بررسی روزنامه های صبح تهران – دوشنبه ۳۰ اردیبهشت

Image caption صفحه اول جام جم

چهل و هشت ساعت مانده به اعلام فهرست نامزدهای مجاز برای رقابت های انتخاباتی ریاست جمهوری، مقالات و گزارش ها درباره انتخابات و نامزدهای آن و گمانه زنی درباره رد صلاحیت ها بخش مهمی از روزنامه ها را به خود اختصاص داده است.

بخش عمده ای از روزنامه ها به نقد و نفی دو نامزد اصلی انتخابات آینده پرداخته اند اما مقالاتی درباره ذات انتخابات ایران و فایده آن هم به چشم می آید.

جاذبه صندلی ریاست

حاتم قادری در مقاله ای در شرق تاکید کرده: سالیان بسیاری است که در انتخابات شرکت نکرده‌ام و دلایل آن چندگانه است. سامان انتخاباتی و نحوه مدیریت انتخابات در تولید و توزیع قدرت سیاسی در ایران به‌گونه‌ای است که ورودی سامان انتخاباتی، فرآیند انتخابات و خروجی آن تا ایجاد چرخه پاسخگویی بسامان فاصله دارد.

این استاد دانشگاه در مقاله خود نوشته: جالب است که ببینم، با توجه به شناختی که از خصوصیات رییس‌جمهور دو دوره اخیر دارم، با قدرت در آستانه انتقال، چه می‌کند. هشت سال پیش به جهاتی معتقد بودم که تبعات فرد به قدرت رسیده، خالی از تاملات مثبت نیست و حال با نوعی «تاسف» باید اذعان کنم که سیاست‌های مورد علاقه در این حلقه نوعی پوپولیسم در کنار سیاست‌های شگفتی‌زای متناسب با آن و البته تحرک و سرانجام یارانه بوده است. یارانه‌ها می‌توانند از زاویه‌ای در «ویترین» تعدیل اقتصادی و دستگیری ضعفا بنشینند ولی تشکیل این ویترین و هزینه‌های معطوف به آن، چیزی است که ممکن است به تبعاتی سخت بینجامد.

نویسنده مقاله شرق بعد از پرداختن به احتمالات مختلف در پایان انتخابات، در مورد اصولگرایان نوشته تا پیش از گرم‌شدن تنور انتخابات در دوره پیش، تعداد ایرانیانی که با فرد پیروز آشنایی داشته‌اند، اندک بود. این ‌را هم می‌دانیم، ائتلاف‌هایی همانند ۱+۲ یا هر شکل دیگری هم، در کار بوده است که همگی ترجیح داده‌اند به‌جای داشتن برنامه و استواری بر ائتلاف، در کوران انتخابات شرکت کنند و بخت خود را بیازمایند. این همان جاذبه صندلی است. بالاخره ریاست‌جمهوری حتی در شکل و قدوقواره امروزین، چیزی نیست که انسان‌ها را مفتون خود نسازد، گیرم که این جاذبه با شعارهایی از جنس دیگر در پرده افتد.

دو گفتمان در انتخابات

شیرزاد عبداللهی در مقاله ای در اعتماد خبر داده احمدزاده‌ کرمانی، معاون سابق احمدی‌نژاد در جلسه پرسش و پاسخ دانشجویان بسیجی کرمان حرف‌هایی زده که نشان می‌دهد محور راهبرد رقیبان همچنان تحریک احساسات علیه هاشمی است. هدف این گونه تبلیغات حسی و عوامانه، توده‌های فقیر و کم‌سواد مردمند که اغلب در تنگنای معیشت گرفتار آمده‌اند. عده‌یی از سیاسیون ترجیح می‌دهند به جای سروکار داشتن با عقل و اندیشه مردم با غرایز و احساسات آنها ارتباط برقرار کنند.

