انتخابات هیات رئیسه مجلس خبرگان رهبری پانزدهم اسفند برگزار می‌شود

به روز شده:  13:39 گرينويچ - شنبه 02 مارس 2013 - 12 اسفند 1391

انتخابات هیات رئیسه مجلس خبرگان هر دو سال یکبار برگزار می شود

سیزدهمین اجلاس رسمی مجلس خبرگان رهبری ۱۵ و ۱۶ اسفند (پنجم و ششم مارس) در تهران برگزار خواهد شد و طی آن قرار است انتخابات هیات رئیسه این مجلس برگزار شود.

انتخابات هیات رئیسه مجلس خبرگان هر دو سال یک بار است. این انتخابات آخرین بار در هفدهم اسفند ۱۳۸۹ برگزار و طی آن محمدرضا مهدوی کنی، با انتخاب اعضا، رئیس مجلس خبرگان و جانشین اکبر هاشمی رفسنجانی شد.

برخی از گزارش ها حاکی از آن است که احتمال دارد آقای مهدوی کنی ۸۱ ساله، در این دوره نامزد ریاست بر مجلس خبرگان نشود. محسن هاشمی، فرزند اکبر هاشمی رفسنجانی هم به خبرگزاری مهر گفته پدرش "حتی یک لحظه هم به بازگشت به ریاست مجلس خبرگان فکر نکرده است و قطعا کاندیدای ریاست مجدد بر این مجلس نخواهد شد."

احمد خاتمی از اعضای فعلی هیات رئیسه مجلس خبرگان گفته است که نامزدهای هیات رئیسه، در روز اول اجلاس خبرگان مشخص خواهند شد.

او به خبرگزاری ایسنا گفته آقای مهدوی کنی "چهره محبوب مردم و خبرگان محسوب می‌شوند، اما به هر ترتیب در مجلس خبرگان کاندیداها همان روز اول اجلاس مشخص می‌شوند. و این چنین است که یا خودشان یا دیگر اعضا آنها را به عنوان کاندیدا معرفی خواهند کرد."

"آقای مهدوی کنی چهره محبوب مردم و خبرگان محسوب می‌شوند، اما به هر ترتیب در مجلس خبرگان کاندیداها همان روز اول اجلاس مشخص می‌شوند"

احمد خاتمی، عضو هیات رئیسه مجلس خبرگان

آقای مهدوی کنی دو سال پیش با کسب آرای شصت و سه تن از هشتاد و چهار نماینده، و بدون رقابت نامزد دیگری، به مدت دو سال به ریاست این نهاد برگزیده شد.

ریاست اکبر هاشمی رفسنجانی بر مجلس خبرگان در آن زمان با انتقاد هواداران آیت الله علی خامنه ای و طرفداران محمود احمدی نژاد رو به رو شده بود. آقای هاشمی رفسنجانی در روز رای گیری از نامزدی برای ریاست مجلس خبرگان خودداری کرد.

او در آخرین نطق خود به عنوان رئیس مجلس خبرگان گفت که "اگر محمدرضا مهدوی کنی حاضر باشند مسئولیت را بپذیرند، نامزد نمی شود تا از این طریق، رفع اختلاف شود و این نهاد مقدس آسیبی نبیند."

این انتخابات در حالی برگزار شد که هنوز اعتراضات به نتایج انتخابات ریاست جمهوری سال ۱۳۸۸ ادامه داشت و آقای هاشمی رفسنجانی هم به دلیل مواضع انتقادی اش، جایگاه پیشین خود نزد هواداران آیت الله خامنه ای را از دست داده بود.

اختیارات مجلس خبرگان

بر اساس اصل ۱۰۷ قانون اساسی جمهوری اسلامی، مجلس خبرگان رهبری وظیفه انتخاب و نظارت و اختیار عزل رهبر جمهوری اسلامی را در اختیار دارد.

طبق این اصل، در صورت مرگ و یا کناره گیری و یا عدم توانایی رهبر به ادامه تصدی این سمت، نمایندگان مجلس خبرگان جانشین او را از میان فقهای واجد شرایط انتخاب می کنند.

