بررسی روزنامه‌های چهارشنبه صبح تهران؛ ۲۲ خرداد

دو روز مانده به انتخابات ریاست جمهوری و شوراهای شهر، روزنامه‌های امروز صبح عنوان‌های اصلی خود را به همین موضوع اختصاص داده‌اند.

Image caption تیتر و عکس‌های صفحه اول جوان

انصراف عارف از نامزدی و ائتلاف اصلاح‌طلبان با اعتدال‌گرایان، مهم‌ترین موضوع گزارش هاست که پیروزی اصلاح‌طلبان را ممکن تحلیل کرده است. در نقطه مقابل نشریات هوادار جناح اصولگرا از نامزدهای اصولگرای مانده در صحنه دعوت کرده‌اند که به‌سرعت با هم ائتلاف کنند.

ستون‌های طنز از روزنامه‌های امروز ناپدید شده، برخی از طنزنویسان در ستون های خود به مسائل دیگر پرداخته و به اشاره فهمانده‌اند که فعلا طنز سیاسی ممنوع است.

رییس آینده بداند

محمود دولت‌آبادی در مقاله‌ای در بهار با این تاکید که ادبیات روح ملت است نوشته بعدی‌ها که در مقام رییس دولت می‌آیند، امیدوارم فکر نکنند که ایران منحصر به همان مسایل کلان روزمره‌ای است که آنها با آن درگیرند. در این مملکت برخی از کارها انجام گرفته است. از جمله جلوگیری از آثار نویسندگان و جلوگیری از معدود فیلم‌های خوبی که ساخته شده و تئاترهای خوبی که می‌توانسته روی صحنه بیاید و کتاب‌های بسیاری که مدت‌هاست در ارشاد مانده است و تعلیق ناشرانی که دانسته نیست چرا در دوره‌های قبل معمولا به این مسایل کم‌توجهی شده است، مگر در دوران اصلاحات. و متاسفانه دولت آقای احمدی‌نژاد به فرهنگ بی‌اعتنا بود.

به نظر نویسنده کلیدر: امروز همه نویسندگان و هنرمندانی که دارند این شرایط را تحمل می‌کنند و در انتخابات شرکت می‌کنند، به‌دنبال آزادی‌های قانونی و مدنی هستند. و من شخصا در انتخابات به شرطی شرکت می‌کنم که دولتمردان آینده فکر نکنند، مملکت تنها آن چیزی است که در ذهن آنهاست. چراکه این مملکت فراتر از آن چیزی است که در ذهن یک دولتمرد می‌تواند بگنجد. پس من و امثال من، طبعا از جناحی حمایت خواهیم کرد که توجه جدی و عمیقی به این مسایل داشته و خواهند داشت. چراکه فرهنگ ذات یک ملت است.

هشدار به اصول‌گرایان

حسین شریعتمداری در سرمقاله کیهان به نامزدهای اصول‌گرا هشدار داده که تا دیر نشده و حالا که اصلاح‌طلبان بر سر یک نامزد اجماع کردند آنان رودخانه‌ای غیرقابل عبور پیش روی مدعیان اصلاحات ایجاد کنند، و یک‌پارچه شوند چرا اگرچه در مجموع «انبوه» است ولی از آنجا که به چند شاخه تبدیل شده است، می‌تواند برای مدعیان اصلاحات- حداقل در حد و اندازه پریدن به دور دوم- قابل رقابت باشد.

مدیر روزنامه کیهان از نامزدهای اصول‌گرا پرسیده آیا ادامه حضور اصول‌گرائی را به حضور خود بر کرسی ریاست جمهوری ترجیح می‌دهید- که باید بدهید وگرنه اصول‌گرا نیستید- چرا و با کدام توجیه منطقی، شرعی و انقلابی صورت مسئله را از حالت «چندکاندیدایی» به تک‌کاندیدا تغییر نمی‌دهید؟ آیا حضور پررأی یک نامزد اصول‌گرا، بر پراکندگی آراء اصولگرایان ترجیح ندارد؟!

یادداشت روز کیهان با تکرار این ادعا که اصلاح‌طلبان بازنده انتخابات هستند و رای ندارند، نوشته: آنها کمترین امیدی به پیروزی ندارند به همین دلیل پیروزی خود را در آراء کمتر نامزد پیروز اصولگرا تعریف کرده‌اند تا در نهایت فاصله خود را با اصولگرایان،‌ اندک قلمداد کنند، ولی همین اندازه هم برای آنها زیاد تلقی می‌شود و البته، زیادشان نیز هست.

