مجلس ایران طرح سئوال از احمدی نژاد را به خواست آیت‎الله خامنه‌ای متوقف کرد

به روز شده:  13:45 گرينويچ - چهارشنبه 21 نوامبر 2012 - 01 آذر 1391

آیت الله خامنه‌ای طرح سوال از احمدی‌ نژاد را متوقف کرد

اگر رئیس جمهوری ایران پایش به مجلس کشیده می شد، در برابر سوال نمایندگان درباره بازار ارز، چه می توانست بگوید؟ مسلما از زمانی که آنها طرح سئوال را شروع کردند، اوضاع بازار ارز ثبات بیشتری پیدا کرده.

تماشا کنیدmp4

برای پخش این فایل، نرم افزار "جاوا اسکریپت" باید فعال شود و تازه ترین نسخه "فلش" نیز نصب شده باشد

پخش ویدیو با ویندوز میدیا پلیر

در حالی که نمایندگان مجلس ایران خود را آماده طرح سئوال از محمود احمدی نژاد، رئیس جمهور ایران می کردند، آیت الله علی خامنه ای، رهبر جمهوری اسلامی ایران خواستار توقف این طرح شده است.

رهبر ایران نیمروز چهارشنبه اول آذر (بیست و یکم نوامبر) در یک سخنرانی در حضور شماری از بسیجیان گفته است "طرح سئوال از رئیس جمهور تا اینجا کار مثبتی بود . . . اما ادامه این کار آن چیزی است که دشمن می خواهد، از نمایندگان محترم، تقاضا می کنیم از اینجا به بعد ادامه ندهند."

درخواست آیت الله خامنه‌ای از نهادهای حکومتی در ادبیات سیاسی جمهوری اسلامی ایران "حکم حکومتی" خوانده می شود و پیش از این در چند نمونه دیگر سابقه داشته است.

علی لاریجانی، رئیس مجلس پس از انتشار درخواست آیت الله خامنه‌ای، در نامه ای به رهبر ایران نوشته است که "قطعا نظر ولی امر مسلمین که اشراف بر همه مصالح مسلمین دارند، برای جامعه اسلامی قرین سعادت بوده و اطاعت از اوامر حضرتعالی فریضه و مایه افتخار اینجانب و نمایندگان مجلس" است.

علی مطهری از مهمترین نمایندگان مدافع طرح سئوال از رئیس جمهور در مجلس گفته "ما با وجود اینکه فکر می‌کنیم سئوال مفید است اما تابع این حکم حکومتی هستیم."

کوتاه مدتی پس از اظهارات امروز آیت الله خامنه ای، نمایندگان طراح سئوال از رئیس جمهور در مجلس، با صدور بیانیه ای انصراف خود را از پیگیری این طرح اعلام کرده اند.

این بیانیه می گوید "رهنمودهای مقام معظم رهبری و فرامین ایشان نصب العین و فصل الخطاب برای نمایندگان بوده است. با لبیک به فرمان ایشان نمایندگان سئوال کننده مراتب انصراف خود را از ادامه طرح سئوال از رئیس جمهور اعلام می کنند."

تحلیل

جمشید برزگر، تحلیلگر بی بی سی در امور ایران

دستور آیت الله علی خامنه ای برای توقف طرح سئوال از محمود احمدی‌نژاد در مجلس، تنها تازه ترین نمونه از مداخله مستقیم رهبر جمهوری اسلامی در فرآیند اقدامات نهادهای قانونی محسوب نمی شود، بلکه به ویژه از نظر تعیین جایگاه مجلس شورای اسلامی در ساختار قدرت و نیز مجموعه فعالیت های منتهی به انتخابات ریاست جمهوری سال آینده نیز اهمیت دارد.

آقای خامنه ای جز آنکه ادامه طرح سئوال از رییس جمهوری را آن چیزی دانسته که "دشمن می خواهد"، دلیلی برای صدور دستور خود در آستانه حضور محمود احمدی نژاد در مجلس نیاورده است.

اما نگرانی در مورد پاسخ های آقای احمدی نژاد به نمایندگان و پیامدهایی که اظهارات معمولا جنجالی او می تواند داشته باشد و جلوگیری از متلاطم شدن فضای سیاسی کشور در شرایط کنونی، از یک سو و تاکید بر موقعیت خود در کنترل تمام و کمال جناح منتقد محمود احمدی نژاد از سوی دیگر، می تواند هم از انگیزه‌ها و هم از اهداف صدور چنین دستوری باشد.

شماری از نمایندگان حامی آقای احمدی نژاد، در زمان ارایه طرح سئوال از رییس جمهوری با استناد به اظهارات آقای خامنه ای در مورد ضرورت خودداری سران سه قوه از رویارویی و مجادله به یکدیگر، خواستار آن بودند که مجلس از سئوال از آقای احمدی نژاد منصرف شود، اما علی لاریجانی، که از او به عنوان یکی از نامزدهای اصلی در انتخابات ریاست جمهوری سال آینده یاد می شود، تاکید کرده بود که رهبر جمهوری اسلامی هیچ دستوری در این زمینه به مجلس نداده است.

