سفیر عراق در ایران امکان اجرای بندهای باقیمانده قطعنامه ۵۹۸ را مطرح کرد

Image caption سفیر عراق گفته اراده سیاسی است که قطعنامه‌ای را لازم‌الاجرا می‌کند

مجید الشیخ، سفیر عراق در ایران گفته "در صورت وجود اراده سیاسی" دو کشور می‌توانند موضوع اجرای بندهای معطل مانده قطعنامه ۵۹۸ را در کمیسیون عالی دو کشور مطرح کنند.

آقای الشیخ در پاسخ به این‌ سئوال خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا) که آیا وقت آن نرسیده است که قطعنامه ۵۹۸ بین ایران و عراق اجرا شود، گفته "من هم معتقدم در صورت وجود اراده سیاسی بین دو کشور می‌توان به این مسئله در کمیسیون عالی دو کشور پرداخت. همان‌طور که مساله اسرا، مفقودالاثرها و میله‌های مرزی آبی و خشکی حل شد."

وضعیت حقوقی حاکم بر ایران و عراق: آتش بس

قطعنامه ۵۹۸ شورای امنیت سازمان ملل راجع به ترک مخاصمه در جنگ ایران و عراق در تیرماه ۱۳۶۶ به تصویب رسید و بلافاصله از سوی عراق مورد پذیرش قرار گرفت.

این قطعنامه دو کشور ایران و عراق را به قبول آتش بس فرا می‌خواند. ایران با حدود یک سال تاخیر این قطعنامه را در اواخر تیرماه ۱۳۶۷ پذیرفت و جنگ هشت ساله میان دو کشور خاتمه یافت.

در حال حاضر وضعیت حقوقی حاکم بر روابط ایران و عراق آتش بس است و علیرغم گذشت ۲۵ سال از پایان جنگ دو کشور، هنوز قرارداد صلح دائم امضا نشده است.

بندهایی از قطعنامه ۵۹۸ از جمله بند ۷ هم که موضوع غرامت های جنگی مربوط است هنوز اجرا نشده است.

در عین حال، دولت عراق، بخش عمده ای از غرامت حمله به کویت را به آن کشور پرداخته هر چند این جنگ حدود سه سال پس از خاتمه جنگ با ایران آغاز شد.

Image caption نوری مالکی نخست وزیر عراق و آیت الله علی خامنه ای رهبر جمهوری اسلامی ایران. دو کشور در حال حاضر روابط دوستانه‌ای دارند

ایران هنوز موضوع دریافت غرامت جنگی از عراق را با دولت آن کشور مطرح نکرده است.

بند هفتم قطعنامه ۵۹۸ از دبیرکل سازمان ملل خواسته است پس از آتش بس میان دو کشور، گروهی از کارشناسان را برای بررسی مسئله بازسازی پس از چنگ تعیین و نتیجه بررسی آنان را به شورای امنیت گزارش کند.

در اجرای بند ۶ قطعنامه، سه سال پس از آتش بس میان ایران و عراق، هیئتی که به ریاست بلژیک مامور شناسایی متجاوز جنگ شده بود، عراق را آغازگر جنگ شناخت و این موضوع را رسما به دبیرکل سازمان ملل متحد اعلام کرد.

شناساسی متجاوز و آغازگر جنگ این امکان را به ایران می‌داد که ادعای خسارت و غرامت را به طور قانونی پیگیری کند اما دولت ایران هنوز اقدامی در این زمینه انجام نداده است.

اخیرا و درست در بیست و پنجمین سالگرد پذیرش قطعنامه ۵۹۸ و آغاز آتش بس میان ایران و عراق، محمود احمدی نژاد، رئیس جمهور ایران دیداری رسمی از عراق انجام داد اما درباره اجرای بندهای معطل مانده این قطعنامه و شروع احتمالی مذاکرات درباره دریافت غرامت‌های جنگی، گزارشی منتشر نشد.

جنگ ایران و عراق با پاره کردن عهدنامه مرزی و حسن همجواری ایران و عراق موسوم به عهدنامه ۱۹۷۵ الجزایر از سوی صدام حسین رهبر پیشین عراق آغاز شد. صدام پس از آتش بس سال ۱۳۶۷ و پیش از حمله به کویت، دوباره پذیرش این عهدنامه را اعلام کرد و آن را معتبر خواند.

سفیر عراق در تهران در گفت و گوی اخیرش با ایسنا با یادآوری اقدام صدام حسین گفته است "البته توافق‌نامه‌های مکتوب و امضا شده مهم هستند، اما این اراده سیاسی است که قطعنامه‌ای را لازم‌الاجرا می‌کند."

ایران عهدنامه ۱۹۷۵ را مبنای گفت و گوها و حل هرگونه اختلاف مرزی میان دو کشور می‌داند. مقام‌های حکومت جدید عراق بعد از صدام از جمله جلال طالبانی یک بار این عهدنامه را متعلق به تاریخ خوانده بودند اما پس از اعتراض شدید ایران، مواضع خود را پس گرفتند.

سفیر عراق در تهران گفته "الان ایران و عراق بدون توافق‌نامه روابط خیلی خوب و گسترده‌ای در زمینه‌های مختلف داریم و تا الان ۱۵۰ یادداشت تفاهم‌ بین دو کشور امضا شده است."

مطالب مرتبط