بررسی روزنامه‌های صبح یکشنبه تهران؛ بیستم مرداد

روزنامه‌های امروز صبح بعد از تعطیلات عید فطر، در آستانه رسیدگی به رای اعتماد به وزیران پیشنهادی حسن روحانی، بیشتر مقالات و گزارش‌های خود را به انعکاس نظرات مردم اختصاص داده اند. نشریات مستقل و اصلاح طلب در مقالاتی در تحسین وزیران پیشنهادی نوشته اند، و نشریات اصولگرا هر کدام یک یا چند تن از وزیران پیشنهادی را صالح ندانسته و تکرار کرده اند که مجلس از حق خود استفاده کند و به وزیران غیراصولگرا رای اعتماد ندهد.

سخنان تازه ای از هاشمی رفسنجانی در پیش بینی آینده کشور و فقه و روحانیت از جمله مطالب مهم این روزنامه‌هاست که در صفحات اول آنها نقل شده است.

Image caption تیتر و عکس حجت سپهوند در صفحه اول آرمان

عباس عبدی در مقاله ای در اعتماد به نقل از یک نماینده مجلس نوشته: کسی شک ندارد که مجلس می‌تواند درباره همه وزرا رای دهد و حتی آنها را رد کند و اگر مجالس هفتم‌ ، هشتم و نهم در گذشته از این حق خود درست استفاده کرده بودند، کار بدین جا نمی‌کشید و چون با چشم بسته رای داده شد جامعه به این روز افتاد، حالا مردم انتظار دارند نمایندگان وزرای پیشنهادی را با چشم بسته رد نکنند.

به نظر نویسنده جامعه شناس: واقعیت این است که رییس‌جمهور می‌توانست کابینه‌یی متفاوت از اینکه هست را پیشنهاد کند. در آن صورت سر و صدای برخی از نمایندگان مخالف بسیار بیشتر از اینکه هست در‌می‌آمد. ولی این کار نشد. چرا؟ تا نوعی توازن و اعتدال در افراد معرفی شده، رعایت شود. حال که چنین رفتاری صورت گرفته، ‌انتظار می‌رود نمایندگان مجلس هم پاسخ شایسته‌یی به این رفتار دهند.

مقاله اعتماد تاکید دارد شاید برخی از نمایندگان موجود، ترکیب کابینه را نسبت به خواست خود افراطی بدانند، ‌ولی ممکن است عده‌یی هم این کابینه را نسبت به خواست مردم که در ۲۴ خرداد و در آن حماسه سیاسی بیان‌ شده تفریطی و محافظه‌کارانه بدانند. بی‌تردید هر دو دیدگاه محل تامل است، ولی رییس‌جمهور نیز تا حد ممکن تعادل میان این دو خواست را در معرفی وزرا رعایت کرده و طبیعی است که اگر این طرف ماجرا رعایت جوانب لازم را می‌کند، ‌عقل و اخلاق حکم می‌کند که طرف دیگر نیز پاسخ مناسبی به این رفتار دهد.

لغو یا ابقا مصوبات

در حالی که روزنامه‌ها خبر بخشنامه معاون اول رییس جمهور و واکنش مخالفت آمیز رییس دیوان عدالت اداری نسبت به آن را با اهمیت دیده اند، علی نجفی توانا حقوقدان در مقاله ای در بهار اظهار نظر کرده اگر هر دولت تازه ای، به‌جای پیمایش برنامه‌های مصوب سعی در نسخ ضوابط، ضم اقدامات و نکوهش دستاوردها یا ابطال اقدامات و ضوابط دولت گذشته کند، اولین و مهم‌ترین ضرر متوجه مردم، یعنی صاحبان مملکت، شده است و این روشی است که در دو دهه گذشته بر کشور حاکم بوده است.

نویسنده سپس به تصمیم معاون اول دولت فعلی پرداخته و نظر داده مصوبات دولت احمدی‌نژاد درباره استخدام چند صد‌هزار نیرو در نهادهای مختلف کشور کار پسندیده‌ای بوده است. یکی از وظایف مهم دولت اشتغال جوانان و متقاضیان کار است. بنابراین دولت سابق موظف بوده است این مشکل را مرتفع کند، اما ظاهرا این اقدام نیز مانند اقدام حذف یارانه‌ها با عدم‌ رعایت تشریفات و بدون برنامه‌ریزی کافی و با تعجیل غیر معمول انجام و زمینه‌های اولیه اجرای آن فراهم شده است؛ بنابراین صرف‌ نظر از ورود اشکال و ایراد به تشریفات امر به باور من این اقدام پسندیده بوده است.