اکنون، دستور آقای خامنه ای نه به صورت محرمانه یا حتی مستقیم و بی واسطه به رییس مجلس و از مجاری معمول، بلکه در یک سخنرانی عمومی در جمع بسیجیان پیرو خود صادر شده است؛ امری که می تواند نشان دهد ساز و کارها و مسیرهای رایج برای صدور و وصول احکام و فرامین حکومتی تا چه اندازه ناکارآمد شده اند.

از سوی دیگر، نمایندگان امضا کننده طرح سئوال از رییس جمهوری در پی دستور آقای خامنه ای اعلام کرده اند که از سوال خود منصرف شده و امضای خود را پس گرفته اند.

همین نمایندگان، چند ماه پیش و پس از نخستین سوال خود از محمود احمدی نژاد، قانونی را تصویب کردند که به موجب آن، پس گیری امضا بعد از اعلام وصول طرح سئوال از رییس جمهوری باعث کاهش حد نصاب لازم و خروج طرح از دستور کار مجلس نخواهد شد.

واکنش نمایندگانی که تا پیش از صدور حکم حکومتی رهبر جمهوری اسلامی، بر ضرورت سئوال از محمود احمدی نژاد اصرار می ورزیدند، تنها بیانگر خروج طرح سئوال از رییس جمهوری از دستور کار مجلس نیست؛ بلکه نشان می دهد مجلس به عنوان یک نهاد انتخابی عملا تا کجا و چه اندازه مجاز است که به وظایف و اختیارات قانونی خود عمل کند.

نمایندگان مجلس شورای اسلامی یکی از وظایف خود را اجرای فرمان‌ها و خواسته‌های آیت الله خامنه‌ای عنوان می کنند.

پیش از این رسانه های رسمی ایران فهرست اسامی ۷۶ نفر از نمایندگان مجلس را که امضاکنندگان طرح سوال از رئیس‌جمهور معرفی شده‌اند، منتشر کرده‌ بودند، هرچند فهرست‌های منتشر شده، تفاوت‌هایی جزئی با هم داشته است.

طرح سئوال از رئیس جمهور ایران در حدود دو هفته پیش در نشست علنی ۱۴ آبان اعلام وصول شده بود.

امضاکنندگان این طرح از رئیس‌جمهور خواسته‌ بودند که درباره عملکرد دولت در قبال تحولات بازار ارز و تاثیر آن بر تورم و شرایط اقتصادی ایران توضیح دهد.

در زمان قرائت متن سئوال از رئیس‌جمهور در نشست مجلس گفته شد که این طرح ابتدا به امضای ۱۰۲ نماینده رسیده بود، ولی در نهایت با امضای ۷۷ نماینده به هیأت رئیسه ارائه شده است. با این همه در نهایت تعداد امضا کنندگان طرح ۷۶ نفر اعلام شده بود.

طبق آئین‌نامه داخلی مجلس ایران، طرح سئوال از رئیس‌جمهور باید به امضای دست‌کم یک چهارم نمایندگان مجلس (۷۳ نفر) رسیده باشد.

اگر طرح سئوال متوقف نمی‌شد، چه می‌شد؟

در صورتی که طرح سئوال از رئیس جمهور با حکم حکومتی آیت الله علی خامنه ای از دستور کار مجلس خارج نمی شد، بر اساس آئین نامه داخلی مجلس، علی لاریجانی رئیس مجلس، موظف بود پس از خوانده شدن سئوال از محمود احمدی نژاد در صحن علنی، آن را "فورا برای رئیس جمهور ارسال کند."

رئیس جمهور پس از دریافت سئوالات، یک ماه فرصت داشت برای پاسخگویی به سئوالات نمایندگان در صحن علنی مجلس حضور پیدا کند.

پس از پاسخ رئیس جمهور به سئوالات نمایندگان، در صحن علنی مجلس در مورد آن رای گیری می شد و در صورتی که دست کم دو سوم نمایندگان از جواب رئیس جمهور متقاعد نشده بودند، موضوع سئوال برای رسیدگی به قوه قضاییه ارسال می شد

علی لاریجانی، رئیس مجلس ایران پیش از این گفته بود که طرح سئوال از رئیس‌جمهور پیش از قرائت در صحن علنی، دو هفته در کمیسیون برنامه و بودجه و محاسبات مجلس بررسی شده بود.

آیت‌الله علی خامنه ای رهبر جمهوری اسلامی کمتر از یک ماه پیش طی سخنرانی عمومی خواستار علنی نشدن و پنهان ماندن اختلافات میان مقام های حکومت شده و گفته بود "یکی از موارد مضر، اختلاف میان مسئولان و بدتر از آن کشاندن اختلاف به میان مردم است."

رهبر ایران خواستار جلوگیری از "جنجالی شدن فضای کشور" در آستانه انتخابات ریاست جمهوری شده است.

قرار است یازدهمین دوره انتخابات ریاست جمهوری ایران، ۲۴ خرداد سال آینده خورشیدی برگزار و طی آن جانشین محمود احمدی نژاد مشخص شود.

در این زمینه بیشتر بخوانید

موضوعات مرتبط

BBC © 2014 بی بی سی مسئول محتوای سایت های دیگر نیست

بهترین روش دیدن این صفحه بر روی آخرین مرورگر مجهز به CSS است. با اینکه مرورگر کنونی تان قابلیت نمایش سایت را دارد ولی امکان بهترین تجربه تصویری را به شما نمی دهد . لطفا در صورت امکان مرورگر خود را به آخرین نسخه ارتقا دهید.