احمدی‌نژاد و سیاست خارجی؛ از تهاجم تا رفع مسئولیت

به روز شده:  07:10 گرينويچ - دوشنبه 29 ژوئيه 2013 - 07 مرداد 1392
  • داستان دنباله‌دار برنامه هسته‌ای

    مهم‌ترین مسئله در سیاست خارجی دوران محمود احمدی‌نژاد را می‌توان بحران برنامه هسته‌ای و تحریم های گسترده بین المللی دانست. روش محمود احمدی‌نژاد "سیاست خارجی تهاجمی" بود، اما او بعدا سعی کرد که ابتکاراتی را جهت کاهش مناقشات بین المللی ناشی از فعالیت‌های هسته ای ایران انجام دهد. یکی از مهم ترین ابتکارات او در حالی که شورای امنیت سازمان ملل خود را برای تصویب دور تازه‌ای از تحریم‌ها علیه ایران آماده می‌کرد. توافق موسوم به "توافق هسته‌ای تهران" بود. براساس این توافق که بین ایران، ترکیه و برزیل منعقد شد، ایران برای ارسال ۱۲۰۰ کیلوگرم اورانیوم کمتر غنی شده به ترکیه در قبال دریافت سوخت مصرفی راکتور هسته‌ای تحقیقاتی تهران ابراز آمادگی کرد.

    اما ابتکارهای آقای احمدی‌نژاد به نتیجه نرسید و او در روزهای پایانی دوران ریاست جمهوری‌ اعلام کرد که دیگر به "موضوع هسته ای کاری ندارم و دخالتی هم در آن ندارم."

  • سلام به شرق

    پس از روی کار آمدن آقای احمدی‌نژاد و گسترش تحریم‌های بین‌المللی، دولت اعلام کرد که سیاست نگاه به شرق را با توجه ویژه به کشورهای آسیایی در پیش می گیرد.

    پیشرفت اقتصادی کشورهایی نظیر چین در دهه‌های اخیر و سرخوردگی ایران از غرب به خصوص در مورد بحران هسته‌ای ایران در انتخاب این رویکرد تاثیر به سزایی داشت.

    همکاری با کشورهایی نظیر چین افزایش چشمگیری داشت و این کشور جای کشورهای غربی را گرفت و به مهمترین شریک تجاری ایران تبدیل شد.

  • جهانگردی‌های احمدی‌نژاد

    آقای احمدی‌نژاد در طول ۸ سال دوران ریاست جمهوری خود ۹ بار نیویورک سفر کرد که ۸ بار آن برای شرکت در کنفرانس مجمع عمومی سازمان ملل بود.

    او در این دوران به کشورهای کویت، اندونزی، گامبیا، کوبا، نیکاراگوئه، اکوادور، سودان، امارات، عمان، بلاروس، الجزایر، قرقیزستان، بولیوی، ارمنستان، عمان، بحرین، عراق، ترکیه، پاکستان، سری لانکا، ایتالیا، کنیا، کومور، جیبوتی، قزاقستان، سوئیس، روسیه، جمهوری آذربایجان (سه بار)، سوریه (سه بار)، مالزی (دو بار)، چین (دوبار)، تاجیکستان (دو بار)، ترکمنستان (دو بار)، سنگال (دوبار)، ونزوئلا (سه بار)، قطر (چهار بار)، عربستان سعودی (دو بار) و افغانستان (دوبار) سفر کرد.

  • نامه‌های بی‌جواب

    محمود احمدی‌نژاد در دوران ریاست جمهوری خود سعی کرد با ارسال نامه هایی به سران کشورهای بزرگ جهان از جمله آمریکا و آلمان، نشانه‌هایی از علاقه خود برای بهبود روابط ایران و غرب را نشان دهد.

    او در سال ۱۳۸۵ (۲۰۰۶ میلادی) نامه‌هایی به جورج بوش رئیس جمهور آمریکا، آنگلا مرکل صدراعظم آلمان، ژاک شیراک رئیس جمهورفرانسه، رومانو پرودی نخست وزیر ایتالیا و پاپ بندیکت شانزدهم فرستاد.

