چهار خریدار اصلی نفت ایران واردات خود را بازهم کاهش داده اند

تانکر نفتی ایران حق نشر عکس AP
Image caption تحریم های خارجی صادرات نفت ایران را به شدت کاهش داده است

در حالی که خریداران اصلی نفت خام ایران واردات خود از این کشور را باز هم کاهش داده‌اند، مجلس نمایندگان آمریکا در صدد فشار بیشتر بر صادرات نفتی ایران است.

خبرگزاری رویترز گزارش کرده است که کشورهای چین، هند، ژاپن و کره جنوبی، که واردکنندگان عمده نفت خام از ایران هستند، طی ماه‌های ژانویه تا ژوئن سال جاری، خرید نفت خود از ایران را به میزان یک پنجم کاهش داده اند و احتمال دارد به زودی مجبور به کاهش بیشتری در واردات نفتی از ایران شوند.

متوسط واردات روزانه این کشورها در دوره شش ماهه اول سال جاری به حدود ٩٦٠ هزار بشکه رسید در حالیکه در دوره مشابه سال گذشته، این میزان بیش از یک میلیون و دویست هزار بشکه بود.

آمار وزارت اقتصاد ژاپن حاکی از کاهشی معادل ٢٢.٥ درصد در واردات نفت خام از ایران در این شش ماهه است، در حالی که خرید نفت هند در این مدت ٤٣ درصد و واردات نفت کره جنوبی ٢٧ درصد کاهش داشت. میزان کاهش واردات نفت چین در این مدت تنها ٢ درصد بود.

اقدام این چهار کشور، که بخش عمده نفت صادراتی ایران را خریداری می‌کنند، ناشی از تحریم‌هایی است که ایالات متحده و کشورهای اروپایی علیه برنامه‌های هسته‌ای جمهوری اسلامی به اجرا گذاشته‌اند.

این تحریم‌ها علاوه بر توقف خرید نفت ایران توسط کشورهای عضو اتحادیه اروپا، باعث شده است تا بیمه نفتکش‌های حامل نفت صادراتی ایران نیز با مشکلاتی مواجه شود و اقدامات جمهوری اسلامی برای مقابله با این وضعیت از طریق دادن تخفیف‌های ویژه و ایجاد تسهیلات بیمه‌ای، این مشکلات را به طور کامل حل نکرده است.

حق نشر عکس Fars
Image caption کمبود ارزی ایران مشکلات وسیعی را برای اقتصاد این کشور به همراه داشته است

اگر چه صنایع نفتی ایران مشمول تحریم‌های سازمان ملل نیست و تنها کشورهای غربی آن را تحریم کرده‌اند، اما دیگر کشورهای جهان از بیم به مخاطره افتادن موقعیت تجاری و مالی خود در آمریکا، ناگزیر از این تحریم‌ها تبعیت کرده‌اند و رویترز می‌نویسد که در حال حاضر، صادرات نفت ایران نسبت به دوره قبل از وضع تحریم‌های خارجی، حدود شصت درصد کاهش یافته است.

اقدام دولت آمریکا در تحریم بانکی و مالی ایران هم باعث شده است تا جمهوری اسلامی در انجام معاملات مالی بین‌المللی از جمله انتقال ارز حاصل از صادرات نفت هم با مشکلاتی مواجه شود که اقتصاد این کشور را تحت فشار شدید قرار داده است.

آینده صادرات نفت؛ ابهام در مورد برخورد آمریکاییان

کشورهای عمده خریدار نفت ایران توانسته‌اند کاهش واردات نفت از این کشور را از طریق خرید نفت از کشورهای عراق، عمان، امارات متحده عربی و همچنین کشورهای آمریکای لائین و آفریقایی جبران کنند. به خصوص، دو کشور چین و هند، نفت عراق را به طرز قابل توجهی جایگزین نفت ایران کرده‌اند.

برخی از کارشناسان نفتی نگران آن هستند که روی آوردن خریداران سنتی نفت ایران به دیگر کشورها باعث تضعیف موقعیت ایران در آینده شود و بازگشت به شرایط قبلی برای این کشور آسان نباشد.

حق نشر عکس AFP
Image caption برخی مقامات آمریکایی تشدید تحریم در آغاز دوره ریاست جمهوری روحانی را به صلاح نمی دانند

خبر ادامه کاهش صادرات نفت ایران در حالی انتشار می‌یابد که نمایندگان کنگره آمریکا در نظر دارند با تصویب طرح جدیدی، تحریم های تجاری و مالی علیه جمهوری اسلامی را تشدید کنند.

نشریه آمریکایی نیویورک تایمز گزارش کرده است که مجلس نمایندگان ایالات متحده در روز چهارشنبه ٣١ ژوئیه (امروز) طرحی را به رای‌گیری می‌گذارد که در صورت اجرایی شدن، "باقیمانده صادرات نفتی ایران را نیز محو خواهد کرد."

با توجه به حمایت تعداد قابل توجهی از اعضای مجلس نمایندگان، انتظار می رود این طرح به تصویب برسد اما به نوشته نیویورک تایمز، برخی از کارشناسان و مقامات دولت آمریکا این نظر را مطرح کرده‌اند که تشدید تحریم‌ها در آستانه آغاز دوره ریاست جمهوری حسن روحانی در ایران ممکن است اقدامی مناسب نباشد.

براساس این گزارش، در حالیکه برخی از مقامات و کارشناسان آمریکایی اصرار دارند که تنها از طریق فشار بیشتر اقتصادی است که می‌توان جمهوری اسلامی را به اجرای قطعنامه های شورای امنیت و تغییر سیاست هسته‌ای خود وادار کرد، برخی دیگر معتقدند که چنین فشاری در حال حاضر ممکن است موقعیت حسن روحانی را تضعیف کند. از آقای روحانی به عنوان یک فرد نسبتا میانه‌رو در جمهوری اسلامی نام برده می‌شود.

در عین حال، طرفداران افزایش فشار بر ایران گفته‌اند که تصمیم‌گیری در مورد مسایل مهم از جمله سیاست هسته‌ای در ایران در اختیار نهادهای انتخابی نیست بلکه توسط رهبر جمهوری اسلامی تدوین می‌شود و انتخاب حسن روحانی به عنوان رئیس جمهوری تاثیری در رویکرد هسته‌ای این کشور نخواهد داشت.

کشورهای غربی گفته اند که جمهوری اسلامی در صدد تولید تسلیحات اتمی در پوشش برنامه های صلح آمیز هسته‌ای است اما مقامات جمهوری اسلامی بر غیرنظامی بودن فعالیت‌های هسته‌ای خود تاکید داشته‌اند.