برررسی روزنامه‌های صبح تهران؛ سه شنبه بیستم فروردین

روزنامه های امروز صبح تهران در صفحات اول خود با چاپ عکس هائی از مارگارت تاچر از تنها زن نخست وزیر بریتانیا به بزرگی یاد کرده و دوران وی را تشریح کرده اند. در میان مقالات مختلفی که به همین مناسبت نوشته شده چند مقاله هم در نقد سیاست های نخست وزیر پرآوازه و محافظه بریتانیا بود که همزمان با تاسیس جمهوری اسلامی ریاست دولت بریتانیا را به عهده گرفت و تا پایان دهه نخست عمر این حکومت بر سر کار بود.

انتقاد از رفتارهای انتخاباتی دولتمردان و آمار متناقض نهادهای مختلف که قضاوت درباره عملکردهای دولت را مشکل می کند، و اشاره به نرخ هر روز در افزایش کالا ها بخش مهمی از مطالب این روزنامه ها را به خود اختصاص داده است.

Image caption تیتر و عکس صفحه اول دنیای اقتصاد

روزهای آخر احمدی نژاد همچنان آزمون و خطا

ثمینا رستگاری در گزارش اصلی اعتماد نوشته احمدی‌نژاد در این روزها که رقبایش برای پایان دوره او لحظه‌شماری می‌کنند به‌گونه‌یی سخن می‌گوید که گویی هیچگاه از صحنه سیاست بیرون نخواهد رفت. او در پیام نوروزی‌اش برخلاف تمامی رییس‌جمهورها در پایان سال ریاست‌جمهوری از مردم خداحافظی نکرد. پیام خود را با سلام به پایان برد. دیروز هم در ملاقات با استانداران آب پاکی روی دست رقبای اصولگرایش ریخت. وی درست زمانی که اعتبار گفتمان عدالتش در هر تریبون و منبری زیر سوال می‌رود قاطعانه اعلام کرد: دولت با برنامه بوده و برای همه بخش‌ها برنامه جامعی در اختیار داشت و هر روز که می‌گذرد به درستی آن برنامه‌ها باورمندتر می‌شویم.

به گزارش این روزنامه احمدی‌نژاد سه ماه مانده به پایان دوره‌اش تازه از برنامه‌هایش برای آینده سخن می‌گوید و همچنان از عدالت در آن معنای مخصوص خودش دفاع می‌کند؛ عدالتی که وقتی در گفتمان احمدی‌نژادی قرار گرفت قلب ماهیت شد و شدیدترین انتقادها از جانب رفیق و رقیب بر آن وارد شد. هشت سال پیش رییس دولت اصلاحات که شعارهایش مغلوب عدالتخواهی مردی ناشناخته شده بود که عدالت بدون تولید ثروت را سرابی موهوم دانست. زمان گذشت و این شعار در بوته عمل آزموده شد و به نظر می‌رسید در پایان دوره از آن تنها پوستینی باقی مانده است اما احمدی‌نژاد باز هم مصر است تا از این شعار استفاده کند.

گزارشگر اعتماد به یاد آورده: دو سال پیش صادق آملی‌لاریجانی خیلی پیشتر از آنکه پرده‌های میان او و رییس‌جمهور پاره شود «شعار عدالت بدون عمل از سوی برخی مسوولان را موجب سستی ایمان و اعتقاد مردم» دانست، پورمحمدی وزیر کشور معزول احمدی‌نژاد صراحتا این شعار را موجب «توسعه فقر در کشور» دانست. این انتقادات تنها مشتی از نمونه خروارها انتقادی‌ است که به عدالت مد نظر احمدی‌نژاد شده است. ارائه بدیلی در مقابل نظام جهانی حرف تازه‌یی نیست و بخشی از تفکر شیعی محسوب می‌شود، آنچه مهم است زمان گفتن این حرف‌هاست. یعنی درست وقتی که منتقدان و مخالفانش تصور می‌کنند تا رها شدن از سیاست‌های او تنها سه ماه فاصله دارند.

علی محقق در سرمقاله ابتکار نوشته در همه هشت سال گذشته «آزمون و خطا» سهم بزرگی در اداره امور کشور ایفا کرد. در این دوران از همان ابتدای تصدی سکان دولت نهم تا همین روزهای پایانی دوره دهم ریاست جمهوری بارها و بارها با کنار گذاشتن بدیهیات علوم اقتصاد، مدیریت، مهندسی و... «چرخ دوباره و چندباره اختراع گردید» و با دور ریختن تجربه‌های گذشته داخلی و خارجی و در اوج بی تفاوتی دولت به هشدارها و توصیه‌های کارشناسان اقتصادی و صاحبان تجربه و نظر، تغییرات پیاپی در ساختاردولت، ‌نظام اداری و چند و چون اعمال حاکمیت دولت و ارائه خدمت به مردم به ویژه در زیربخش‌های اقتصادی ایجاد شد.

