بررسی روزنامه‌های صبح چهارشنبه تهران؛ هجدهم اردیبهشت

آغاز ثبت نام نامزدهای انتخابات ریاست جمهوری مهم‌ترین گزارش روزنامه‌های امروز صبح است که در عین حال با انعکاس گفته‌های تازه هاشمی رفسنجانی به تحولات تازه در پسزمینه انتخابات پرداخته‌اند.

بی‌رونقی نمایشگاه کتاب تهران و گرانی و بیکاری و تورم از جمله دیگر گزارش‌های این روزنامه هاست.

انتخابات و ثبت نام‌ها

Image caption تیتر و عکس صفحه اول ابتکار

مجید نصیر‌پور در قانون نوشته با آغاز زمان ثبت نام انتخابات ریاست‌جمهوری اخبار بسیار تعجب برانگیزی از ستاد انتخابات کشور به گوش می‌رسد. ثبت نام بیش‌ از ۶۰ نفر در روز اول نشان می‌دهد که در ادامه باید منتظر ثبت نام بیش از ۳۰۰ نفردر روزهای باقی‌مانده از زمان ثبت نام برای ریاست جمهوری باشیم و این خبر خوبی نیست. نباید فراموش کرد که ریاست جمهوری و جایگاه آن و شخصی که به عنوان رئیس‌جمهور قرار است در اینجایگاه قرار بگیرد باید شأن و جایگاه خود را بشناسد اما امروز شاهد بودیم افرادی وارد عرصه شدند که با ورودشان نه تنها برای خود ارزش افزوده‌ای ایجاد نمی‌کنند بلکه به جایگاه رئیس‌جمهور هم تعرض می‌کنند.

بسیاری از افرادی که با تجربه‌های مدیریتی در لایه‌های میانی دولت ثبت نام کرده‌اند بیش از هر چیز به دنبال تثبیت موقعیت خودشان یا حضور در لابی‌های سهم خواهی در دولت بعدی هستند و البته خودنیز می‌دانند که نه شانسی برای تأیید دارند و نه پیروزی. سابقه مختصر در بعضی از عرصه‌ها نمی‌تواند ترازی باشد که قانون اساسی برای رجال سیاسی تعریف کرده است.

محمدعلی وکیلی در سرمقاله ابتکار نوشته آرایش نهایی نامزد‌ها همچنان نامشخص و گرایش مردم هم تقریباً در هاله‌ای از ابهام می‌باشد. در گذشته نامزد‌ها در قالب دو قطبی چپ و راست حضور می‌یافتند تکلیف و نوع شعار و مواضعشان مشخص بود مردم هم به تبع آن قابل تقسیم بودند. جریان چپ با تکیه بر شعار‌های روشنفکرانه و با خاستگاه طبقه متوسط و بخصوص دانشگاهیان تکلیفشان روشن بود. در نقطه مقابل جریان راست با مشی سنتی و شعارهای توده پسند و با تکیه بر بازار و مسجد، سعی در هماوردی با رقیب خود داشت.

به نوشته این مقاله تفاوت مرز‌ها حتی در قیافه و ریخت هوداران نیز پیدا بود. به عبارتی، تشخیص خاستگاه دو قطب سیاسی جامعه نیاز به تحلیل گفتمانی نداشت، بلکه تفاوت‌ها با ریخت‌شناسی ظاهری مردم قابل تفکیک بود. مرز‌ها چنان از هم منفک بود که هر کدام نماینده یک گفتمان بودند. به همین دلیل به مرور زمان رویاروی چپ و راست به تقابل گفتمان اصلاح طلبی و محافظه کاری منتهی شد. یک طرف تمام قد نماینده محافظه کاری و طرف دیگر گفتمان اصلاح طلبی را نمایندگی می‌کرد. نیروهای سرگردان و شناور بسیار کم بودند کمتر شاهد شناوری در سیاسیون و حرکتش از منتهی الیه یکی به منتهی الیه دیگری بودیم. اگر گاهی عده‌ای فریاد خط سوم یا مستقل سر می‌دادند، چندان مورد اعتنا و توجه قرار نمی‌گرفت.

