می گوید که او به عنوان یکی از اعضای شورای مرکزی حزب، با این اقدام مخالف بوده. "معتقد بودم اگر حزب هستیم، باید نامزدی از حزب خودمان معرفی کنیم، حال آنکه دکتر معین اصلا عضو حزب ما نبود. اما این تصمیم گرفته شد و به نظر من یکی از خطاهای حزبی ما بود که از ابتدا روی یک کاندیدای غیر حزبی با دیگر احزاب ائتلاف کردیم. من شخص دکتر معین را قبول دارم و خودم مسئول ستادش شدم و با جان و دل هم برایش کار کردم اما از نظر حزبی کار ما اشتباه بود."

در جریان انتخابات سال ۱۳۸۴ ایران، دست کم سه نامزد نزدیک به جریان اصلاح طلب حضور داشتند. محمد معین نامزد اصلی گروه های اصلاح طلب، مهدی کروبی و محسن مهرعلیزاده، معاون محمد خاتمی رئیس جمهور وقت. حزب کارگزاران سازندگی هم که از تشکل های سیاسی اصلاح طلب محسوب می شد، از نامزدی اکبر هاشمی رفسنجانی حمایت می کرد.

برخی از تحلیلگران مسائل سیاسی ایران یکی از علل ناکامی اصلاح طلبان در این انتخابات را تعدد نامزدهای اصلاح طلب و ریزش آرای کاندیدایی می دانستند که احتمال بیشتری برای پیروزی در انتخابات داشت.

"اگر طرف مقابل به هر دلیل به این صرافت بیفتد که انتخابات آزاد برگزار کند، این یک نشانه است. یعنی اگر حاکمیت موجود انتخابات آزاد را قبول کند معنایش این است که آمادگی لازم را برای پذیرش اصلاحات دارد"

علی شکوری راد

علی شکوری‌ راد در گفت و گوی اخیرش در توصیف پیش بینی اصلاح طلبان از نتیجه انتخابات گفته "تحلیل ما از ابتدا این بود که هر نامزدی که با هاشمی رفسنجانی به دور دوم راه پیدا کند برنده انتخابات خواهد بود، چون آقای هاشمی در جامعه، پنجاه درصد رای منفی داشت ما فکر می‌کردیم دکتر معین می‌تواند با هاشمی به دور دوم برود و هیچ وقت فکر نمی‌کردیم فردی که به دور دوم می‌رود احمدی‌نژاد باشد. مردم هم در حقیقت در مرحله دوم به احمدی‌نژاد رای مثبت ندادند، بلکه رای نه به هاشمی را به حساب احمدی‌نژاد ریختند."

در هفته های اخیر و همزمان با بالا گرفتن گمانه زنی ها درباره احتمال حضور اصلاح طلبان در انتخابات ریاست جمهوری آینده، برخی از چهره های شاخص این طیف به نقد سیاست های پیشین آن روی آورده اند.

از جمله محمد خاتمی رئیس جمهوری پیشین، غلامحسین کرباسچی شهردار پیشین تهران و دبیرکل حزب کارگزاران سازندگی ایران و رضا خاتمی، دبیرکل پیشین حزب مشارکت از ضرورت فعالیت اجتماعی و سیاسی اصلاح طلبان سخن گفته اند و خواستار برگزاری "انتخابات آزاد" و "پایان شرایط امنیتی" در ایران شده اند.

در تازه ترین اظهار نظر، آقای شکوری راد گفته که "اگر طرف مقابل به هر دلیل به این صرافت بیفتد که انتخابات آزاد برگزار کند، این یک نشانه است. یعنی اگر حاکمیت موجود انتخابات آزاد را قبول کند معنایش این است که آمادگی لازم را برای پذیرش اصلاحات دارد." او گفته که "اگر روزی نظام موجود اصلاح طلب پذیر نبود و اصلاحات به بن بست رسید . . . ترجیح می دهیم در خانه بنشینیم تا از آتش فتنه در امان باشیم."

او در توضیح برنامه احتمالی اصلاح طلبان در صورت حضور و پیروزی در انتخابات ریاست جمهوری آینده، گفته که "ابتدا موانع ساختاری حقیقی را رفع کنیم تا بشود از ظرفیت های حقوقی قانون اساسی برای اصلاح آن به نفع مردم استفاده کرد. ما ابتدا روش و رفتار حاکمان را اصلاح کنیم تا راه [اصلاح] قانون اساسی به نفع مردم باز شود."

آقای شکوری راد در جریان گفت و گوی اخیرش، گفته که اگر اصلاح طلبان "حاشیه نشین باشند، مردم آنها را فراموش می کنند" با این حال او تاکید کرده که در حال حاضر به دلیل شرایط کشور، هیچ کدام از اصلاح طلبان شناخته شده تمایلی به حضور اصلاح طلبان در انتخابات ندارند.

یازدهمین دوره انتخابات ریاست جمهوری ایران قرار است ۲۴ خرداد سال آینده خورشیدی برگزار و طی آن جانشین محمود احمدی نژاد تعیین شود.

در این زمینه بیشتر بخوانید

موضوعات مرتبط

BBC © 2014 بی بی سی مسئول محتوای سایت های دیگر نیست

بهترین روش دیدن این صفحه بر روی آخرین مرورگر مجهز به CSS است. با اینکه مرورگر کنونی تان قابلیت نمایش سایت را دارد ولی امکان بهترین تجربه تصویری را به شما نمی دهد . لطفا در صورت امکان مرورگر خود را به آخرین نسخه ارتقا دهید.