به نوشته این مقاله شاید بتوان گفت بیشتر عمر دو دولت گذشته بیش از اینکه به اجرا گذشته باشد به بازنگری در ساختارها برپایه اختلاف نظر با پیشینیان گذشت؛ بازنگری‌هایی که فارغ از اختلاف نظرها به اعتقاد بسیاری از صاحب نظران عمدتا نه ضروری و الزامی بوده اند و نه مقرون به فایده و صرفه. از این رو در همه سالهای گذشته واژگانی چون انحلال، ادغام، ایجاد، انتقال، سلب مسئولیت، تفویض وظایف، تحول در امور بانکی، تحول در اموراقتصادی و... بیش از هر زمانی در سطوح مختلف اجرایی کشور رایج شد.

ابتکار در نهایت نوشته اگرچه کاستن از حجم آزمون و خطا‌ها در دولتمداری و کشورداری امری پسندیده و ضروری و در شرایط کنونی بازگشت امور کشور به ریل صحیح به زعم بسیاری از صاحب نظران برای رئیس بعدی دولت امری اجتناب ناپذیر است، اما آنچه که بیش از هرچیز در اوضاع کنونی رئیس جمهور آینده را تهدید می‌کند افتادن در دام دور و تسلسل بازنگری برای برهم ریختن بنیان‌هایی است که در هشت سال گذشته بنا نهاده شده است. از سوی دیگر باید مراقب باشد که خود در ورطه آزمون و خطاهای جدید نیفتد. بر این اساس باید دعا کنیم که انتخابات ۲۴ اسفند نقطه پایانی باشد بر دولتمداری و کشورداری به شیوه آزمون و خطا...

شباهت های ایران و کره شمالی

مردم سالاری در سرمقاله خود با اشاره به تنش در روابط کره شمالی با غرب نوشته در حال و هوایی که بوی باروت و تصویر رعب‌انگیز انفجارهای هسته‌ای در شرق آسیا نفس‌ها را در سینه حبس کرده است، نشست آلماتی ۲ به پایان رسید. اگرچه طرف‌های غربی به صورت منطقی چشم انتظار دولت بعدی ایران هستند ولی باید چند سال دیگر بگذرد تا پرونده اتمی تهران و ایران هراسی غرب به یک نقطه پایان برسد؟ آیا مذاکرات اتمی باید همانند داستان‌های شهرزاد، هزار و یک شب به طول انجامد؟!

Image caption کارتون پیام برومند، اعتماد

در ادامه مقاله آمده اگرچه غرب نتوانست درباره کره شمالی از کانال دیپلماسی و مذاکره به یک مصالحه ارزشمند برسد و امروز هراس از انفجارهای هسته‌ای را مزه‌مزه می‌کند ولی ایران یک حکومت دموکراتیک است که اولا منع استفاده از تسلیحات اتمی را رعایت می‌کند و متعهد به معاهده NPT است و از سوی دیگر همواره آماده مذاکره است به شرط احقاق حقوق ایرانی‌ها.

سرمقاله مردم سالاری با تاکید بر این که تهران، پیونگ‌یانگ نیست یادآور شده که ولی هرگونه تنش یا برخورد نظامی تبعات به شدت دردناک‌تری از کره‌شمالی خواهد داشت. چرا که در همین زمان تحریم‌های غرب به لطف مدیریت نادرست برخی مدیران اقتصادی و به رغم درآمد کلان مالی سال‌های پیشتر دولت نهم و دهم، نرخ تورم را نجومی کرد.

زنجیره بلند تولید تورم

علی‌اکبر نیکواقبال در آرمان نوشته بعد از مدت‌ها اعلام نکردن نرخ تورم و ارائه ارقام و اعداد متفاوت توسط سازمان‌ها بالاخره دو نهاد مربوطه یعنی بانک مرکزی و مرکز آمار ایران نرخ تورم را به ترتیب ۵/۳۰ و ۵/۳۱ درصد اعلام کردند و به نظر می‌رسد بعد از مدت‌ها انکار و اختلاف، آمار ارائه شده این بار توسط این ۲ نهاد تنها یک درصد با یکدیگر تفاوت دارد. اما موضوعی که همچنان مطرح است فاصله نرخ تورم با نرخ اعلام شده است، زیرا به نظر می‌رسد نرخ اعلامی بدون در نظر گرفتن نرخ تورم مسکن و اجاره بها و کالاهای مصرفی مردم بوده است.