Image caption تیتر و عکس صفحه اول قانون

محمدعلی خالق‌نژاد در سرمقاله مردم سالاری نوشته اینک در آستانه یازدهمین دوره انتخابات ریاست جمهوری با شرایط متفاوت از گذشته روبرو هستیم و با وجود اینکه مسئولان عالی‌رتبه کشور بر حضور پرشور و شعور مردم تاکید دارند و برخی چهره‌های سیاسی از آن به عنوان جشن ملی یاد می‌کنند متاسفانه پیش‌آگهی‌های لازم برای تحقق چنین شرایطی فراهم نشده به گونه‌ای که در مقایسه با ادوار گذشته که معمولا از پنج تا شش ماه قبل از برگزاری انتخابات، کاندیداهای جناح‌های مختلف سیاسی مشخص می‌شد و سفرهای تبلیغاتی و تشکیل ستادهای انتخاباتی و اعلام برنامه مقدمات نقش‌آفرینی مردم را فراهم می‌ساخت، در این دوره و در شرایطی که ثبت‌نام کاندیدا‌ها آغاز شده، هنوز هیچ یک از جناح‌های سیاسی موفق به معرفی کاندیدای اصلی خود نشده و هیچ حرکت و تلاشی هم در جامعه از این حیث قابل مشاهده نیست.

نامزدهای انتخاباتی و خواست مردم

محمود اسلامیان در سرمقاله دنیای اقتصاد با اشاره به انتخابات در پیش نوشته مشکلات ناشی از مدیریت و تحریم‌ها، کشور را با یک نیاز جدی مواجه کرده است. مردم انتظار یک دگرگونی در اداره کشور را برای خروج از مسائل موجود دارند.

شاید به همین دلیل اشخاص زیادی احساس مسوولیت و تکلیف کرده و در این عرصه حاضر شده‌اند. اما کاندیدایی که نتواند مسائل اصلی جامعه را طرح کند، عمدتا از حل آن‌ها عاجز خواهد بود. می‌شود فهرست بلندبالایی از مشکلات را عنوان کرد لیکن نتیجه‌ای جز سردرگمی نخواهد داشت.

نویسنده که عضو اتاق بازرگانی ایران است اظهار عقیده کرده که مردم از دو مساله نگران‌اند: اول تورم که در سال‌های اخیر دو رقمی بوده و بنا به گزارش بانک مرکزی که منتقدینی هم دارد سال گذشته ۵/۳۱ درصد بوده است.

موضوع دوم نگرانی مردم به نظر سرمقاله دنیای اقتصاد بیکاری است، چرا که به گزارش صدا و سیما ایجاد اشتغال طی ۸ سال گذشته بسیار ناچیز بوده گرچه دولت این را قبول ندارد. اما آنچه مهم است نیاز به اشتغال و نگرانی چند میلیون جوان جویای کار امری روشن است. شغل به جامعه آرامش می‌دهد و بیکاری منشأ بسیاری از ناهنجاری‌های فرهنگی است.

هاشمی رفسنجانی و خاتمی، آری یا نه

مجتبی حسینی در اعتماد نوشته فرقی نمی‌کند که بگوید "می‌آیم" یا "نمی‌آیم". مهم آن است که او در این ایام حرفی بزند و نقدی را روانه بازار سیاست کند تا توپخانه مخالفانش بدانند که کجا را باید مورد هدف قرار دهند. همین که گفت "اگر بخواهم بیایم با رهبری مشورت می‌کنم" زلزله چند ریشتری را روانه خرمن و خرگاه مخالفانش کرد تا آنان در مقام جبران بیایند و هر چه می‌خواهند بگویند. سخن از اکبر هاشمی‌رفسنجانی است. فقیه سیاستمداری که خوب می‌داند چه باید بکند.

به نوشته اعتماد هاشمی رفسنجانی مردی است که هم مصلحت خود را به خوبی می‌داند و هم مصالح را می‌شناسد. اما دل؟ مشغولی‌ها و ذهن مشغولی‌های آیت‌الله هرگز باب میل کسانی که جمعشان، ذره‌یی از سابقه مبارزاتی او را ندارند واقع نشده. کسانی که برای خداحافظی هاشمی از عرصه سیاسی بی‌تابی می‌کنند. اگرچه هاشمی هم مردی نیست که "له" و "علیه" بر روح و روحیه‌اش تاثیر بگذارد. او همیشه راهی را رفته است که خود، می‌خواهد. هاشمی برخلاف گذشته که تصمیمی برای حضور در انتخابات نداشت گویا پس از درخواست‌های فراوان، حجت شرعی را بر خود تمام شده دانست که از مشورت با رهبری نظام برای کاندیداتوری احتمالی سخن گفته است.