نویسنده اظهار نظر کرده تبلیغات منفی روی کسانی که روزنامه می‌خوانند و به اینترنت دسترسی دارند و خبرها را از کانال‌های متفاوت و متعدد می‌گیرند، چندان تاثیرگذار نیست. اما برای آنهایی که برای کسب اطلاعات به شفاهیات و شایعات متکی هستند، این تبلیغات هنوز هم موثر است. اگر جمعیت ایران را به سه بخش‌ تقسیم کنیم یک‌سوم در شهرهای بزرگ، یک‌سوم در شهر‌های کوچک و یک‌سوم در روستاها زندگی می‌کنند. متاسفانه در جامعه ما، بیسوادها و کم‌سوادها بیش از ۵۰ درصد جمعیت کشور را تشکیل می‌دهند. البته سواد اجتماعی و سواد مدرسه‌یی لزوما بر هم منطبق نیستند.‌ای بسا تحصیل کرده‌هایی که درکی از مسائل اجتماعی ندارند و ‌ای بسا مردان و زنان کم‌سوادی که قدرت بالایی در فهم و تحلیل مسائل سیاسی و اجتماعی دارند.

نویسنده کارشناس مسائل آموزشی تاکید کرده باید برای مردم محروم و کم‌درآمد توضیح داد که گذاشتن پول توی جیب مردم توسط دولت، فقط می‌تواند باعث تورم و گرانی بیشتر کالاها و خدمات شود. راه حمایت از فقرا و صاحبان درآمد کم هم گذاشتن پول در جیب مردم نیست. راه آن ایجاد نظام تامین اجتماعی و توسعه بیمه درمانی و آموزش و پرورش رایگان است.

تخریب نامزدهای انتخاباتی

چند روزنامه امروز صبح در صفحه اول خود از نقشه هائی برای تخریب نامزدهای انتخاباتی به خصوص هاشمی رفسنجانی خبر داده اند. این در حالی است که چند روزنامه نزدیک به سپاه پاسداران و جناح های تندرو هم در مطالب متعددی همچنان علیه این نامزد انتخابات می نویسد. رحیم مشائی، نامزد دولت احمدی نژاد، دیگر نامزد انتخابات است در معرض تبلیغات منفی روزنامه های اصولگرا و تندرو قرار دارد.

Image caption تیترها و عکس صفحه اول اعتماد

مجتبی حسینی در اعتماد نوشته "چگونه باید با رفسنجانی رقابت کرد؟" سوالی است که اصولگرایان هفته گذشته به دنبال پاسخی برای آن هستند. آن ها علاقه بسیاری دارند تا بدانند؛ پایگاه اجتماعی هاشمی طی هشت سال گذشته چند درصد رشد داشته است؟ میزان حمایت علما و فقهای نامدار از هاشمی در چه سطحی است؟ هاشمی امروز در چه شرایط اجتماعی قرار دارد و چه مناسباتی وضعیت اجتماعی و سیاسی او را در انتخابات می‌سازد؟ واکنش افکار عمومی به پیش بینی‌های هاشمی درباره نتایج سبک مدیریتی احمدی‌نژاد در جامعه چگونه است؟ آیا تبلیغات منفی تاریخی علیه هاشمی با توجه به ورود نسل جدید به عرصه انتخابات کارایی دارد؟

گزارشگر اعتماد تاکید کرده اصولگرایان در نخستین واکنش و برای جلوگیری از افزایش ضریب خشنودی افکار عمومی از کاندیداتوری هاشمی‌رفسنجانی تلاش کرده‌اند تا با طرح این سوال که: «آیا ۸۰ سالگی سن ریاست‌جمهوری است» در توانمندی‌های هاشمی‌رفسنجانی برای مدیریت کشور تشکیک ایجاد کنند. این محور در حال حاضر همچنان مرکز ثقل تبلیغات منفی علیه هاشمی‌رفسنجانی است. یعنی یک ۸۰ ساله کارایی لازم را برای حل مشکلات ندارد.

به نظر اعتماد، طراحان این پروژه در عملیاتی کردن این طرح خود از این مساله غافل هستند که توده‌های جامعه با رویت این خط تخریبی این سوال را از آنها خواهند پرسید که دیگر مسوولان جمهوری اسلامی در شورای نگهبان و مجلس خبرگان چه میانگین سنی‌ای دارند؟ جدا از طرح مساله ناتوانی جسمی هاشمی‌رفسنجانی، اصولگرایان طی روزهای آینده سر خط‌های دیگری را برای ایجاد موج منفی تبلیغاتی علیه رییس مجمع تشخیص مصلحت نظام دنبال خواهند کرد.