Image caption اخبار اصول‌گرایان در صفحه اول جوان

صادق زیباکلام در مقاله ای در آرمان نوشته: اجماع نیروهای اصلاح‌طلب و اعتدال‌گرا حول نامزدی حسن روحانی این سوال را ایجاد کرده که در روزهای معدود باقی‌مانده تا انتخابات این ائتلاف دیرهنگام چه تاثیری بر صف‌آرایی طیف‌های اصولگرا خواهد گذاشت. شاخصه مناسبات درونی اصولگرایان طی ۴ سال گذشته افزایش روزافزون اختلافاتی است که درست بعد از حاشیه‌نشینی گروه‌های اصلاح‌طلب شکل گرفت.

اما اگر در ارزیابی خود از تغییر مناسبات داخلی اصول‌گرایان، افزایش اختلاف میان طیف‌های این جناح را تنها به حاشیه روی اصلاح‌طلبان مرتبط بدانیم، دچار اشتباهی فاحش شده‌ایم. به عبارت دقیق‌تر یک‌دست‌شدن قدرت به نفع اصول‌گرایان تنها فرصتی بود برای پدیدار شدن آسیب‌های درونی این جناح که ریشه در عدم ساخت سیاسی مناسب آنها دارد.

مقاله آرمان در نهایت نوشته: اتحاد اصول‌گرایان قبل از سال ۸۸ براساس مبانی هم‌پوشانی آنها در استراتژی‌ها، تاکتیک‌ها و گفتمان سیاسی نبود. اصول‌گرایان در آن ایام شخصیت سیاسی خود را بیشتر در مواجهه با رقیب تعریف می‌کردند وغافل از یافتن تشخصی معین بودند. به همین منوال از تشکیل ساختاری که بتواند در مواقع لزوم راهکارهای برون‌رفت از بن‌بست‌های ناشی از اختلافات درونی آنها را پیش رویشان قرار دهد نیز غافل شدند. بر همین اساس اتحاد و یک‌پارچگی جناح رقیب آنها و حضور مجدد اصلاح‌طلبان در صحنه سیاسی نمی‌تواند به وحدت میان آنها منجر شود.

ائتلاف اعتدال‌گرایان

کسری نوری در مقاله‌ای در بهار نوشته: خوشحالیم که سیاستمدارانمان به پایه‌ای از بلوغ رسیده‌اند که خِردِ فردی‌شان به خِردِجمعی تمکین می‌کند. خوشحالیم که اصلاح‌طلبی وارد مراحل بلوغ خویش شده است. ما خوشحالیم که اعتدال‌خواهی، رهبران بالقوه تازه‌ای یافته است. خوشحالیم که یک سرمایه نمادین بالقوه دیگر به سرمایه‌های پیشین اصلاحات افزوده شده است. این‌ها دستاوردهای بزرگ این انتخابات تا همین‌جاست.

به نوشته این مقاله اکنون عارف با این حرکت خویش نشان داد که حقیقتا شایسته معاون اولی دولت اصلاحات بوده است. رفتار او نه تنها مهر تاییدی بر شایستگی‌های اصلاح‌طلبانه خود او بود، بلکه تاییدی نیز بر انتخاب درست رهبری اصلاحات بود.

Image caption تیتر و عکس صفحه اول آرمان

به نظر مقاله بهار: صرف‌نظر از این‌که در انتخابات آینده نامزد خردگرایان یعنی اصلاح‌طلبان و اعتدال‌جویان و عقلانیت‌خواهان و روشنفکران پیروز شود یا نه، تا همین‌جا پس از هاشمی، عارف دومین پیروز این انتخابات بوده است. دست‌مریزاد که کرد آنچه باید می‌کرد.

داوود محمدی در سرمقاله شرق نوشته انصراف دکترعارف از نامزدی، روزهای خرداد پرحادثه امسال‌را داغ‌تر از همیشه کرد. این کناره‌گیری، در آستانه ۲۴خرداد شوک بزرگی به اردوگاه اصول‌گرایان وارد کرد و از سوی دیگر، وضعیت حسن روحانی نامزد اعتدال‌گرا را بهبود بخشید. با وجود اهمیت و تاثیرگذاری انکارناپذیر چنین رخدادهایی، واقع‌بینانه باید پذیرفت که پیامد انتخاباتی تصمیم عارف، صبح شنبه با اعلام نتیجه رای‌گیری به پایان رسیده و به تاریخ خواهد پیوست. اما نتیجه این اقدام در نگاهی عمیق از مرزهای خرداد ۹۲ فراتر خواهد رفت.

سردبیر شرق اضافه کرده اگر پا را از تحلیل صرفا «انتخاباتی» رخداد فراتر گذارده و فراز و نشیب موضع‌گیری اصلاح‌طلبان را از زاویه «فرهنگ سیاسی» بررسی کنیم، آن‌گاه به نتایج قابل‌تامل و بلندمدت‌تری می‌رسیم. از جمله روندی که موجب شد وقتی راه ها بسته شد نگاه ها به نامزدهای تایید صلاحیت شود، یعنی عارف اصلاح‌طلب و روحانی اعتدال گرا.

