بررسی روزنامه‌های صبح تهران؛ دوشنبه ششم خرداد

روزنامه های امروز تهران همچنان در شوک رد صلاحیت اکبر هاشمی رفسنجانی و اسفندیار رحیم مشائی، به گمانه زنی هائی در میان نامزدهای اصولگرا پرداخته، از جمله از قول این و آن نوشته اند که سعید جلیلی همان احمدی نژاد است.

انتقاد از وضعیت اقتصادی کشور و ابراز نومیدی از اصلاح این وضعیت در آینده نزدیک بخش دیگری از مطالبی است که در صفحات اقتصادی روزنامه ها آمده است.

راه امید

محمدعلی سبحانی در مقاله ای در بهار نوشته مهم‌ترین فرصتی که یک جامعه برای طرح مطالبات خود پیدا می‌کند انتخابات است. "امروز دیگر زمان زیادی به برگزاری انتخابات ریاست‌جمهوری یازدهم باقی نمانده است، اما کشور هنوز درگیر عدم احراز صلاحیت‌ها و کش و قوس‌هایی است که نه تنها اجازه فکر کردن به مطالبات را به مردم نداده است، بلکه با کمال تاسف شور انتخاباتی هفته قبل با عدم احراز صلاحیت چهره‌ای که توانسته بود فرصتی کم‌نظیر برای ایران و برای ایجاد امید در جامعه ایجاد کند به نوعی به شوک اجتماعی تبدیل شده است."

به نوشته این مقاله: "در‌صد بسیار زیادی از مردم در یک بررسی عمیق و همه‌جانبه که سال‌ها طول کشید و از دل ناکارآمدی دولت‌های نهم و دهم بیرون آمد، به یک نامزد رسیدند و در طول کمتر از یک هفته با وحدت نیروهای اصلاح‌طلب و اصولگرا و اعتدال‌طلب با نامی آشنا به‌ نام هاشمی‌رفسنجانی به میدان آمدند. رد صلاحیت هاشمی رد صلاحیت امیدها بود، رد صلاحیت آرزوهایی بود که مردم را از میان مشکلات داخلی و خارجی با یکدیگر آشتی داده بود."

نویسنده دیپلمات مقاله بهار با یادآوری خاطرات خود در دوران حضور در لبنان در دوران جنگ داخلی که مردم با وجود جنگ و ویرانی باز هر صبح امیدوارانه بر سر کسب و کار بر می گشتند نوشته "حال که شرایط انتخابات از حالت عادی خارج شده است تنها یک موضوع می‌تواند نیروهای اجتماعی را فعال و آینده را به سوی روشنی و عشق و آزادی رهنمون سازد و آن هم فهم و تقاضای مسالمت‌آمیز و منطقی مطالبات است."

جلیلی همان احمدی نژاد است؟

Image caption تیتر و عکس صفحه اول آرمان

مطهره شفیعی در گزارشی در آرمان از قول یک عضو هیات رییسه مجلس نوشته که "احمدی‌نژاد با انتخابات پایان نمی‌پذیرد، جلیلی همان احمدی‌نژاد است" و اضافه کرده "تاکنون کسی به این صراحت سعید جلیلی را مشابه محمود احمدی‌نژاد معرفی نکرده بود."

به نوشته این گزارشگر، این اظهارنظر را از دو منظر می‌توان مورد بررسی قرار داد: "اول اینکه جلیلی هم با شعارهای ارزشی وارد انتخابات شده است یعنی همانند همان شعارهایی که محمود احمدی‌نژاد و حامیانش در بدو انتخابات سال ۸۴ سر می‌دادند. از سوی دیگر جلیلی هم مانند احمدی‌نژاد ترویج ساده زیستی را دنبال می‌کند و نوع پوشش او در اولین نشست تبلیغاتی اش نشان‌دهنده همین مولفه است. پیراهن سفیر و یقه بسته که روی شلوار پارچه‌ای انداخته شده بود، یادآور روزهایی بود که محمود احمدی‌نژاد با کاپشنی که بعدها به مدلی برای خود تبدیل شد، در شهرهای مختلف سخنرانی می‌کرد. جلیلی هم مانند احمدی‌نژاد به همه مراجعان و شرکت کنندگان در مراسمش لبخند ویژه می‌زند و آنها را به سکوت برای شنیدن سخنانش دعوت می‌کند."

