انتقاد نامزدها از نحوه برگزاری مناظره انتخابات ریاست جمهوری

نخستین مناظره تلویزیونی انتخابات یازدهمین دوره ریاست جمهوری ایران با محوریت مسایل اقتصادی برگزار شد.

این مناظره روز جمعه، ١٠ خرداد (٣١ مه) در ساعت ٤ بعد از ظهر به وقت محلی از تلویزیون دولتی ایران پخش شد و هر هشت نامزد تایید صلاحیت شده این انتخابات همزمان در آن شرکت داشتند.

در این برنامه که سه ساعت و نیم به طول انجامید، سعید جلیلی، غلامعلی حداد عادل، محسن رضایی، حسن روحانی، محمدرضا عارف، محمد غرضی، محمدرضا قالیباف و علی اکبر ولایتی ارزیابی خود از شرایط و مسایل اقتصادی ایران و برنامه هایی را که برای حل این مسایل در نظر دارند، شرح دادند.

برخلاف مناظره های تلویزیونی در انتخابات دوره قبلی ریاست جمهوری، این مناظره به صورت دو به دو انجام نمی شود.

شرح کامل مناظره را در اینجا مطالعه کنید

این مناظره در سه بخش برگزار شد، در بخش اول آن هر نامزد در باره یک موضوع نظراتش را مطرح می کرد و بقیه در باره آن موضوع مشترک نظر می دادند. بعد از پایان این بخش سئوالات چندگزینه ای مطرح شد که با اعتراض برخی نامزدها به خصوص محمدرضا عارف رو به رو شد که حاضر نبود به آنها به این شکل پاسخ بدهد. حسن روحانی و محسن رضایی نیز نسبت به بخشی از سئوالات اعتراض داشتند.

آقای عارف گفت که "این مناظره در شان ۸ کاندیدا نبود. کاش بین نامزدها بحث شود. سوالات تستی در شان نامزدها نیست. من به احترام مردم می نشینم ولی به هیچکدام از تست‌ها جواب نمیدهم."

محسن رضایی نیز گفت که "صدا و سیما باید هشت نفر را رئیس جمهور بداند. من صبور هستم و تحمل می کنم. از اول تا الان دنبال این می‌گشتم که کار به کجا می خواهد برسد. اگر از همین اول شئونات رئیس جمهور را رعایت نکنیم، معنیش این است که دولت قوی نمی‌خواهیم تشکیل دهیم."

در ادامه حسن روحانی نیز گفت که "راهش این بود که با نمایندگان کاندیداها در باره سبک کار مشورت می شد الان مردم این سبک شما را توهین آمیز تلقی می‎کنند."

در واکنش به این انتقادها مرتضی حیدری، مجری مناظره گفت که "بیش از ۲۰ سناریوی مختلف را بررسی کردیم. از اساتید ارتباطات و همکاران باسابقه مشورت گرفتیم. مدلی که رسیدیم این بود و این مدل به تایید ستاد انتخابات کشور هم رسید."

بعد هم به دلیل اعتراض ها مجری مناظره طرح سئوالات تستی را متوقف کرد و گفت که ۲۴ سئوال تستی در نظر گرفته بودیم که تنها هشت تای آن را پرسیدم.

بعد از سئوالات تستی هشت عکس به نامزدها نشان داده شد و از آنها خواسته شد که نظراتشان را در باره عکس بگویند. این عکس‌ها تصاویری از یک مزرعه کشاورزی، مجتمع آپارتمانی، ترافیک، کشتی کانتینربر، بیمارستان، معدن، بازار و یک ساعت را نشان می داد.

در حالی برخی نامزدها نسبت به پرسش های چند گزینه ای و تصویری اعتراض داشتند که پیش از آن مرتضی حیدری مجری برنامه گفته بود که سئوالات مناظره و نحوه برگزاری آن "محرمانه" بوده "به جز بنده، رئیس سازمان و ۲ تن از مدیران ارشد این سازمان از محتوای سئوالات با خبر نبوده اند.‬"

به گفته آقای حیدری ‫نظر سنجی ها نشان می دهد بیش از نیمی از ایرانیان هنوز نامزد مورد نظر خود را انتخاب نکرده اند و آن را موکول به بعد از مناظره ها کرده اند و آنهایی که انتخاب کرده اند هم گفته اند اگر بعد از مناظره ها فرد صالح تری باشد به او رای خواهند داد.‬

مناظره‌ای شبیه مسابقه

‫‫

در بخش اول پرسش ها به هر یک از نامزدها ٩٠ ثانیه فرصت داده شد تا به سئوالاتی که مجری برنامه طرح می کند پاسخ دهد، نظرات خود را ابراز و دیدگاه های سایر نامزدها را نقد کند و سرانجام این بحث توسط آغاز کننده آن، جمع بندی شود.