سرمقاله شرق یادآوری کرده که در این زمان رایزنی مشترک خاتمی و هاشمی با لحاظ متغیرهای گوناگون، در نهایت، به گزینه روحانی رسید و عارف نیز در «تبعیت» از اجماع اصلاح‌طلبان «گذشتن از حق خویش به‌نفع ملت بزرگ و ایران سربلند» را «مصداق روشن اصلاح‌طلبی واقعی» اعلام و کناره‌گیری کرد که این اقدام با سپاس خاتمی، هاشمی و روحانی همراه شد، و این اقدامی مهم بود.

مهران کرمی در سرمقاله جهان صنعت نوشته روحانی گرچه خود را نماینده جریان اعتدال در جامعه می‌داند ولی با ائتلاف صورت گرفته که محمد خاتمی پایه‌گذار آن بود، می‌توان او را نماینده جنبش اصلاح‌طلبی دانست که با گفتمان «اعتدال و اصلاح» پا به عرصه رقابت گذاشته است. کناره‌گیری غلام‌علی حداد‌عادل زمینه را تا حدودی فراهم کرده ولی دست‌کم باید دو نفر دیگر از اصول‌گرایان یعنی قالیباف، جلیلی و ولایتی نیز به این روند بپیوندند تا رقابتی نفس‌گیر میان دو جریان اصلی سیاسی کشور درگیر شود.

به نظر این مقاله این دوره از رقابت‌ها به شدت متاثر از فضای انتخاباتی سال ۸۸ و تنش‌های به‌جا مانده از آن است، از این رو رفتار سیاسی کاندیداها و هوادارانشان به شدت محتاطانه و به دور از هیجانات معمول است. از این جهت سخن از اعتدال در بین کاندیداها به گفتمان غالب تبدیل شده. دست‌کم دو کاندیدا (روحانی و ولایتی) گفتمان خود را اعتدال نامیده‌اند، محسن رضایی هم. سخن از اعتدال تا آنجا پیش رفته که دست‌کم توانسته در فضای رسانه‌ای سخنان تند و آتشین نامزدهایی چون سعید جلیلی را به حاشیه براند.

مشکلات سیاست خارجی و اقتصادی

صادق خرازی در سرمقاله اطلاعات به بررسی وضعیت سیاست خارجی کشور پرداخته و ضمن دفاع از سیاست خارجی دولت اصلاحات نوشته ما با آمریکا از اول انقلاب چالش داشتیم و این چالش به راحتی هم قابل‌حل نیست، حرف با دولت فعلی این بود که اگر در موقعی که دچار بحران بین‌المللی هستیم بخواهیم رابطه را برقرار کنیم، وابسته می‌شویم. تنظیم مناسبات در سیاست خارجی مختص زمانی است که اقتدار داشته باشیم و نه زمانی که بحران و چالش‌های زیادی داریم. وقتی بخواهیم در اوج بحران با بزرگترین کشوری که مظهر سلطه است و در صحنه جهانی با آن روبرو هستیم تنظیم رابطه کنیم، همین می‌شود که امروز شاهد آن هستیم. این می‌شود که چند پیام و نامه می‌دهند و می‌نویسند و جوابی نمی‌آید؛ پیام می‌دهند و پاسخی نمی‌شنوند.

در بخشی دیگر از این مقاله معاون سابق وزارت خارجه نوشته دولتمردان باید پاسخ دهند که در منطقه برای گسترش رابطه استراتژیک با کشورهای فارسی زبان چه کرده اند؟ با کشورهای حوزه اکو در چه وضعی هستیم؟ در مباحث منطقه‌ای ما در همسایگان و هند و چین چالش‌های جدی داریم، در حالی که پیش از این دولت این بحران‌ها وجود نداشت. همه دل‌خوشی امروز دولتمردان ما این شده است که برویم در گروه شانگهای عکس بگیریم. همه ذوق ما این است که برویم در جلسه شورای همکاری خلیج فارس شرکت کنیم، در حالی که آنجا به ما توهین می‌شود و امنیت ملی و هویت ملی ما را زیر سوال می‌برند.

نویسنده سرمقاله اطلاعات اظهار نظر کرده که کشور در تمامی حوزه‌های سیاست خارجی دچار مشکل است. ما در ثبات منطقه، تهدیدات جدی می‌بینیم. متاسفانه در درک مفهوم امنیت ملی در کشورمان دچار مشکل هستیم. دورتادور کشور ما امروز بحران‌های امنیت ملی وجود دارد. باید ببینیم چگونه می‌توان تهدید تروریزم، القاعده و طالبان، مواد مخدر و ناتو را از بین ببرد. بسیاری در همین دولت، حضور ناتو را فرصت دانستند، در حالی که ناتو تهدید امنیت ملی ماست.