"به هر حال هر دو از یک روش تبلیغاتی در انتخابات ریاست‌جمهوری استفاده می‌کنند که اولی در سال‌های ۸۴ و ۸۸ توانست با تکیه بر همین روش به پاستور راه یابد و دومی می‌خواهد با تکرار آن در سال ۹۲ راهی پاستور شود."

رد صلاحیت با کدام اسناد؟

بهمن کشاورز در مقاله ای در شرق نوشته: "گفته شده برخی از داوطلبان عضویت در شورای شهر به لحاظ آنکه در سال ۱۳۸۸ عضو ستاد انتخاباتی کاندیداهای ریاست‌جمهوری بوده‌اند که برای این کاندیداها مشکلاتی پیش آمده و این اعضای ستاد از عمل خود - لابد منظور همان عضویت در ستاد است- توبه نکرده‌اند، ردصلاحیت شده‌اند. اگر این نقل‌قول درست و علت ردصلاحیت همین باشد، ناچار موارد قابل‌تاملی به ذهن خطور خواهد کرد."

"در مقدمه قانون اساسی زیر عنوان «شیوه حکومت در اسلام» آمده است:‌ «...قانون اساسی زمینه چنین مشارکتی را در تمام مراحل تصمیم‌گیری‌های سیاسی و سرنوشت‌ساز برای همه افراد اجتماع فراهم می‌سازد...»‌ اصل هفتم قانون اساسی مقرر داشته طبق دستور قرآن کریم، شوراها، ‌مجلس شورای اسلامی، شورای استان، شهرستان‌، شهر، محل، بخش، روستا و نظایر اینها از ارکان تصمیم‌گیری و اداره امور کشورند. پس ملاحظه می‌شود قانونگذار، شوراها را در جوار مجلس شورای اسلامی و هم‌عرض آن آورده است..."

محسن رهامی هم در مقاله ای در اعتماد نوشته: "عملکرد هیات‌های نظارت استان‌ها در خصوص بررسی شکایات و اعتراض‌های جمع کثیر از نامزدهای ردصلاحیت شده انتخابات شوراها، از جمله عملکرد رییس هیات عالی نظارت، با ‌آنچه در متن سوگندنامه ذکر شده سازگاری چندانی ندارد."

به نوشته این مقاله رییس هیات نظارت بر انتخابات شوراها گفته «افرادی که تا قبل از سخنرانی رهبری در ستادهای موسوی و کروبی فعالیت کرده‌اند و رای داده‌اند به گفته رهبری عبادت کرده‌اند ولی پس از آن اگر همچنان بر مواضع فتنه پافشاری کرده و حمایت کرده‌اند ردصلاحیت می‌شوند.»

این حقوقدان پرسیده: "اولا این معیار را از کجای قانون استخراج کرده‌اید یا خودتان قانون جدیدی را در هیات‌های نظارت وضع کرده‌اید؟ ثانیا بعد از آن سخنرانی کدام یک از ستادهای آقایان موسوی و کروبی فعال بوده تا ملاک رد صلاحیت افراد بر اساس فعالیت در آن ستادها باشد؟ ثالثا اگر کسانی بعدا در خیابان‌ها تظاهرات کرده یا اعتراضاتی داشته‌اند چه ارتباطی به فعالان ستادهای مذکور در ایام قانونی تبلیغات انتخاباتی داشته است؟ رابعا چه ارتباطی اصولا بین افرادی که صلاحیت آنها در حال حاضر توسط هیات‌های اجرایی و نظارت رد شده است با مسائل پس از انتخابات ۸۸ وجود دارد؟"

اولویت برنامه های نامزدها

زهرا کشوری در تهران امروز نوشته: "مهم‌ترین سوالی که امروز افکار عمومی از نامزدهای انتخاباتی می‌پرسند این است که سلامت در کجای برنامه انتخاباتی نامزدهای ریاست‌جمهوری یازدهم قرار دارد؟ آیا برنامه‌ای برای نجات جان بیمارانی که امروز برخلاف قانون توسعه چهارم، ۷۰ درصد هزینه را از جیب خود می‌پردازند، دارند؟ نظام سلامتی که هزینه‌های بالای آن سالانه ۷۰۰ هزار نفر را به زیر خط فقر می‌برد."