این برنامه با اظهارات محمدرضا غرضی در مورد تورم و تاریخچه کاهش ارزش ریال آغاز شد و با سخنان محمدرضا قالیباف ادامه یافت که وجود تورم رکودی را ناشی از افزایش نقدینگی دانست و سپس غلامعلی حداد عادل در انتقاد از اظهارات نامزدهای قبلی، گفت که تاکید آنان به جای اشتغال بر تورم بوده است.

علی اکبر ولایتی، که در تبلیغات انتخاباتی خود بر موضوع تولید تاکید کرده، خواستار حمایت دولت از تولید در بخش های مختلف اقتصادی شد و محسن رضایی، فرمانده سابق سپاه پاسداران، در مورد ارتباط نظری بین اشتغال و تورم سخن گفت و از تلاش برای کارآفرینی حمایت کرد.

سئوال دیگر در مورد همکاری نامزدها با سایر قوا و نهادهای نظارتی بود که از هرکدام از نامزدها خواسته شد به این پرسش پاسخ دهند.

محمدرضا عارف، که به قید قرعه به عنوان اولین نفر برای پاسخ به این سئوال تعیین شده بود، "انحصار" یک جناح بر تمامی نهادهای حکومتی در سال های اخیر را عامل اصلی بروز مشکلات دانست و در عین حال، گفت که باید بین قوا هماهنگی باشد و در صورت تعارض، از رهبر جمهوری اسلامی دخالت خواست اما غلامعلی حداد عادل در پاسخ به اظهارات آقای عارف در مورد تسلط کامل اصولگرایان بر کل نهادهای حکومتی، گفت که سلطه جناحی همیشه در جمهوری اسلامی بوده و وعده داد که در صورت انتخاب به ریاست جمهوری، خواهد کوشید از همه گروه ها استفاده کند.

حسن روحانی نیز گفت که باید از همه نیروها و حتی فعالان اقتصادی بخش خصوصی در اداره امور استفاده شود و دولت باید فراجناحی باشد و همزمان، تاکید کرد که جامعه باید آزادی بیان و نقد آزادانه وجود داشته باشد تا مشکلات موجود شناسایی و تصحیح شود.

علی اکبر ولایتی به اظهارات محمدرضا عارف بازگشت و گفت که دولت باید از تمام سلایق استفاده کند اما در عین حال، لازم است که مساله تفکیک قوا مورد نظر قرار گیرد و هر دولتی باید از مدیران شایسته استفاده کند.

محسن رضایی با اظهار اینکه در دولت های اصلاح طلب یا اصولگرا نبوده است می تواند از همه نیروها استفاده کند. وی گفت که آقای عارف به این سئوال پاسخ نداده که آیا می تواند با مجلسی اصولگرا کار کند؟

سعید جلیلی گفت که ایران هفتاد و پنج میلیون جمعیت دارد و باید مردم، کارشناسان از تمامی طیف ها و همچنین کارشناسان دولتی در تصمیم گیری ها استفاده کرد و لازم است در دولت هم بین نهادهای مختلف تصمیم گیری اقتصادی هماهنگی ایجاد شود.

در ادامه بحث، محمدرضا عارف در پاسخ به اظهارات سایر نامزدها، گفت که توسعه اقتصادی بدون توسعه سیاسی ناممکن است. وی گفت که یک دولت اصلاح‌طلب می تواند با مجلس اصولگرا همکاری کند و با اشاره به دوره ریاست جمهوری محمد خاتمی، گفت که در آن دوره هرگز بین رئیس جمهوری و رئیس مجلس مجادله علنی بروز نکرد.

سومین سئوال در مورد تامین مسکن و کنترل بهای آن بود که آقای رضایی در پاسخ گفت که باید کار اقتصادی به دست مردم سپرده شود و افزود که اگرچه طرح مسکن مهر، طرح خوبی بود اما نحوه اجرای آن درست نبود و تاکید کرد که افزایش شدید بهای مسکن تمامی برنامه ریزی ها در این زمینه را از میان می برد. در همین مورد، سعید جلیلی گفت که مشکلات بخش مسکن باید در چارچوب حل تورم و اصلاح نظام مالیاتی و نحوه مدیریت سرمایه ها مطرح شود تا بتوان برای آنها راه حل مناسب یافت.