Image caption اقتصاددانان در میزگرد دنیای اقتصاد

بهمن کشاورز حقوقدان دیگر در آرمان با اشاره به این که تصمیم معاون اول ریاست جمهوری در خصوص مصوبه طرح مهرآفرین و همچنین مصوبات و تصمیمات دولت بعد از تاریخ اول خرداد سال جاری به محل اختلافی جدید تبدیل شده با نقل متن بخشنامه نشان داده که این بخشنامه به معنای لغو مصوبه دولت قبلی نیست بلکه اجتناب از اجرای آن تا زمانی دیگر است چرا که بخشنامه اول که راجع به طرح مهرآفرین است به نظر می‌رسد مسبوق به اعلام مخالفت رئیس مجلس است.

آقای کشاورز بخش دوم بخشنامه معاون اول رییس جمهور جدید را مصوبات دقیقه ۹۰ نامیده و نوشته باز بخشنامه جدید اقدامی جز اعلام لزوم تعامل در اجرا نکرده و این اقدامی قابل قبول است. زیرا اگر اجرای این مصوبات و احیانا قراردادها برای افراد و اشخاص ثالث ایجاد حق مکتسب بکند، دولت فعلی پاسخگو خواهد بود. بدیهی است بعد از تشکیل کابینه، هیات دولت می‌تواند هر گونه تعدیل و تغییری را که لازم بداند در مصوبات پیشین بدهد یا اعمال کند، اما ابطال تصمیمات از خارج صرفا در اختیار رئیس مجلس است.

دولتی که رفت

مصطفی ایزدی در مقاله ای در بهار نوشته رییس دولت‌های نهم و دهم که وقتی کرسی ریاست را تحویل رییس بعدی داد، کسانی در حد بزرگان، پیدا نشدند که بدون انتقاد از او یادش را نیکو دارند، جز در دوسه برنامه تشریفاتی که بیشتر به مجلس دلجویی شباهت داشت. طرفه این‌که بسیاری از همکاران و کارگزاران ریز و درشت او پاس خدماتش را نمی‌دارند.

به نظر نویسنده بخشی از حامیان احمدی‌نژاد، به مرور و در پس نارضایتی از عملکرد سیاسی و فرهنگی و اقتصادی او، صدای مخالفت و انتقادهای تند بلند کردند، اما نه به شیوه مستقیم و رودررو، بلکه با تخریب اطرافیان و یاران باقیمانده‌اش در دولت، به بهانه منحرف شدن بعضی از آنان. می‌دانیم که عنوان «حلقه انحرافی» ساخته و پرداخته رسانه‌هایی است که در نیمه دوم سال ۹۰، هیچ انتقادی را درباره رییس دولت نمی‌پذیرفتند. حتی اگر منتقد از خودشان بود، بایکوت می‌شد.

مقاله بهار تاکید کرده تاکنون دیده نشده که یک رییس‌جمهوری پس از رفتن، در میان یاران و دوستان پرشمار خودش این همه مورد بی‌مهری قرار گیرد. چرا؟ چون ایشان در دوران مسئولیت مهمی که داشت، ناگهان ترمز قطار در حال حرکت را می‌کشید و یک‌ نفر از همکاران بلندپایه خود را پیاده می‌کرد، به گونه‌ای که در هشت سال تعداد زیادی از وزیران، روسای سازمان‌های دولتی، روسای بانک‌ها، استانداران، فرمانداران و معاونان آنان را از کار برکنار کرد و افراد جدید را سوار می‌کرد یا ارتقای مقام می‌داد. پس نباید انتظار داشت، احمدی‌نژاد با پایان یافتن مسئولیتش در دولت، تنها نباشد.

آمدند صنعت نفت را شخم زدند

Image caption تصویر احمد عربانی از گرانی، بهار

مهدی افشارنیک در شرق و در مقدمه مصاحبه خود با وزیر پیشین نفت نوشته کاظم وزیری‌هامانه با افتخار می‌گوید که جلو ورود مرحوم کردان به نفت ایستاد چراکه جریانی که پشت این انتصاب بود، پی شخم‌زدن صنعت‌ نفت بود که این‌روزها گویا به هدفش نیز رسیده و مهم‌ترین صنعت کشور را از ریل خارج کرده است. او با آنکه معاون زنگنه بود ولی وزیر نفت بعد از او بود. امروز این را قبول ندارد و از زنگنه تمام‌قد دفاع می‌کند. هم او و هم نوذری وزیر بعد از او. از طرفی هم دیگر مخالفان زنگنه، جریان موسوم به «جنوبی‌ها» هم که منتقدان همیشگی زنگنه بودند امروز از وزیرشدن او حمایت می‌کنند. این، هم از بازی‌های روزگار و هم از شرایط نامطلوب صنعت‌نفت است.