Image caption کارتون احمد عربانی، بهار

این روزنامه در گفت‌وگویی با یک کارشناس حوزه سلامت و مدیرکل اداره سلامت شهرداری از وی ‌پرسیده "چرا امروز نظام سلامت با یک بحران اساسی روبه‌رو شده است؟ بحرانی که باعث شده تا وزیر برکنار شده دولت دهم از آن به عنوان سال سخت نظام سلامت یاد کند. هرچند زمانی که مرضیه وحید دستجردی از آن به سال سخت نظام سلامت یاد کرد، گمان می‌کرد که دولت به تعهدات مالی و قانونی خود در قبال نظام سلامت عمل می‌کند اما عمل نکرد تا نظام سلامت به سالی بسیار سخت‌تر از آنچه خانم وزیر تصور می‌کرد، دچار شود."

گزارشگر تهران امروز تاکید کرده: "محمود احمدی‌نژاد در برابر اعتراض‌هایی که امروز به وضعیت نظام سلامت، گرانی دارو و هزینه‌های کمرشکن درمان برای مردم شده است می‌گوید که نظام سلامت برای دولت او در اولویت سوم قرار دارد ولی مرضیه وحیددستجردی نخستین وزیر زن انتخاب شده توسط او اعتقاد دارد که نظام سلامت در اولویت ۸ و نهم برنامه‌های دولت حداقل در زمینه اختصاص ارز دارویی قرار داشت."

مرتضی کاظمی در سرمقاله دنیای اقتصاد پرسیده: "نامزدهای ریاست جمهوری چه برنامه‌ای برای بازگرداندن ارز تک نرخی طراحی کرده‌اند؟ کدام نامزد به وجود ارز چند نرخی علاقه مند و کدام نامزد برای بازگشت به ارز تک نرخی همت خواهد کرد؟ به زودی نامزدهای انتخابات ریاست‌جمهوری به سوالات مربوط به نرخ ارز پاسخ خواهند داد. این پاسخ‌ها تاثیر مهمی در شرایط اقتصادی کشور خواهد داشت. احتمالا برخی از نامزدها با طرح پیشنهاد کاهش نرخ ارز، برای جذب رای دهندگان تلاش خواهند کرد."

به نوشته این اقتصاددان، "شاید بعضا این ایده مطرح شود که با تلاش برای کاهش نرخ ارز می‌توان نرخ تورم را کنترل کرد. با چنین وصفی نامزدی که چنین شعاری را مطرح کند احتمالا مجبور خواهد بود از ارز چند نرخی حمایت کند. لازم است برای شفاف شدن بیشتر اوضاع، خاطرات مربوط به نرخ ارز را مرور کرد. در اوایل سال ۱۳۹۰ می‌شد دلار حدود هزار تومانی خریداری کرد؛ اما نرخ ارز طی کمتر از دو سال به مرور تا حدود چهار برابر قیمت مذکور افزایش یافت. همزمان با افزایش تدریجی نرخ ارز، رییس دولت و رییس بانک مرکزی بارها بر تلاش برای کاهش نرخ ارز تاکید می‌کردند. هنوز هم تاکید بر کاهش نرخ ارز توسط مسوولان و سیاست‌گذاران تکرار می‌شود."

"باید این سوال را مطرح کرد که آیا تلاش برای کاهش نرخ ارز می‌تواند اثر منفی محقق شده را جبران کند؟ به عبارت دیگر اگر تلاش شود که نرخ ارز در بازار مثلا به عدد ۲۵۰۰ تومان کاهش یابد آیا تورم اتفاق افتاده در یک سال گذشته جبران شده و قیمت‌ها به قیمت‌های سال گذشته برمی‌گردد؟ اگر جواب به این سوال منفی باشد به چه دلیل سیاست کاهش نرخ ارز پیشنهاد می‌شود؟"

احیای سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی

سعید لیلاز در اعتماد نوشته: "علت اینکه دوباره بحث احیای سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی مطرح می‌شود به این دلیل است که دوباره منابع از مصارف عقب افتاده است. در تاریخ ایران در۷۰-۶۰ سال گذشته‌ که از تاسیس سازمان برنامه می‌گذرد هرگاه که با وفور منابع به‌ویژه منابع نفتی روبه‌رو شدیم و منابع ما از مصارف مان جلو زده سازمان برنامه موضوعیت و موجودیت خود را از دست داده، الان که مجددا بحث تخصیص بهینه منابع محدود در برابر مصارف نا محدود مطرح شده می‌بینیم حرف از احیای سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی زده می‌شود."

