بررسی روزنامه های صبح تهران؛ شنبه نهم شهریور

کارتون علیرضا پاکدل، جام جم
Image caption کارتون علیرضا پاکدل، جام جم

روزنامه های تهران که در آخر هفته گذشته احتمال آغاز حمله نظامی متحدان آمریکا به سوریه را جدی تلقی کرده بودند اینک با این سوال روبه رو شده اند که چرا عملیات انجام نشد. در مقالاتی پیرامون بحران سوریهُ اشاره به راه حل هایی که بتوان آتش را از ایران دور نگاه دارد کم نیست. چنان که انتقاد از تعلل بشار اسد در پذیرش اصلاحات دموکراتیک نیز در لابه لای مقالات دیده می شود.

ابراز نگرانی از اتمام فرصت دولت و پایان دادن به امیدواری های مردم برای بهبود وضعیت کسب و کار و اقتصاد از جمله مطالبی است که روزنامه های مختلف دارند.

چرا عملیات انجام نشد؟

کیهان با عنوان فتیله جنگ آمریکا در سوریه نم کشیده نوشته: پنج‌شنبه روز خوبی برای آمریکا نبود. اوباما و کامرون -به اضافه اولاند- ابتدا در شورای امنیت با مانع روسیه و چین روبرو شدند.

به نوشته این روزنامه: شوک دوم را مجلس عوام انگلیس به دیوید کامرون وارد کرد و نه تنها ترمز دولت او را کشیده بلکه آشکار شد که اکثریت حزب حاکم در پارلمان نیز زیرسوال رفته است. رئیس مجلس نمایندگان آمریکا هم از اوباما خواسته تا هدفش از اقدام نظامی به سوریه را توضیح دهد. فعلا تب تند روز چهارشنبه به عرق سرد نشسته است.

حسن هانی زاده در سرمقاله تهران امروز نوشته چند عامل موجب شد که آمریکا در آخرین لحظه سیاست خود را تغییر داد و از هم‌پیمانان خود خواست تا برای حفظ اعتبار بین‌المللی خود و توجیه این عقب‌نشینی ناگهانی دلیل قابل قبولی ارائه دهند.

سرمقاله تهران امروز به این جا رسیده که چون اوباما از نتایج این حمله بیمناک بود لذا از اختیارات خود استفاده نکرد و برای فرار از مسئولیت‌های بعدی توپ را در زمین کنگره پرتاب کرد. مجلس عوام انگلیس در یک صحنه‌سازی آشکار مخالفت خود را با حمله علیه سوریه خارج از بند ۷ منشور سازمان ملل اعلام کرد.

تردیدهای آمریکا و روسیه

حسن بهشتی پور در تحلیلی درقانون نوشته: در شرایط فعلی، آمریکایی‏ها به دنبال یک حمله محدود به سوریه هستند. با این حمله آن ها به دنبال چندین هدف هستند؛ نخست آن که حکومت بشار اسد نباید سلاح شیمیایی به کار گیرد، پاسخی داده شده باشد.

به نظر نویسنده این مقاله آمریکا در پی آن است که یک دولت ضعیف در سوریه سرکار باشد که از یک طرف از قدرت گرفتن تکفیری‏ها بعد از اسد نگران هستند و از طرف دیگر نمی خواهد بشار پیروز نهایی این نبرد باشد چرا که این تهدیدی برای اسراییل و منافع آمریکا خواهد بود دیدی برای اسرائیل و منافع آمریکا در سطح منطقه است.

مقاله قانون به این جا رسیده که آمریکا می خواهد یک دولت ضعیف در سوریه همچنان روی کار بماند که از یک سو هم اسرائیل را تهدید نکند و از دیگر سو تداوم جنگ، بهانه در سطح منطقه. سوریه اکنون نقطه رودررویی آینده خاورمیانه است و با توجه به برآیند نیروهایی که در برابر هم شکل گرفته اند‫.