خبرنگار شرق از آقای هامانه پرسیده آخرین روز حضورتان در نفت با جمله‌ای مهم همراه بود؛ اینکه گفتید قصد دارند مانند ارتش در سال ۵۷ صنعت نفت را شخم بزنند. آن مساله که از آن ابراز نگرانی می‌کردید امروز به کجا ختم شد؟ و او جواب داده متاسفانه دقیقا اتفاق افتاد. الان هر کارشناس نفتی آشنا به کار، این موضوع را به من می‌گوید که هشدار شما را جدی نگرفتیم. خیلی‌ها هم به شوخی می‌گویند: «فکر می‌کردیم با گاوآهن شخم بزنند، اما با تراکتور دوبیله شخم زدند.»

مگر مشکل نفت از نظر این طیف، چه بود؟ این سئوال شرق است و وزیر سابق جواب می دهد: نفت از قدیمی‌ترین سازمان‌هایی است که هم سیستم دارد و هم آنکه در طول انقلاب و جنگ به‌خاطر سیستم تخصصی‌اش یک‌ روز صادرات نفت قطع نشد. پالایشگاه‌ها بارها بمباران شدند، اما سریع بازسازی می‌شدند. با برهم‌زدن نظام یک مجموعه و اداره غیرعلمی آن، درحقیقت ثبات و کارایی آنجا از میان خواهد رفت.

فرصت تاریخی ملت و مجلس

محمود صدری در سرمقاله دنیای اقتصاد نوشته مجلس شورای اسلامی، این هفته درباره کابینه پیشنهادی دکتر حسن روحانی تصمیم می‌گیرد. این کار مجلس از جنبه حقوقی، کاری متعارف است که در پی هر انتخابات ریاست‌ جمهوری و ایضا در زمان جابه‌جایی‌های موردی وزرا انجام می‌شود، اما وجه مهم‌تر کار مجلس جنبه سیاسی آن است که در هر دوره‌ای به شکلی خاص و بر اساس مقتضیاتی متفاوت رخ می‌نماید.

نویسنده به بررسی روابط مجالس گذشته با دولت‌ها پرداخته و ضمن اشاره به دوران جنگ و سازندگی که مجالس یکدل و یکصدا به حمایت از دولت برخاستند نوشته رابطه مجلس پنجم هم با محمد خاتمی رییس دولت هفتم نمونه‌های درخشان واقع‌گرایی سیاسی و عمل بر اساس مصالح ملی بود. اما رابطه دولت‌های احمدی نژاد با سه دوره مجلس قالب و محتوایی کمابیش متفاوت با عرف جمهوری اسلامی داشت.

Image caption کارتون سعید نوروزی، شرق

سرمقاله دنیای اقتصاد در نهایت اظهار عقیده کرده حسن روحانی و مجلس فعلی که زمینه‌های همکاری زیادی دارند، مسوولیت مشترک مهمی هم دارند. وضع اقتصادی ایران، از وضع اقتصادی آن در زمان شکل‌گیری دولت هفتم، نامساعدتر و سیاست خارجی پرتشنج‌تر از آن دوران است. وقتی که دولت هفتم شکل گرفت، رابطه سیاسی ایران و اروپا به نازل‌ترین سطح رسیده بود، اما رابطه اقتصادی ادامه داشت. اکنون رابطه دیپلماتیک به سردی آن دوران نیست؛ لیکن روابط اقتصادی و تجاری زیر سایه تحریم‌ها قرار دارد و عملا رابطه سیاسیِ رسمی گره گشای مشکلات نیست.

گذاشتند کار کند؟

آیدین سیار سریع در طنزانه قانون به خبری اشاره کرده که نماینده اردبیل آن را فاش کرده و نشان می دهد یکی با کمال پررویى بگوید که ۵۰ میلیارد تومان به تو مى دهیم تا مدیریت شرکت شستا را به ما واگذار کنى.