مهدی تقوی در مقاله ای در آرمان به گفته های رئیس مرکز تجارت جهانی ایران اشاره کرده که تایید صلاحیت هاشمی و مشایی مشکلات اقتصادی را کاهش می‌دهد و نوشته اولین ایراد به این اظهارات این است که نباید کاندیداهای مورد نظر را با هم مقایسه کرد. هاشمی، انسان دنیا دیده‌ای است که تجربه ۲ دوره ریاست جمهوری و ریاست مجلس طی این سه دهه را دارد و از نزدیک‌ترین افراد به بزرگان نظام به شمار می‌رود اما مشایی قصد دارد سیاست‌های دولت فعلی را ادامه دهد. سیاست‌هایی که اقتصاد ایران را به وضع فعلی انداخته است. برای مثال نرخ تورم نقطه به نقطه ۴۰ درصدی چیست که با محافظه کاری هم ارائه می‌شود؟ مردم اوضاع اقتصادی‌شان را در مقایسه با دیگر دوره‌ها بهتر نمی‌بینند.

به نظر این اقتصاددان حضور آقای هاشمی به عنوان رئیس‌جمهور می‌تواند باعث بهبود روابط با دیگر کشورها و در نتیجه کاهش تحریم‌ها شود. و این همان نکته ای است که روزنامه های هوادار دولت و جناح تندرو از آن برای حمله به نامزد میانه روها و اصلاح طلبان استفاده می کنند.

کیهان در صدر اخبار صفحه اول خود با نقل آن چه در برخی از رسانه های غربی درباره رییس جمهور پیشین نوشته خبر داده: رسانه های غربی طی روزهای اخیر به شدت فعال شده و سعی در تاثیرگذاری بر افکار عمومی داخل ایران داشته و از اینکه آشکارا از افراد نیز حمایت کنند ابایی ندارند. و آش حمایت از خط سازش در انتخابات ایران شور شده است.

در مقابل مقالات تحسین آمیز هم درباره هاشمی رفسنجانی در چند روزنامه صبح وجود دارد چنان که سعید فائقی، معاون پیشین سازمان تربیت‌بدنی در مقاله ای در شرق از دوران زندان خود در سال ۵۵ یاد کرده که در اوین "سران گروه‌های مختلف سیاسی و رهبران مذهبی قرار داشتند. آنها تمام روز آزاد بودند از حیاط بند استفاده کنند."

به نوشته این مقاله: حیاط هواخوری زندان اوین میز پینگ‌پونگی داشت و یکی از مشتریان دایمی بازی پینگ‌پنگ آن آقای هاشمی‌ بود که اغلب با آقای مقدم سلیمی از گروه گلسرخی بازی می‌کرد و جالب اینکه بازی ایشان همیشه با شادی و نشاط و به قول ما ورزشی‌ها با کُری‌خوانی همراه بود. در همان زمان به‌راحتی می‌شد تشخیص داد که ایشان قاعده بازی را بلدند، نمی‌دانم چرا آن روزها حسی داشتم که ایشان بازی را برد و باخت انجام نمی‌دادند و بیشتر نحوه بازی ایشان صورت بُرد- بُرد به خود می‌گرفت.

در دادگاه کهریزک

مهراوه خوارزمی در گزارشی در بهار از دادگاه متهمان جنایت کهریزک نوشته دادگاه با آخرین دفاع متهمانش به پایان می‌رسد، اما دهمین نشست دادگاه دست‌کم برای یک متهم به‌معنای رهایی از کمند قضاوت و مجازات نیست. شکایت‌های متعدد از سعید مرتضوی در راه‌اند و دو کیفرخواست که اگر صادر شوند یک‌بار دیگر او را به «دادگاه کهریزک» می‌کشانند. کار مرتضوی با دستگاه قضا به این سادگی‌ها تمام‌شدنی نیست.

