گروه ١+٥ مذاکره اتمی با ایران را بررسی می‌کند

اشتون و جلیلی
Image caption مذاکرات قبلی گروه ١+٥ با ایران به سرپرستی اشتون و جلیلی نتیجه ملموسی نداشته است

گروه ١+٥ آینده مذاکرات هسته‌ای با ایران را مورد بررسی قرار خواهد داد.

سخنگوی کاترین اشتون، نماینده عالی اتحادیه اروپا در امور خارجه و سیاست امنیتی، گفته است که روز سه شنبه آینده، خانم اشتون در جلسه‌ای با نمایندگان کشورهای عضو گروه ١+٥ در بروکسل، به بررسی روند مذاکرات اتمی با ایران و نحوه پیشرفت در این مذاکرات خواهد پرداخت.

گروه ١+٥ متشکل از کشورهای عضو دایم شورای امنیت - آمریکا، بریتانیا، چین، روسیه و فرانسه - به علاوه آلمان مسئولیت مذاکره در باره پرونده اتمی ایران را به نمایندگی از سوی جامعه بین المللی برعهده گرفته‌ است.

به منظور حل بحران اتمی ایران، نمایندگان این گروه تا کنون چند جلسه مذاکره را با نمایندگان جمهوری اسلامی برگزار کرده‌اند. در جلساتی که در سطوح بالاتر برگزار شده، خانم اشتون ریاست هیات مذاکره‌کنندگان گروه ١+٥ را برعهده داشته است.

مایکل مان، سخنگوی کاترین اشتون، در مورد جلسه هفته آینده گفته است که گروه ١+٥ "مایل است که مذاکرات بعدی با ایران که در پی برگزاری انتخابات ریاست جمهوری اخیر در آن کشور صورت خواهد گرفت، دستاوردهای ملموسی داشته باشد."

آخرین دور مذاکرات نمایندگان ایران و ١+٥ در ماه مه سال جاری با حضور کاترین اشتون در استانبول برگزار شد و ریاست هیات ایرانی را سعید جلیلی، دبیر شورای عالی امنیت ملی و سرپرست مذاکرات اتمی جمهوری اسلامی برعهده داشت.

در پایان اجلاس استانبول، دو طرف از "مذاکراتی طولانی و مفید" سخن گفتند. این اجلاس در پی نشست آلماتی، قزاقستان در ماه قبل از آن برگزار شد که ظاهرا نتیجه‌ای در پی نداشت.

Image caption تا کنون چند دور مذاکره بین ایران و گروه ١+٥ برگزار شده است

پیش از آن نیز چند دور گفتگو بین دو طرف انجام گرفته که در مجموع، بدون نتیجه توصیف شده و راهی برای حل و فصل مساله هسته‌ای جمهوری اسلامی به همراه نیاورده است.

خبرگزاری رویترز در گزارشی پیرامون نشست هفته آینده نمایندگان گروه ١+٥ در بروکسل، به نقل از یک منبع اتحادیه اروپا نوشته است: "در آلماتی، ما پیشنهاد خوبی روی میز مذاکره گذاشتیم و حالا منتظریم تا ایران به این پیشنهاد واکنش مساعدی نشان دهد."

هفته گذشته وزارت امور خارجه روسیه از اینکه برای پیشرفت در مذاکرات بین ایران و گروه ١+٥ اقدامی به عمل نیامده است ابراز ناخرسندی کرد.

در عین حال، منابع دیپلماتیک غربی گفته‌اند که تا پیش از آغاز دوره ریاست جمهوری حسن روحانی و تشکیل دولت جدید، انتظار نمی‌رود مقامات ایرانی تمایل چندانی به برگزاری دور جدید مذاکرات داشته باشند یا چنین مذاکراتی نتیجه‌بخش باشد.

انتخاب روحانی و مذاکرات هسته ای

قرار است آقای روحانی کمتر از دو ماه دیگر دوره ریاست جمهوری خود را آغاز کند و نخستین اقدام او، قاعدتا منصوب کردن مقامات ارشد دولتی خواهد بود.

Image caption حسن روحانی به عنوان سرپرست مذاکرات اتمی روشی مصالحه آمیزتر برای حل این بحران داشت

رئیس جمهوری رئیس شورای عالی امنیت ملی جمهوری اسلامی محسوب می شود و دبیر شورا با حکم او منصوب می شود هر دبیر فعلی شورای امنیت ملی همچنین نماینده رهبر جمهوری اسلامی در این شوراست.