او تاکید کرده: "اطمینان دارم به محض اینکه دوباره رونق نفتی اتفاق بیفتد و به محض اینکه منابع از مصارف جلو بزند و زیاد شود، باز شاهد خواهیم بود که این سازمان توسط سیاستمداران تبدیل به یک موجود زاید می‌شود و کسانی مثل آقای احمدی‌نژاد خواهند گفت که یک مشت مارکسیست آمریکایی در آن لانه کردند که می‌خواهند به نفع استکبار و مخالفان نظام حرکت کنند و برنامه‌های این سازمان برنامه‌های اسارت خواهد بود."

مقاله اعتماد در نهایت آورده: "سازمان مدیریت یک پدیده جهان سومی است در کشور‌های غربی که دولت‌ها از رانت خاصی برخوردار نیستند و اقتصاد آزاد است و دولت‌ها جز به منابع مالیاتی به منابع دیگری دسترسی و اتکا ندارند برای پوشش دادن هزینه‌هایشان، ولی در آن کشورها اثری از سازمان برنامه یا نهادهای مشابه برنامه‌ریزی نمی‌بینیم. اینکه دولت‌ها در آن کشورها سعی می‌کنند که جلوی نوسانات توسعه و رشد اقتصادی را بگیرند و دامنه نوسانات این رشد را کاهش بدهند."

سانسور نامزدها

مسعود مرعشی در ستون طنز بهار با اشاره به سانسور صحبت‌های محسن رضایی نامزد انتخابات ریاست جمهور ابراز امیدواری کرده صداوسیما هوشیاری‌اش را با همین فرمان حفظ کند تا صحبت‌های بقیه نامزدها را به شکل زیر بشنویم. مثلا دکتر ولایتی: ‌ بنده تجربیات زیادی در سیاست خارجی دارم. بنده در دولت آقای مهندس «بیییییب» وزیرخارجه بودم که سال‌های موفق همکاری بنده در دولت بوده. بعد از جنگ در دولت آقای «بیییییب» هم حضور داشتم.

دکتر قالیباف بگوید: یره حتی در او سالی که دانشجوها شلوغ‌بازی درآوردن، مو با موتور و پلخمون رفتوم «بیبِ» دانشگا. همی‌ای آقوی تاجزا«بیییییب» هستا، یا او دکتر «بیییییب» وزیر علوم... یره! مو دارم اونا را می‌کوبُم پَ چرا سانسور مُکنی؟

من مامورم و معذور! دست ما نیست. اسمشون فیلتره. اسم رو که می‌یاری خودش بوق می‌ذاره روش.

و دکتر روحانی خود را معرفی کند: به نام خدا بنده حسن روحانی هستم، سال‌ها در شورای‌عالی امنیت ملی بودم. در دوران آقای «بیب» بنده مسئول پرونده هسته‌ای بودم که موفق... [صدا در اینجا fade می‌شود و بقیه‌اش را مترجم جلسه می‌گوید] موفق نبود. در پرونده هسته‌ای متاسفانه دست به خیانت گسترده علیه ملت ایران زدم. با لابی‌های بیگانه مراودات فراوانی داشتم. حتی از عربستان و انگلیس هم پول گرفتم... حالا می‌خوام در محضر ملت ایران عذرخواهی کنم و بگم اشتباه کردم...

و دکتر عارف: به نام خدا بنده محمدرضا «بیب» هستم...

آیدین سیارسریع هم در طنزانه قانون به همان موضوع پرداخته و برنامه تلویزیونی یکی از کاندیداها را در آینده پیش‌بینی کرده: کاندیدای ریاست‌جمهوری جلوی دوربین حاضر می‌شود و می گوید "با سلام به مردم عزیز، صبور و دردمندم..."

کارگردان: کاااات!

کاندیدا: چی شد؟

کارگردان: این دردمند چی بود گفتی؟

کاندیدا: از رو متن دارم می‌خونم دیگه. اینجا نوشته دردمند.

کارگردان: دردمند رو نگو.

کاندیدا: باشه.

کارگردان: خب بریم. صدا، دوربین، اکشن ...

کاندیدا: با سلام به مردم عزیز، صبور و .... و هیچی دیگه مردم عزیز کشورم. می‌دانم در این هشت سال سختی‌های زیادی متحمل شدید ...

کارگردان: کااااات!

کاندیدا: چی شد؟

کارگردان: خودت سختی‌های زیادی متحمل شدی!

کاندیدا: جان؟

کارگردان: از مردم چرا مایه می‌ذاری؟

کاندیدا: خب چی باید بگم؟

کارگردان: بگو با سلام به مردم عزیز و صبور. می‌دانم در این هشت سال خیلی بهتون خوش گذشته.

کارتون روز

Image caption کارتون علی درخشی، شرق