حسین شریعتمداری در سرمقاله امروز کیهان نوشته آقای هاشمی رفسنجانی به این علت که اطمینان دارد در صورت نامزدی برای ریاست جمهوری یازدهم، صلاحیتش تأیید خواهد شد، نامزد نمی‌شود! چرا که انتخابات می‌دانی است که جناب آقای رفسنجانی از ورود به آن بیم دارد. آقای هاشمی به خوبی می‌داند که پایگاه مردمی قابل توجهی ندارد و از سالن وزن‌کشی نامزدهای ریاست جمهوری یازدهم، "سنگین وزن" بیرون نخواهد آمد.

به نظر نماینده ولی فقیه در موسسه کیهان آقای خاتمی -برعکس آقای هاشمی- از آنجا که اطمینان دارد در صورت نامزد شدن قطعاً رد صلاحیت خواهد شد، کاندیدا نمی‌شود. چرا که ایشان دیگر آقای خاتمی در قمار فتنه ۸۸ تمامی سرمایه‌ای را که نظام اسلامی با گشاده‌دستی به وی داده بود، باخته است. خاتمی حاضر نیست با نامزد شدن در انتخابات پیش روی و دریافت مهر رد صلاحیت از یک نهاد قانونی جمهوری اسلامی ایران، برای همیشه آرزوی بازگشت به نظام را بر باد رفته بداند.

Image caption تیتر و عکس صفحه اول جهان صنعت

سرمقاله کیهان در عین حال در مورد نامزد یا نامزدهای مورد نظر دولت هم نوشته حلقه انحرافی برخلاف ادعاهای دهن‌پرکن و مبالغ نجومی و کلانی که از کیسه بیت‌المال برای مطرح کردن خود هزینه می‌کنند، تردیدی ندارند که به آخر خط رسیده‌اند و چند ماه دیگر باید از قطاری که بی‌بلیت سوار آن شده‌اند پیاده شوند. افراد این حلقه را می‌توان بی‌هویت‌ترین گروه سیاسی تلقی کرد، زیرا هیچ‌کدام آن‌ها در قد و قواره‌ای نیستند که بدون دست‌اندازی به بیت‌المال و بهره‌گیری از کانون‌ قدرتی که به آن چسبیده‌اند، فرصت ادامه حیات سیاسی داشته باشند.

روزنامه بهار در گزارش اصلی خود نوشته نمایندگان عضو جبهه پایداری برای نامه‌ای که به هاشمی‌رفسنجانی هشدار می‌دهد در انتخابات ریاست‌جمهوری نامزد نشود امضا جمع می‌کنند. نامه‌ای که با پر‌رنگ‌شدن علایم نامزدی ‌اکبر هاشمی‌رفسنجانی در انتخابات ریاست‌جمهوری یازدهم جدی‌تر پی آن گرفته شد. تلاشی که روح‌الله حسینیان و کریم‌قدوسی از اعضای جبهه پایداری در مجلس سردمدار آن بودند.

گفته می‌شود مخالفان حضور هاشمی، در نامه خود خطاب به رییس مجمع تشخیص‌مصلحت نظام گفته‌اند اگر نامزد انتخابات شود افشاگری‌ها علیه او و خانواده‌اش آغاز می‌شود. امضا‌کنندگان این نامه اکثرا از طیف نزدیک به جبهه پایداری هستند؛ رهبری معنوی این جریان آیت‌الله مصباح‌یزدی است.

مهدی موسوی‌نژاد، نماینده دشتستان خبر از جمع شدن نود امضا در نامه خطاب به رییس مجمع تشخیص مصلحت نظام داده و گفته تعداد رو به افزایش است اما بهار گزارش داده: این نامه با استقبال دیگر نمایندگان روبه‌رو نشده است و اکثریت مجلس از امضای نامه خودداری کرده‌اند. فراکسیون اکثریت مجلس یا‌‌ همان فراکسیون رهروان ولایت در گفت‌وگو با بهار نه‌تن‌ها امضای این نامه را رد کردند، که به دفاع از هاشمی نیز پرداختند.

همین روزنامه از قول محمد رضا عارف معاون اول دولت خاتمی نوشته تخریب هاشمی و خاتمی فضای انتخابات را سرد می‌کند.