    در سال ۱۳۸۶ (۲۰۰۷ میلادی) او به نیکلا سارکوزی، رئیس جمهور فرانسه نامه نوشت.

    پس از پیروزی باراک اوباما در انتخابات ریاست جمهوری آمریکا، آقای احمدی‌نژاد پیام تبریکی برای او فرستاد.

    ظاهرا از آنجا که مضمون نامه‌ها غیر دیپلماتیک و مغایر با اظهارات رسمی آقای احمدی‌نژاد بود، سران غرب از دادن پاسخ رسمی به آنها خودداری کردند.

  • مشکلات در روابط بین‌المللی

    هشتم آذر ۱۳۹۰ (۲۹ نوامبر) سفارت بریتانیا در خیابان فردوسی و اقامتگاه دیپلماتیک و مرکز فرهنگی بریتانیا در باغ قلهک مورد حمله گروهی از معترضان به سیاست های بریتانیا قرار گرفت. یک روز بعد ویلیام هیگ، وزیر خارجه بریتانیا در پارلمان این کشور گفت که دستور تعطیلی فوری سفارت ایران در بریتانیا صادر شده است و اگر بریتانیا قادر به کار کردن در ایران نباشد، سفارت ایران در لندن نیز باید کاملا تعطیل شود.

    -روز جمعه (هفتم سپتامبر ۲۰۱۲ - ۱۷ شهریور ۱۳۹۱) وزارت امور خارجه کانادا در بیانیه‌ای، از توقف ادامه فعالیت سفارت این کشور در تهران خبر داد و از دیپلمات‌های سفارت ایران در کانادا هم خواست که ظرف پنج روز خاک کانادا را ترک کنند.

    -روز سه شنبه (۲۳ نوامبر ۲۰۱۰- ۲ آذر ۱۳۸۹) گامبیا کلیه روابط خود را با ایران قطع کرد و به دیپلمات‌های جمهوری اسلامی هم ۴۸ ساعت فرصت دارد تا خاک این کشور را ترک کنند.خبرگزاری رویترز به نقل از منابع خود در دولت گامبیا گفت که این تصمیم به ماجرای ارسال سلاح از ایران به نیجریه که بر اساس گزارش‌ها قرار بوده به گامبیا برده شود، ارتباط دارد.

    -جمعه (۶ مارس ۲۰۰۹- ۱۶ اسفند ۱۳۸۷) مراکش با متهم کردن ایران به تلاش برای گسترش مذهب شیعه در این کشور سنی مذهب، اعلام کرد که روابط دیپلماتیک خود را با ایران قطع می کند. وزارت خارجه مراکش سفارت ایران در رباط را متهم کرد که تلاش دارد "شالوده‌های مذهبی پادشاهی مراکش را تغییر دهد."

  • دستگیری ملوانان بریتانیایی

    نیروهای سپاه پاسداران ایران سوم فروردین ماه ۱۳۸۶، پانزده ملوان بریتانیایی را به اتهام ورود به قلمرو آبی ایران بازداشت کردند.

    این حادثه روابط تهران و لندن را بحرانی کرد و بلافاصله با ورود اتحادیه اروپا و شورای امنیت سازمان ملل به آن، ابعاد بین المللی به خود گرفت.

    جمهوری اسلامی دلیل بازداشت این افراد را ورود غیرقانونی به آب های ایران عنوان کرد، اما دولت بریتانیا این اتهام را رد کرد.

    روز چهارشنبه ۱۵ فروردین ۱۳۸۶ در حالی که گمانه زنی درباره گفتگوی دو طرف برای حل این مسئله ادامه داشت، محمود احمدی نژاد در یک مصاحبه خبری به شکلی غیرمنظره اعلام کرد که جمهوری اسلامی تصمیم گرفته نظامیان بازداشتی را آزاد کند.

    به این ترتیب این ملوانان پس از دوازده روز بازداشت در ۱۵ فروردین۱۳۸۶ آزاد و یک روز بعد خاک ایران را ترک کردند.

  • سه کوهنورد، یک اتهام

    سارا شورد، شین باوئر و جاش فتال در هشتم مرداد ۱۳۸۸در مرز کردستان عراق توسط نیروهای ایران دستگیر شدند. مقامات امنیتی ایران گفتند که این افراد با قصد جاسوسی از مرز ایران عبور کرده بودند.