این مناظره با سئوالی در مورد اندازه گیری و گسترش عدالت اقتصادی ادامه یافت و حسن روحانی به عنوان آغاز کننده این بحث انتخاب شده بود. او گفت که عدم توجه به تولید داخلی و توسل به واردات "در شرایط فشار دشمن" بی عدالتی آشکار است و افزود که شعارهای سیاسی، مانند شعار مقاومت، با عمل اقتصادی همسویی ندارد.

علی اکبر ولایتی و محمدرضا عارف در این مورد گفتند که عدالت باید با پیشرفت اقتصادی همراه باشد و آقای عارف افزود که در دولت اصلاحات، اقتصاد ایران از رشد ٦ درصد برخوردار بود و لازم است در آینده هم رشد اقتصادی احیا شود تا در صد افراد زیر خط فقر، که طی هشت سال اخیر افزایش یافته، کاهش پیدا کند. همبستگی عدالت و رشد اقتصادی مورد تاکید آقای قالیباف هم قرار گرفت اما غلامعلی حدادعادل گفت که در تدوین برنامه چهارم، رشد اقتصادی به هزینه نادیده گرفتن عدالت مورد توجه قرار گرفت.

آقای رضایی در همین مورد گفت که مشاهدات او در نقاط مختلف ایران نشان می دهد که آرمان عدالت خواهی دنبال نشده و فساد در تشکیلات قضایی و اداری را عامل شکاف طبقاتی در جمهوری اسلامی دانست. سپس حسن روحانی در جمع بندی بحث عدالت، لزوم مبارزه با فساد را، که به گفته او در سال های اخیر گسترش بیشتری یافته، گوشزد کرد.

پنجمین سئوال مربوط به برنامه دولت بعدی برای مواجهه با کاهش درآمدهای نفتی در نخستین سال فعالیت این دولت بود و غلامعلی حدادعادل به عنوان آغاز کننده این بحث برگزیده شد.

آقای حدادعادل گفت که لازم است برای مواجهه با این مشکل، به افزایش صادرات غیرنفتی توجه شود و از جمله صادرات محصولات کشاورزی، گسترش توریسم خارجی، ایجاد دالان ترانزیت شمال به جنوب را مطرح و تاکید کرد که کاهش ریخت و پاش دولتی، وابستگی به عواید نفتی را کاهش می دهد و گفت که ایجاد اقتصاد مقاومتی، یعنی تغییر رویکرد اقتصادی، می تواند در این زمینه موثر باشد. او حاکم کردن روش زندگی اسلامی را برای مقابله با تحریم خارجی توصیه کرد.

حسن روحانی توقف صادرات مواد خام - یا خام فروشی - و پردازش این مواد را قبل از صدور به خارج لازم دانست در حالی که محمدرضا عارف قطع وابستگی اقتصادی به نفت را ضرورتی بلندمدت دانست و برای کوتاه مدت، انضباط مالی و کاهش تصدی دولتی را توصیه کرد.

سعید جلیلی کاهش درآمدهای نفتی را "یک فرصت" دانست و گفت ایران در زمینه های دیگری دارای مزیت نسبی است و استفاده از آنها درآمدزایی بیشتری نسبت به نفت دارد. آقای جلیلی کاهش واردات را نیز لازم عنوان کرد. علی اکبر ولایتی در اظهار نظر در این زمینه، گفت که علاوه بر یافتن راه های اقتصادی برای مقابله با مشکلات ناشی از تحریم خارجی، باید در صدد بررسی امکان بهبود روابط خارجی بود.

سئوال بعدی در این مناظره مربوط به گام های عملی برای تقویت تولید ملی، رونق کار و بهبود محیط کسب و کار بود و از محمدرضا قالیباف خواسته شد تا این بحث را آغاز کند. آقای قالیباف گفت که دولت او به تشویق تولید و مقابله با درآمدهای غیر تولیدی خواهد پرداخت و از جمله به مالیات سنگین برای اینگونه درآمدها اشاره کرد. او همچنین بهبود شبکه توزیع را هم لازم دانست.

خبرهای مربوط به مناظره تلویزیونی نامزدان انتخابات ریاست جمهوری را در گزارش لحظه به لحظه بخوانید.