به نوشته این گزارش، حالا حکم انفصال سعید مرتضوی از ریاست سازمان تامین اجتماعی در دستان قوه‌ قضاییه است. متهم اصلی پرونده «جنایت کهریزک» دست‌کم با احتمال صدور حکم «انفصال دائم از سمت قضایی و محرومیت از مشاغل دولتی به مدت پنج سال» مواجه است. حکمی که این قاضی تعلیق‌شده را برای همیشه از بازگشت به مسند قضاوت محروم می‌کند و با ممنوع‌کردن حضور او در مشاغل دولتی به حضور غیرقانونی او بر مسند عالی ریاست سازمان تامین اجتماعی از مسیر قضایی پایان می‌دهد.

به نوشته بهار انفصال دائم از قضاوت و محرومیت از مشاغل دولتی تنها مجازات یکی از اتهاماتی است که در کیفرخواست علیه مرتضوی مطرح شده است و دادستان سابق تهران برای تبرئه از اتهامات‌اش همین امروز فرصت دارد. جلسه‌ای برای آخرین دفاع که ناچار است آن را با دو متهم دیگر پرونده «جنایت کهریزک» تقسیم کند.

بهمن کشاورز در مقاله ای در قانون درباره دادگاه متهمان جنایت کهریزک نوشته در این دادگاه اولا حق دفاع متهمان به نحو اکمل رعایت شد و گمان نمی‌کنم از این جهت جای گله‌ای برای متهمان باقی‌مانده باشد. باید دید آیا متهمان در زمان تصدی خود حق دفاع کسانی را که در حضور آنها محاکمه می‌شدند در همین حد رعایت می‌کردند؟ و دیگر این که مدعیان خصوصی و اولیای دم بر اساس نوشته جراید روند دادرسی را مطلوب دیده اند. وکلای مدافع هم از یک‌سو به وظایف اجتماعی خود در مورد اطلاع‌رسانی به جامعه، با رعایت ضوابط و محدودیت‌ها، خوب عمل کردند گلایه و شکایتی در زمینه محدودیت در دفاع و امثال آن شنیده نشده.

به نظر این حقوقدان باید انتظار کشید و دید رای را به وکلای طرفین و اصحاب قضیه چگونه ابلاغ خواهند کرد. آیا همچنان که در اکثریت محاکم مرسوم است، دادنامه‌ها را به نشانی وکلا و افراد ذی‌نفع ارسال و ابلاغ خواهند کرد یا آن‌گونه که اقلیت بسیار کوچکی از دادگاه‌ها عمل می‌کنند وکلا و اصحاب دعوی را فراخواهند خواست تا رای را رونویسی و در دفتر محکمه رویت کنند؟ که این حالت دوم روشی است که هیچ توجیه قابل قبولی ندارد.

نامه به یک هنرمند

Image caption عکس صفحه اول روزنامه شرق

شرق در صفحه اول خود با چاپ عکسی که احمدی نژاد را در حال دیده بوسی با علیرضا افتخاری خواننده آواز نشان می دهد گزارشی دارد که در آن آمده در پی انتشار نامه افشاگرانه عزت‌الله انتظامی بازیگر سینما، تئاتر و تلویزیون در خصوص استفاده سیاسی «اسفندیار رحیم‌مشایی» از او برای حضور در ستاد انتخابات کشور، «آوا افتخاری» فرزند علیرضا افتخاری نامه‌ای به این بازیگر پیشکسوت نوشت.

به گزارش این روزنامه، آوا افتخاری در این نامه از نحوه بهره‌برداری سیاسی از هنرمندان گلایه کرده است و خطاب به استاد عزت‌الله انتظامی نوشته نامه گلایه‌آمیزتان را نسبت به بی‌توجهی به شخصیت تاریخی حضرتعالی خواندم و متوجه شدم سیاسیون چطور شما را به بیراهه کشاندند و می‌خواستند از شخصیت شما در وزارت کشور بهره دیگری ببرند؛ پدر من – علیرضا افتخاری – هم فریب این بازی‌ها را خورد و ندانسته در مراسمی شرکت کرد که از پیش طراحی شده بود. زمانی پدرم متوجه شد که دیگر دیر شده بود و زندگی ما متزلزل؛ نه بهتر است بگویم مضمحل. مادرم از یک طرف، من و خواهرانم از یک طرف و پدرم که چه عذابی که نکشید.