به نوشته این مقاله در کنار نرخ تورمی که برخی آن را بیشتر از نرخ‌های اعلامی می‌دانند نرخ تورم نقطه به نقطه ۴۰ درصدی کمی واقع‌بینانه‌تر به نظر می‌رسد. البته نکته دیگر تفاوت این نرخ تورم در نقاط شهری و روستایی است. چون بهای مسکن و اجاره و حتی برخی اقلام مصرفی در خانوارهای روستایی یا شهرهای کوچکتر کمتر از نقاطی مانند پایتخت است. دولت هم تلاش کرده که در کنار افزایش هزینه‌ها با برخی اقدامات مانند همان یارانه‌های ماهانه تا حدودی تورم را بی‌اثر کند که این موضوع تنها در موارد معدودی و در برخی روستاها جواب داده است.

Image caption تیتر و عکس گزارش صفحه اول بهار

مقاله آرمان به آن جا رسیده که در سالی که‌ گذشت میزان درآمدهای نفتی ایران نسبت به سال‌های گذشته کاهش داشت و حتی به نصف رسید. همین موضوع باعث کسری بودجه شد. کسری بودجه‌ای که برای تامین آن دولت ناگزیر از نشر اسکناس شد؛ موضوعی که زمینه افزایش نقدینگی در کشور و افزایش تقاضا را فراهم کرد. از طرف دیگر به دلیل برخی از مشکلات و از جمله افزایش نرخ ارز بخش تولید ضرباتی را خورده بود و توان پاسخگویی به تقاضاهای موجود را نداشت.

سرگیجه آماری

محمدرضا تابش نماینده اصلاح طلب مجلس در شرق نوشته مقامات دولتی در کمیسیون تلفیق مجلس گزارش هایی ارایه کردند که بنا بر استنباط اعضای کمیسیون تلفیق، فاقد مستندات و روح لازم برای تصمیم‌گیری بوده است. در حالی که کسری بودجه سال ۹۲ هم در دو بخش است نخست عدم تحقق درآمدها که پیش‌بینی می‌شود حدود ۳۰‌ هزار‌ میلیارد باشد برخی موارد نیز در لایحه ارایه شده توسط دولت، مبهم و مسکوت است. ۳۰‌هزار‌میلیارد تومان از محل فروش اموال و دارایی‌ها، شش‌هزار‌میلیارد اوراق قرضه اسلامی یا سکوک و ۱۵‌ هزارمیلیارد اوراق مشارکت که یعنی حدود ۸۰‌ هزار‌ میلیارد تومان در دو بخش عدم تحقق و کسری بودجه، برآورد می‌شود.

نویسنده مقاله نوشته ادعای کاهش سهم نفت در بودجه نیز وقتی می‌تواند پذیرفته شود که فروش کل نفت خام در عدد ۲۴۰۰ یا ۲۴۵۰ تومان که دولت به عنوان نرخ دلار در بودجه در نظر گرفته، ضرب شود و با به دست آوردن رقم ریالی آن مشخص شود آیا درآمد نفت کاهش یافته است یا خیر؟ خود نرخ ارز نیز از چالش‌های جدی است. با احتمال رقمی که در سطور بالا به آن اشاره کردم، باز هم مانند سال‌های قبل نرخ دلار واقع‌بینانه محاسبه نشده و بخشی از درآمدها محقق نخواهد شد و دولت، «عدم تخصیص» خواهد داد.

نکته مهم تر مقاله شرق این است که در بند ۴ لایحه، حکمی آمده که دولت می‌تواند برای این عدم تحقق‌ها از مابه‌التفاوت فروش ارز برداشت کند. اگر دولت بخواهد این عدم تحقق و کسری را پوشش دهد آنگاه باید دلار را به مبلغ سه‌هزار تومان به فروش برساند. نرخ رشد اقتصادی نیز محل بحث است. معاونت برنامه‌ریزی ریاست‌جمهوری، آن را صفر محاسبه کرده، بانک مرکزی منهای شش دهم‌درصد و مرکز پژوهش‌های مجلس، عدد منهای هفت دهم را در نظر دارد. نرخ تورم هم توسط بانک مرکزی ۲۸‌درصد محاسبه شده، معاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی ریاست‌جمهوری، ۵/۳۰‌درصد و مرکز پژوهش‌های مجلس ۳۴‌درصد.

