یک زلزله و دو رقم: چرا شدت اعلام شده تفاوت دارد

از زلزله روز سه شنبه در سیستان و بلوچستان به عنوان قوی ترین زمین لرزه نیم قرن اخیر در ایران نام برده شده است.

مرکز لرزه نگاری دانشگاه تهران بزرگی این زلزله را ۷.۵ درجه در مقیاس ریشتر اعلام کرده است.

همزمان، سازمان زمین شناسی آمریکا که یکی از معتبرترین مراکز لرزه نگاری در جهان است، بزرگی این زلزله را ۷.۸ ریشتر اعلام کرده است.

این زلزله از نظر شدت ۱۸۰ بار قوی تر از زلزله ۶.۱ ریشتری هفته گذشته در استان بوشهر بود.

این در حالی است که سازمان زمین شناسی آمریکا بزرگی این زلزله را نیز ۶.۳ ریشتر اعلام کرده بود.

ریچارد بریگ، از محققان سازمان زمین شناسی آمریکا می گوید اختلاف در روش های اندازه گیری انرژی آزاد شده در لرزش زمین باعث شده دو رقم جداگانه برای بزرگی این زلزله ثبت شود.

آقای بریگ گفت: "من متوجه شدم که عمق اعلام شده کانون زلزله به وسیله مرکز لرزه نگاری ایران ۹۵ کیلومتر عنوان شده است. عمق اعلام شده به وسیله سازمان زمین شناسی آمریکا ۸۲ کیلومتر است. همین اختلاف می تواند بر برآوردهای صورت گرفته درباره بزرگی زلزله تاثیر بگذارد."

به گفته ریچارد بریگ میزان اختلاف دو موسسه آمریکایی و ایرانی در برآورد کردن بزرگی دو زلزله اخیر قابل چشم پوشی است.

با این حال، به گفته او قدرت یک زلزله ۷.۸ ریشتری به طور قابل ملاحظه ای بیشتر از یک از زلزله ۷.۵ ریشتری است چرا که در مقیاس ریشتر، قدرت زمین لرزه ها به طور تصاعدی افزایش می یابد.

آقای بریگ می گوید "اگر دو زلزله متفاوت رخ دهد، میزان انرژی آزاد شده از زلزله ۷.۸ ریشتری بسیار بیشتر از زلزله ۷.۵ ریشتری است. به ازای هر یک دهم ریشتر اختلاف، میزان انرژی آزاد شده ۱.۴ برابر بیشتر می شود."

بزرگی زلزله خاش به حدی زیاد بود که علاوه بر پاکستان، در نقاطی از هند و کشورهای عرب خلیج فارس نیز حس شد.

ریچارد بریگ می گوید عمق زیاد کانون زلزله و شدت آن باعث شد تا در منطقه وسیعی حس شود.

آقای بریگ علت وقوع این زلزله را برخورد بین دو صفحه تاکتونیک عربستان و اورآسیا عنوان کرد: " کانون این زلزله در عمق زیادی قرار دارد و محتمل ترین علت وقوع آن این است که زلزله در محلی از پوسته زمین رخ داده که در حال حرکت به زیر صفحه ای است که ایران بر روی آن قرار دارد؛ به عبارتی محل تلاقی صفحه عربستان و صفحه اورآسیا."

به گفته آقای بریگ، این احتمال وجود دارد که با شکسته شدن بخشی از صفحه عربستان، انرژی آزاد شده باعث به وقوع پیوستن زلزله خاش شده باشد.

علت زلزله هفته پیش در بوشهر نیز تلاقی صفحات تاکتونیک اورآسیا و عربستان عنوان شده بود.