اصلاح سلوک دولت

آیدین سیارسریع در طنزانه قانون نوشته: از قول غلامحسین الهام همسر صاحب نظریه معجزه هزاره سوم نقل شده: امروز شاهدیم و فردا نیز تاریخ شهادت می‌دهد که نحوه سلوک ایشان (همان معجزه هزاره سوم) یک صحنه بی‌نظیر آفریده است و دیگر این مردم نیستند که دنبال رئیس‌جمهور باشند بلکه این رئیس‌جمهور است که به سوی مردم می‌دود!

طنزنویس افزوده: نخندید! راست می‌گوید آقای الهام. اگر خاطرتان باشد در دولت‌های قبلی مردم می‌دویدند دنبال رئیس‌جمهور و رئیس‌جمهور از مردم فرار می‌کرد اما در حال حاضر به یمن دستاوردهای معنوی دولت نهم و دهم، هشت سال است که رئیس‌جمهور می‌دود دنبال مردم و مردم فرار می‌کنند! چه اشکالی دارد؟ خیلی هم خوب است، رئیس‌جمهور باید ورزشکار باشد، باید مردم‌دار باشد و بیفتد دنبال مردم و آنها را بگیرد و بهشان محبت کند.

در ادامه طنز قانون آمده: اتفاقا من به چشم خودم دیدم در یکی از سفرهای استانی آقای احمدی‌نژاد در حالی که یک دستش تراول پنجاه تومانی بود افتاده بود دنبال یک پیرمرد و فریاد می زد: وایسا! کجا میری؟ می‌خوام پول بذارم تو جیبت! پیرمرد هم داد می‌زد نمی‌خوام!

مسعود مرعشی هم در بهار به همین موضوع پرداخته و نوشته صحبت‌های آقای الهام ما را بر آن داشت تا به رابطه بین ملت و دولت در حالت‌های مختلف بپردازیم.

قبل از اصلاح سازوکار روابط عمومی دولت مردم فریاد می زنند: آقای رییس‌جمهور! من عاشقتونم؛ این نامه رو هم بگیرید. آقای رییس‌جمهور! من یه چرخ خیاطی می‌خوام، پسرمم دوچرخه می‌خواد.

رییس‌جمهور پاسخ می دهد: منننن، نوکر همه شما هستممممم. افتخار مننننن، نوکری ملت استتتتت... چرخ خیاطییییی، دوچرخههههه و گرفتن نامه‌‌هاااا، همههههه، از خدمات پاک‌ترین دولت تاریخ استتتتتت، که در هیچ دولتییییی به مردمممم ارائه نشده! مخصوصاااا چرخ خیاطیییی! فقطططط الااااان، کمی دنبال خودروی منننن بدویییییید، که عکس شمااااا، در خبرگزاری‌هاااااو صداوسیمااااا نشان داده شودددد...

بعد از اصلاح سازوکار روابط عمومی دولت: رییس‌جمهور می‌دود جلوی ملت را می‌گیرد و فریاد می زند: - سلام؛ من رییس‌جمهورم. اومدم نامه‌هاتون رو تحویل بگیرم. نامه جدید ندارین؟ سلااااام! من اومدممم! کسی اینجا نیستتتت؟ ؟ چرخ خیاطییییی، دوچرخهههه، سهام عدالتتتت، یارانه ۲۵۰‌هزار تومنیییی، بدو بدو آتیش زدم به مالمممم! آبجیا! داداشا! کجایید پس؟‌ ای بابا...

بوی نفت و وعده نان

اسماعیل امینی شعری سروده در صفحه آخر تهران امروز، چند بیت این است:

مژده مژده ای جوان آس و پاس/ مملکت پر می‌شود از اسکناس

این جناب «من» که کاندیدای ماست/ می خورد روزی سه وعده نان و ماست

شوق خدمت، خواب از چشمش ربود / هیچ‌کس شایسته‌تر از او نبود

عطر تکلیف است و بوی خدمت است / این جناب «من» به بویش گشته مست

روح او پیوسته در گلگشت‌ها/ خر سواری می‌کند در دشت‌ها

در هر آن دشتی که آمد بوی نفت/ خر برفت و خر برفت و خر برفت

کارتون روز

Image caption کارتون بزرگمهر حسین پور، قانون

مطالب مرتبط