روزنامه جمهوری اسلامی در سرمقاله خود نوشته واقعیتی که از نگاه مردم دور نیست و نامزدهای ریاست جمهوری نیز در ایام تبلیغات انتخاباتی بارها بر آن تأکید کرده‌اند، مشکلات اقتصادی زیادی است که اکنون کشور با آن مواجه است. بخشی از این مشکلات ناشی از تحریم‌هاست ولی بخش مهمی از آن را سوءمدیریت‌ها پدید آورده و ناکارآمدی مسئولان عامل اصلی چنین وضعیتی است. هر چند عاملان اصلی پدید آمدن این وضعیت تلاش می‌کنند خود را تبرئه نمایند و گناه‌ها را به گردن دیگران بیاندازند.

این روزنامه افزوده: بدین ترتیب، تردیدی وجود ندارد که رئیس‌جمهور آینده باید حل مشکلات اقتصادی را در اولویت کاری خود قرار دهد و با قدرت این مشکل را از پیش پای مردم بردارد. این، وظیفه ایست که همه معتقدند بردوش رئیس‌جمهور آینده سنگینی می‌کند و با انجام صحیح آن، راه برای حل سایر مشکلات نیز هموار خواهد شد. رئیس جمهور آینده هر کس باشد به تنهائی و با سازوکارهای موجود و تکیه بر افرادی که در سال‌های اخیر مناصب اقتصادی کشور را در اختیار داشتند نمی‌تواند مشکلات اقتصادی موجود را حل کند.

این مشکلات را فقط با بهره‌گیری از تجربیات مدیرانی می‌توان حل کرد که در سخت‌ترین شرایط جنگ و تحریم‌های اقتصادی توانستند کشور را به بهترین وجه مدیریت کنند و در سال‌های اخیر، از صاحبان چنین تجربیات مهمی نه تنها استفاده نشد،‌ بلکه به آنها اهانت شد و حتی اجازه مطرح‌شدن افکار و اندیشه‌های آنها و بازگو شدن تجربیاتشان نیز داده نشد. این وضعیت، قابل دوام نیست.

معامله با لیست‌های انتخاباتی

Image caption گزارش قانون از خرید و فروش در ائتلاف‌ها

قانون در گزارش اصلی خود نوشته دو روز به برگزاری انتخابات مانده، رقابت پایاپای و حتی پرشور تر نامزدهای چهارمین انتخابات شورای اسلامی شهر تهران با نامزدهای ریاست جمهوری نشان می‌دهد آنها نه تنها مقهور عظمت انتخابات ریاست جمهوری نشده‌اند بلکه با شور و هیجان بیشتری پا به میدان گذاشته اند تا جایی که در همین چند روز گذشته چندین ائتلاف و گروه گمنام که تا قبل از این کسی حتی نامی از آنها نشنیده بود سر از گوشه و کنار شهرها درآورده‌اند و با شعارهای رنگارنگ نوید ساختن شهری آباد و زیبا را می‌دهند.

این روزنامه اضافه کرده شاید این اتفاق در نگاه اول به جز آلودگی بیش از حد شهر به انواع کاغذهای تبلیغاتی ضرر دیگری نداشته باشد اما اگر با دقت بیشتری به موضوع نگاه کنیم از خود خواهیم پرسید که این ائتلاف‌ها چگونه شکل می‌گیرند و افرادی که شاید تا چند هفته پیش حتی یکدیگر را نمی شناختند چطور حالا در قالب یک گروه با دیگران به رقابت می‌پردازند؟ اصلا این گروه‌ها خط مشی و اساسنامه منطقی و قابل تکیه دارند؟

قانون نوشته اینجاست که به جوابی بر می‌خوریم که تکان‌دهنده است: سودجویان از این عرصه که به آبی گل‌آلود تبدیل شده است هم برای گرفتن ماهی خودشان استفاده کرده اند. کافی است هر نامزد مبلغی پول بپردازد تا وارد لیست یکی از این گروه‌های تازه‌تاسیس بشود و قول حمایت معنوی و تبلیغاتی دریافت کند، البته توجه داشته باشید که صحبت از مبلغ‌های کلان چندین میلیونی است که در این گیر‌ودار جا به جا می‌شود و خیلی از نامزدها آنچنان درگیر شور انتخاباتی شده‌اند که با خودشان فکر نمی‌کنند که چند میلیون پول بی‌زبانشان در جیب چه کسی خواهد رفت.

کارتون روز

Image caption کارتون سلمان طاهری در شرق

مطالب مرتبط