    آمریکا اتهام جاسوسی این سه نفر را تکذیب کرد و خواستار آزادی بدون قید و شرط آنها شد.

    سارا شورد نزدیک به یک سال بعد از بازداشت، در شهریور ۱۳۸۹ با سپردن وثیقه ای ۵۰۰ میلیون تومانی آزاد شد، اما دادگاه بدوی شین باوئر و جاش فتال در ایران برگزار شد و هر یک از آنها به ۸ سال زندان محکوم شدند.

    سرانجام همزمان با سفر محمود احمدی‌نژاد به نیویورک دادگاه تجدیدنظر استان تهران در برابر دریافت یک میلیون دلار وثیقه، با آزادی این دو پس از دو سال بازداشت در مهر ماه ۱۳۹۰ موافقت کرد.

  • اول تخلف بعد جاسوسی

    رکسانا صابری، که از مادری ژاپنی و پدری ایرانی در آمریکا متولد شده، در بهمن ماه سال ۱۳۸۷ در تهران بازداشت و به زندان اوین منتقل شد. مدتی بعد، مقامات قضایی ایران اعلام کردند که مجوز خبرنگاری خانم صابری از یک سال قبل از بازداشت تمدید نشده بود و او بدون مجوزبه فعالیت خبری خود برای رسانه‌های غربی در ایران ادامه می‌داده و به همین دلیل، مرتکب تخلف شده است.

    بعدها اتهام جاسوسی علیه رکسانا صابری مطرح و پرونده او به یکی از شعب دادگاه انقلاب تهران ارسال شد.

    خانم صابری پس از محاکمه به جرم جاسوسی به هشت سال زندان محکوم شد، اما در دادگاه تجدید نظر این حکم به دو سال حبس تعلیقی کاهش یافت. خبر رسیدگی به درخواست تجدید نظر رکسانا صابری پس از آن انتشار یافت که محمود احمدی‌نژاد، رئیس جمهوری، در نامه‌ای خواستار رعایت حقوق خانم صابری شده بود. رکسانا صابری سرانجام پس از چهار ماه بازداشت در ۲۱ اردیبهشت ۱۳۸۸ از زندان آزاد شد.

  • 'مبادله' با قاتل بختیار؟

    کلوتید ریس، شهروند فرانسوی در جریان ناآرامی های پس از انتخابات جنجال برانگیز ریاست جمهوری در سال ۱۳۸۸ بازداشت شد. خانم ریس که برای یک فرصت ۶ ماهه مطالعاتی به ایران سفر کرده بود، پس از انتخابات سال ۸۸ و در جریان نا آرامی‌های پس از آن از سوی ایران به جاسوسی و ارسال عکس اعتراضات خیابانی توسط ایمیل به خارج از کشور متهم شد.

    براساس حکم اولیه دادگاه، خانم ریس به تحمل ۱۰ سال حبس در ایران محکوم شد که در جلسات تجدیدنظر این حکم به پرداخت جریمه نقدی معادل ۲۸۵ هزار دلار کاهش یافت.

    خانم ریس سرانجام با پرداخت جریمه نقدی آزاد شد و اجازه یافت از ایران خارج شود. دو روز بعد، علی وکیلی‌راد، شهروند ایرانی که در سال ۱۹۹۴ به جرم قتل شاهپور بختیار، آخرین نخست وزیر حکومت پهلوی در فرانسه به حبس ابد محکوم شده بود از زندان آزاد و به ایران بازگشت. مقامات فرانسوی توافق با ایران برای "مبادله" این دو را تکذیب کردند.

More Multimedia

BBC © 2014 بی بی سی مسئول محتوای سایت های دیگر نیست

بهترین روش دیدن این صفحه بر روی آخرین مرورگر مجهز به CSS است. با اینکه مرورگر کنونی تان قابلیت نمایش سایت را دارد ولی امکان بهترین تجربه تصویری را به شما نمی دهد . لطفا در صورت امکان مرورگر خود را به آخرین نسخه ارتقا دهید.