طنزنویس معتقد است آنها پررو نبودند، لابد در چند سال گذشته واگذارى این طوری براى خودش یک جور روال قانونى به حساب مى آمده. پررو ماییم چون از روال قانونى واگذارى خبر نداریم. تازه ایراد هم مى‌گیریم.

سئوتل شستا چیست یا شستا کیست؟ جوابش این است که: جمع شســت یا لایک است. لایک‌هایى که بعد از طى کردن مراحل قانونى به ملت نشان داده مى شود.

در پاسخ این سئوال که دکتر ربیعى چرا پیشــنهاد قانونى آن گروه را قبول نکرد، طنزانه قانون چند احتمال را پیش کشیده: چون با روال قانونى کار آشنا نیست. یا شیخ الاسلامى مظلومانه برکنار شد یا م ر ت ض ــ و ى خ ــ و ب ب و د ، گذاشتند کار کند.

شعرهای حداد عادل

علی‌اصغر سیدآبادی در بهار نوشته: اگر «غلط‌های کتاب‌های درسی» را در موتور جست‌و‌جـوگـر گوگـل جست‌و‌جو کنیم، در چند یافته نخستش، نوشته‌هایی درباره کتاب‌های درسی افغانستان و کتاب فارسی ششم ابتدایی خواهیم یافت. از وزیر معارف افغانستان که گفته بود اگر در کتاب‌های درسی غلط املایی پیدا کردید، من استعفا می‌دهم و نخستین یافته درباره کتاب درسی ایران، مجموعه نوشته‌هایی است توسط چند معلم درباره غلط‌های کتاب فارسی ششم دبستان.

نویسنده اشاره کرده به کتاب فارسی ششم دبستان که خبرساز شد چون شعری از غلامعلی حدادعادل که در متن و پشت جلد این کتاب چاپ شده است. این شعر به این دلیل با انتقادهای بسیار روبه‌رو شده بود که زبان فارسی، زبان مادری همه اقوام ایرانی خوانده شده بود: ای زبان فارسی،‌ ای درّ دریای دَری/ ای تو میراث نیاکان،‌ ای زبان مادری. کابل و تهران و تبریز و بخارا و خُجند/ جمله، ملک توست تا بلخ و نشابور و هری.

در پایان مقاله بهار آمده: وقتی نام وزارت آموزش‌ و پرورش به میان می‌آید، بلافاصله بحث معلمان و حقوق صنفی و مسائل و مشکلات اقتصادی آنان برجسته می‌شود. گرچه ظاهرا این برجسته شدن‌ها تاکنون به حل مسائل و مشکلات صنفی معلمان کمکی نکرده است و کماکان در بر همان پاشنه همیشگی می‌چرخد.

شما هم قشنگید

پوریا عالمی از قول جراید در ستون طنز شرق خبر داده که ایران‌چک‌های جدید ۵۰‌ هزار تومانی با طراحی، قطع و فیچرهای امنیتی جدید تا سه‌‌ ماه آینده به بازار می آیند و بعد نوشته: ریال ارزشش هی کم می‌شود، دلاوران شکلش را هی تغییر می‌دهند. مثل طرف، که هیکلش از ریخت افتاده، ده قلم آرایش می‌کند. یا مثل «فلان‌خودرو»، کارآیی ندارد، شیشه‌ بالابرش را برقی کردند. یا مثل صداوسیما، دوربین «پن» می‌گذارند که از این‌ور هی می‌رود آن‌ور، یک دور صدوهشتاد درجه می‌زند و برمی‌گردد، ولی سروته برنامه‌هاش این است که همان دوتا آدم نشسته‌اند هی دارند با هم حرف می‌زنند. حالا شکل ۵۰‌ هزار تومانی را عوض می‌کنند، انگار می‌خواهد خواستگار بیاید براش. بابا ریال قصد ادامه تحصیل دارد، نمی‌خواهد عروسش کنید، جای این‌همه بزک‌کردن، بفرستیدش کار یاد بگیرد یا درس بخواند، بلکه دوزار بهش اضافه شود.

طنزنویس ستون از همه جهت بی ضرر نقل کرده که مشتری گفت: آقا این کفش‌ها صدهزارتومان است. شما فقط یک ۵۰‌ هزار تومانی به من دادی. کمه. درسته کمه. ولی جاش ۵۰ هزار تومانی‌ش قشنگه. شما هم قشنگی. ولی ربطی ندارد.

کارتون روز

Image caption روزه خواری؛ کارتون فیروزه مظفری؛ اعتماد

مطالب مرتبط