الهه کولایی در مقاله ای درشرق به بررسی سیاست های روسیه در مورد سوریه پرداخته و نوشته: در شرایط حاضر روس‌ها از همه ابزارهای سیاسی و امکاناتی که متحدانش در سطح منطقه دارند برای بازداشتن آمریکا از ضربه‌زدن به سوریه بهره می‌گیرند اما با توجه به اینکه آمریکا گفته هدف از حمله نظامی، تغییر رژیم اسد نیست بلکه نوعی «تنبیه» است، مواضع روسیه هم قطعی نخواهد بود.

Image caption کارتون احسان گنجی، شرق

سخنگوی پیشین کمیسیون سیاست خارجی مجلس تاکید کرده: ترکیب مخالفان اسد، از جمله موارد تناقض است که هم آمریکا و هم روسیه خود را با آن مواجه می‌بینند. جایگاه تکفیری‌ها و تندروها که می‌تواند زمینه ناآرامی را در مرزهای روسیه نیز فراهم کرده و یک تهدید مشترک برای قدرت‌های بزرگ به شمار می‌رود، روسیه را در انتخاب سیاست خود در قبال حمله آمریکا به سوریه، محتاط‌تر می‌کند.

نگرانی برای خود و دیگر مسلمانان

محمد علی سبحانی در مقاله ای در بهار نوشته: آتشی که در منطقه روشن شده است محصول یک نارسایی تاریخی در منطقه‌ خاورمیانه است و البته نمی‌توان نقش گذشته استعمار را نادیده گرفت، اما اصل این مساله به خودکامگی دولت‌هایی برمی‌گردد که برای مردم خود هیچ ارزشی قائل نیستند. به خودکامگانی که به نام دفاع از مقاومت، حقوق ملت خود را زیر پا گذاشته‌اند.

کمی به عقب برگردید و به یاد بیاورید زمانی که صدام‌حسین مردم خود را در حلبچه به خاطر مخالفت با او با حمله هوایی آماج حملات شیمیایی قرار داد. اگر ثابت شود که بشار اسد از سلاح شیمیایی علیه مردم خود استفاده کرده باشد آیا این مساله شما را به یاد آن اقدام صدام‌حسین نمی‌اندازد؟

این دیپلمات پیشین در مقاله بهار تاکید کرده: اگر آن تحلیل درست باشد که وزیرخارجه سوریه گفته است که هدف حمله به سوریه تهران است دشمنان ایران با دیدن وحدت داخلی و عزم ملی در دفاع از منافع ملی به فکر دست‌اندازی به ایران نخواهند افتاد. از همین رو این روزها همه دلسوزان نظام خصوصا آقای خاتمی و اخیرا آقای هاشمی‌رفسنجانی از ضرورت رفع حصرها و آزادی زندانیان و آشتی ملی سخن گفته‌اند و رییس‌جمهوری در حضور رهبری از ضرورت آشتی.

محمدعلی وکیلی در سرمقاله ابتکار ابراز عقیده کرده که شمارش معکوس برای عملیات نظامی توسط غرب علیه سوریه شروع شده و این بیانگر سیاست راهبردی غربی ها دسیاست «سرزمین سوخته» مهم ترین راهبرد غرب ظرف سه ده گذشته در ارتباط با جهان اسلام است.

به نظر نویسنده این مقاله همین سیاست سرزمین سوخته باعث شد تا عراق به عنوان یکی از کشور‌های قدرتمند عربی به میدان کشمکش‌های قومی و مذهبی تبدیل شود و سایه شوم تفرقه و برادرکشی او را رها نکند و افغانستان به ویرانه ای کامل تبدیل شد. لبنان هم به عنوان عروس خاورمیانه زیر چرخ خشن سیاست سرزمین سوخته چند شقه شده است.