نمایشگاه بی‌رونق

حسن محمودی در تهران امروز نوشته وقتی دیگر ناشران و کارگزاران آن‌ها از نویسنده‌ها پرس و جوی کار جدیدشان را نمی‌کنند و خبرنگاران سرویس‌های ادب و هنر خبرگزاری‌ها و روزنامه‌ها مثل روز برایشان روشن است که خبرهای دست اول از نویسندگانی که سرگرم نوشتن کار جدیدشان هستند، روزبه روز کمتر می‌شود، این امر حکایت از چه دارد؟

به نوشته این مقاله: چاپ‌های تازه‌ترین کتاب‌های شاعران و داستان‌نویسان مطرح و طراز اول کشورمان، به کمتر از ۵۰۰ عدد رسیده است.

Image caption کارتون رسول آذرگون، جام جم

پیام حیدر قزوینی در گزارش مفصلی در شرق نوشته: انقلاب از معدود خیابان‌هایی است که وقتی خالی از جمعیت باشد بخشی مهم از جاذبه خود را از دست می‌دهد، مثل روزهای جمعه که انقلاب انگار انقلاب نیست. گویا شلوغی پیاده‌روهای انقلاب، بخشی از هویت خیابان شده و نبود جمعیت در پیاده‌رو‌ها اولین چیزی است که به چشم می‌آید. راسته کتابفروشی‌های انقلاب در پنجشنبه‌ای که روز دوم نمایشگاه کتاب هم هست خلوت‌تر از هر پنجشنبه دیگری است. چیز دیگری به‌جز نبودن جمعیت هم هست تا توجه‌ات را جلب کند. هیچ دستفروشی در کنار پیاده‌روی اصلی انقلاب کتاب‌هایش را بساط نکرده و تک‌و‌توک بساطی هم که هست یا در داخل پاساژ‌ها است یا در فرعی‌ها.

به گزارش این روزنامه کتابفروش بی‌حوصله‌تر از آن است که پرسش‌های دیگرت را پاسخ دهد اما بعد از چند دقیقه انگار که چیزی یادش آمده باشد، می‌گوید: چه نمایشگاهی؟ خودم بار‌ها به نمایشگاه رفته‌ام. ملت که برای خریدن کتاب به نمایشگاه نمی‌روند. خیلی‌ها فقط برای سرگرمی به آنجا می‌روند. نمایشگاه کتاب، دیروز و امروز به نسبت سال‌های پیش به شدت خلوت بوده است. پس جمعیت کجا رفته‌اند اگر در نمایشگاه هم نیستند؟

گناه اسفندیار، یوسف و زلیخا

محمد حسین روانبخش در ستون طنز مردم سالاری شعری ساخته و موضوع کهنه نفت بر سر سفره را مطرح کرده:

این نفت‌ها که سفره ما را گرفته‌اند/ الحق که جای مرغ و مسما گرفته‌اند! هرگز درون بشکه نفتی نرفته‌اند/ چون در میان سفره ما جا گرفته‌اند در آش‌های ما عوض روغن غلیظ/ این همرهان تازه چه ماوا گرفته‌اند خوب است وضع ملت ما، آن چنان که خلق/ در هرجا که می‌شده، دعوا گرفته‌اند! نان و برنج و گوشت، نخورده کسی دگر/ مردم دوباره وعده "فردا" گرفته‌اند! گفتند عاقبت همه ایرانیان، چنین/ اوج از زمین به سمت ثریا گرفته‌اند چون یوسفند و نفت، زلیخای دیگری است/ این بار رفته‌اند و زلیخا گرفته‌اند!

آیدین سیار سریع در طنزانه قانون به این جمله اسفندیار رحیم مشایی اشاره کرده که گفته: گناه من این است که یار اسفندم! و بر اساس فکر کرده بقیه نامزدهای انتخابات چه می‌گویند:

حداد عادل: گناه من این است که هم حدادم هم عادل. (آخی) نیکزاد: گناه من این است که نیک می‌زایم (متاسفانه برخی تنگ نظران با تلاش‌هایی که برای رشد موالید می‌شود مخالفند) اکبرهاشمی رفسنجانی: گناه من این است که اکبرم و از همه بزرگ‌تر. تا حرف می‌زنیم، می‌گن ۸۰ سالشه.

کارتون روز

Image caption کارتون پیام برومند، اعتماد

مطالب مرتبط