با گرانی عکس یادگاری بگیرید

Image caption عکسی از حجت الله سپهوند، آرمان

بهار در گزارشی نوشته سال جدید و رونمایی روزانه از قیمت‌ها، این تمام اتفاقی است که این روزها زیر پوست بازار در جریان است. بازاری که قرار بود با برنامه‌ریزی مسئولان به ساحل آرامش برسد اما این روزها تلاطم‌های اولیه توفان را پشت سر می‌گذارد. دولت به دنبال تک‌نرخی‌کردن ارز است و دلار خود را آماده تثبیت در محدوده سه‌هزار تومان می‌کند. تثبیت قیمت دلار در این محدوده و توفانی که قیمت‌ها را به کام خود خواهد کشید. بازار منتظر تصمیم نهایی مدیران نمانده و حرکت خزنده قیمت‌ها آغاز شده است.

به نوشته این گزارش در بازار میوه و تره‌بار گوجه‌فرنگی دو‌هزار تومانی این روزها به شش‌هزار تومان هم رسیده و بادمجان‌ هزار تومانی، چهار‌هزار تومان را گرفته است. گوشت هم که قرار بود با تدابیر دولت روند نزولی داشته باشد این روزها جایگاه حداقل ۳۰‌هزار تومانی خود در بازار را تثبیت‌شده می‌بیند و در بعضی از مناطق پایتخت گوشت قرمز پاک‌شده به ۵۰‌هزار تومان نیز فاکتور می‌شود. لیموترش هفت‌هزار تومانی هم برای خود حکایتی دارد در بازار زخم خورده از قیمت‌ها.

براساس مشاهدات خبرنگار «بهار» میوه‌های تنظیم بازاری با چندبرابر قیمت مصوب سر از مغازه‌ها درآوردند. این روزها بازار آرامش ندارد و مسئولان بهانه‌تراشی می‌کنند. یکی از تعطیلی سردخانه‌ها در نوروز و کاهش سطح کالاها در کشور گلایه دارد و یکی دیگر از تزریق قطره‌چکانی کالا به شبکه توزیع. دیگری امید به افزایش مجدد قیمت‌ها به واسطه تک‌نرخی‌شدن قیمت‌ها در بازار را عامل کاهش عرضه می‌داند و دیگری ضعف مدیریت را.

تاچر یعنی چی؟

Image caption تیتر و طرح جمال رحمتی در صفحه اول اعتماد

پوریا عالمی در ستون طنز شرق برای ادای احترام به مارگارت تاچر نظر چند نفر را منعکس کرده از جمله نازیلا، پشت در سفارت انگلستان، در حال اپلای: اووووم.... آی‌دیای من اینه که... اوووم مرگ خانم تاچر که خیلی موش و کیوت بودند،کارکنان سفارتخونه رو سد می‌کنه... اوووم شما توی فارسی به سد چی می‌گین؟ و این خوب نیست بیکاوس اور بیکاوز اور بیکوز، لهجه بریتیش رو حال می‌کنی؟ خلاصه با این موضوع مهاجرت من عقب می‌افته... اوممم آی ام سو ساری...

گزارشگر تلویزیون: مرگ تاچر مرگ تراژیکی است. اما کشورهای مستعمره انگلیز و دیگر کشورها جشن و پایکوبی خواهند کرد. یعنی امیدواریم جشن بگیرند تا ما یک گزارش سفتی از خوشحالی مردم جهان از مرگ تاچر را در همین شبکه پوشش دهیم...

کارشناس امور بین‌الملل: آیا تا به حال به اسم تاچر دقت کرده‌اید؟ تاچر یعنی چی؟ تاچ یعنی لمس. پس تاچ + ایی آر = تاچر. که معنی لمس‌کننده می‌دهد. پیش‌بینی ما این است که انگلستان بعد از مرگ خانم تاچر دست از سر کشورهای دیگر بردارد و لمس‌شان نکند. البته بعید نیست انگلستان سیاست فینگرتاچ را پیش بگیرد که نباید فریبش را بخوریم.

یک شهروند انگلیسی: به هر حال در تمام دنیا سیاستمدارانی هستند که مشغول زدن رکورد طول عمر هستند. ما امید داشتیم خانم تاچر رکورد این رشته را بزند که متاسفانه وی فوت کرد و از رقابت با دیگر شرکت‌کنندگان و سیاستمداران جهان بازماند.

مطالب مرتبط