آقای روحانی، که سالهاست عضو شورای عالی امنیت ملی است، در دوره ریاست جمهوری محمد خاتمی سمت دبیری شورای امنیت و سرپرستی مذاکرات هسته‌ای را برعهده داشت و به نمایندگی از سوی ایران، مذاکراتی را با مقامات ارشد کشورهای غربی انجام داد.

در آن زمان، جمهوری اسلامی موضعی مصالحه‌جویانه تر در قبال بحران اتمی داشت که با انتقاداتی از سوی برخی از افراد وابسته به جناح تندروتر در حکومت ایران هم مواجه بود.

با آغاز دوره ریاست جمهوری محمود احمدی نژاد در سال ١٣٨٤، علی لاریجانی، که از جمله منتقدان رویکرد هسته‌ای در دوره آقای خاتمی بود، جایگزین حسن روحانی شد و بعدا همین سمت را به سعید جلیلی واگذار شد.

طی هشت سال اخیر، اختلاف بین ایران و جامعه جهانی به خصوص کشورهای غربی بر سر پرونده هسته‌ای شدت گرفته و نتیجه آن، صدور چند مصوبه شورای امنیت سازمان ملل علیه ایران بوده که تحریم‌هایی را هم علیه این وضع کرده است.

مهمتر از آن، در سال‌های اخیر، کشورهای غربی که جمهوری اسلامی را به تلاش برای دستیابی به تسلیحات اتمی در پوشش برنامه‌های صلح آمیز هسته‌ای متهم می‌کنند، برای وادار کردن دولت ایران به قبول خواست جامعه بین‌المللی در مورد تغییر و تعلیق برخی برنامه‌های اتمی این کشور، به وضع تحریم‌های شدیدی علیه آن مبادرت کرده‌اند.

تحریم‌های خارجی، همراه با سیاست‌های اقتصادی داخلی، دشواری‌هایی جدی را برای ایرانیان به دنبال داشته که از آن جمله می‌توان به سقوط ارزش پول ملی، بروز تورم لجام گسیخته، کمبود کالا و عواقب اجتماعی ناشی از این بحران اشاره کرد.

Image caption با وجود فشار تحریم‌‌، آیت‌الله خامنه‌ای، به عنوان "تعیین کننده" سیاست اتمی، عملکرد هسته‌ای دوره خاتمی را سرزنش و از رویکرد منجر به وضع تحریم‌ها ستایش کرده است

در جریان مبارزات انتخاباتی اخیر، نامزدهای تایید شده، از جمله آقای روحانی، بخش عمده‌ای از اظهارات خود را به انتقاد از دولت محمود احمدی نژاد و مقصر جلوه دادن سیاست‌های او در بروز شرایط کنونی اختصاص دادند اما مشخص نکردند که آیا اراده و توانایی آن را دارند که در زمینه سیاست هسته‌ای، به عنوان عاملی بسیار مهم در ایجاد این شرایط، تغییرات اساسی ایجاد کنند.

سعید جلیلی یکی از نامزدهای تایید شده در این انتخابات بود که عمدتا در ارتباط با سرپرستی مذاکرات هسته‌ای شناخته می‌شد. آقای جلیلی با کسب بخش اندکی از آرا، همراه با سایر نامزدهای این انتخابات، در دور اول رای‌گیری حذف شد.

گفته می‌شود که در جمهوری اسلامی، سیاست‌های اصلی حکومت از جمله در زمینه سیاست خارجی و برنامه هسته‌ای، توسط آیت‌الله علی خامنه‌ای، رهبری جمهوری اسلامی، تدوین می‌شود و رئیس جمهوری و دولت اختیارات چندانی در این زمینه ندارند.

در سال های اخیر، آیت‌الله خامنه‌ای در چند مورد، نحوه مذاکرات هسته‌ای در دوره ریاست جمهوری محمد خاتمی را هدف انتقاد قرار داده و از تحولاتی که پس از او در این زمینه روی داده، ابراز رضایت کرده است.

آقای احمدی نژاد هم اخیرا در یک مصاحبه تلویزیونی صراحتا گفت که مدتهاست که با پرونده اتمی هیچ ارتباطی ندارد.

مطالب مرتبط