آقای خامنه ای، در اولین خطبه‌های نماز جمعه خود در هنگامه اعتراضات به نتایج انتخابات ریاست جمهوری، آقای هاشمی رفسنجانی را دوست پنجاه ساله خود خواند اما گفت که نظرش به نظر محمود احمدی نژاد نزدیک‌تر است.

پس از درگذشت علی مشکینی، رئیس سابق مجلس خبرگان، اکبر هاشمی رفسنجانی، رئیس جمهوری پیشین و رئیس کنونی مجمع تشخیص مصلحت نظام، در جلسه شهریور سال ۱۳۸۶ مجلس خبرگان به ریاست این نهاد انتخاب شد.

این انتخاب با وجود مخالفت نمایندگان طرفدار محمود احمدی نژاد با اکبر هاشمی رفسنجانی و تمایل آنان به انتخاب محمد تقی مصباح یزدی و یا احمد جنتی به این سمت، صورت گرفت.

در حال حاضر، محمود هاشمی شاهرودی، رئیس سابق قوه قضائیه و محمد یزدی، رئیس پیشین این قوه، به عنوان نایب رئیسان اول و دوم، و قربانعلی دری نجف آبادی، دادستان سابق و وزیر اطلاعات پیشین، و احمد خاتمی، یکی از امامان جمعه موقت تهران که زمانی از طرفداران تندرو دولت محمود احمدی نژاد بود، به عنوان منشی های هیات رئیسه مجلس برگزیده شدند.

بر اساس اصل ۱۰۷ قانون اساسی جمهوری اسلامی، مجلس خبرگان رهبری وظیفه انتخاب و نظارت و اختیار عزل رهبر جمهوری اسلامی را در اختیار دارد.

طبق این اصل، در صورت مرگ و یا کناره گیری و یا عدم توانایی رهبر به ادامه تصدی این سمت، نمایندگان مجلس خبرگان جانشین او را از میان فقهای واجد شرایط انتخاب می کنند.

اصل ۱۱۱ قانون اساسی در شرح اختیارات مجلس خبرگان گفته است: "هرگاه رهبر از انجام وظایف قانونی خود ناتوان شود، یا فاقد یکی از شرایط مذکور در اصل پنجم و یکصد و نهم [راجع به شرایط رهبری] شود، یا معلوم شود از آغاز فاقد بعضی شرایط بوده است، از مقام خود برکنار خواهد شد. تشخیص این امر به عهده خبرگان مذکور در اصل یکصد و هشتم می باشد."

برخی از منتقدان مجلس خبرگان با استناد به این اصل گفته اند که مجلس خبرگان در سال های پس از انتخاب آیت الله خامنه ای، به وظیفه اصلی خود برای بررسی عملکرد رهبر به منظور تشخیص نقاط ضعف احتمالی وی عمل نکرده و به همین دلیل هم خبرگان را نهادی فاقد کارآیی، وابسته به رهبری و تشریفاتی دانسته اند.

در عین حال، این نظر نیز مطرح شده است که ممکن است در شرایط بحرانی و خاص، مانند درگذشت و یا کناره گیری ناگهانی رهبر، و یا مواجهه حکومت با بحران های شدید، نمایندگان این مجلس به اعتبار جایگاه قانونی خود، قادر به ایفای نقشی مهم باشند و در چنین مواقعی، ریاست بر این نهاد می تواند اهمیت زیادی داشته باشد و سرنوشت ساز شود.

موضوعات مرتبط

BBC © 2014 بی بی سی مسئول محتوای سایت های دیگر نیست

بهترین روش دیدن این صفحه بر روی آخرین مرورگر مجهز به CSS است. با اینکه مرورگر کنونی تان قابلیت نمایش سایت را دارد ولی امکان بهترین تجربه تصویری را به شما نمی دهد . لطفا در صورت امکان مرورگر خود را به آخرین نسخه ارتقا دهید.