در ادامه مقاله اشاره شده: لیبی که روزی خود را مرجع و ملجاء نهضت‌های آزادی بخش می‌پنداشت با همین سیاست به کشور ارواح تبدیل شده. کشور بزرگ مصر که روزی الهام بخش فکر و اندیشه دیگر ملل مسلمان بحساب می‌آمد امروز رهاورد انقلابش آتش و خون است و حالا نوبت به سوریه رسیده که دو سال است که به میدان تاخت و تاز و برادر کشی معارضین و ارتش آن کشور تبدیل گردید.

سرمقاله ابتکار در نهایت نوشته چشم انداز سیاست سرزمین سوخته به کشور‌های ذکر شده خاتمه نمی‌یابد. عربستان، ترکیه، قطر، امارات و دیگر کشور‌های مسلمان نیز در نوبت اجرای سیاست سرزمین سوخته اند. رهاورد این سیاست، بازتولید خشونت و اسلام طالبانی است. گروه های تکفیری و جنگجویان متصلب پیاده نظام دکترین سرزمین سوخته اند و بی تدبیری حاکمان و فرصت نشناسی آنان نیز زمینه ساز اجرای این سیاست است.

مشکلات پیش روی دولت

Image caption تیتر و عکس صفحه اول روزنامه آرمان

امیر محبیان در سرمقاله رسالت ضمن استقبال از گفتمان اعتدال و تدبیر دولت حسن روحانی نوشته: هر چند وظیفه روشنفکران باورمند به عقلانیت آن است اجازه ندهند هر چند ظهور گفتمان عقلانیت و اعتدال مقارن با دولت روحانی شد؛ با پایان کار این دولت این رویکرد نیز خاتمه یابد بلکه بایسته است که آن را در این فرصت از یک رویکرد به یک فرهنگ تبدیل نماییم؛ لازمه این امر نگاهی واقع‌بینانه به واقعیت های سیاسی است.

نویسنده روزنامه اصولگرایان تاکید کرده موقعیت ین دولت بدلیل فقدان پشتوانه اجتماعی ایدئولوژیک بسیار شکننده است.دولت های اصولگرا و اصلاح طلب در زمان خود هر چند هیچ‌کدام طیف گسترده ای از دو جناح را بسوی خود جذب نکردند ولی حامیانی ایدئولوژیک و پابرجا داشتند که در بحران ها قابلیت اتکا داشتند. دولت روحانی فضای مثبت گسترده تری پیش رو دارد اما در صورت قرار گرفتن در بحران نه تنها حامیان ایدئولوژیکی ندارد بلکه مابین دو فک جناحی گیر خواهد افتاد.

مقاله رسالت بدان جا رسیده که: روحانی فرصتی حداکثر دوساله برای پی ریزی سریع زیر ساخت مستحکم برای دولت خود در اختیار دارد و الا موقعیت برای او سخت خواهد شد. این دو سال حاصل عدم اعتماد به نفس فعلی اصلاح طلبان و خوشبینی موقت اصولگرایان به دولت روحانی است. ظرف دو سال آینده به مرور اصولگرایان تند رو به بازیابی خود خواهند پرداخت و پاره ای از شکاف های عملیاتی و دیدگاهی میان اصولگرایان معتدل و روحانی هم قهرا آشکار خواهد شد.

نویسنده سرمقاله رسالت با پیش بینی این که همدلی های امروز دیر نپاید و در بدترین حالت سریعا به موازنه فشار دو سویه به روحانی تغییر جهت دهد نوشته .منطق پشت نمایه ساده سازی شده "کلید" که به جامعه انتقال داده شد این بود که کلید قفل مشکلات اقتصادی دربهبود روابط دیپلماتیک ما با کدخدای دهکده جهانی است. این برداشت جدا از دقیق نبودن آن، به‌دلیل آنکه جدی انگاشته شده و غربی ها هم این منطق عملیاتی را دریافته اند؛قیمت گشایش قفل روابط را بالا برده و عملا تمامی حیثیت دولت در گرو گشایش قفلی قرار می گیرد که کلیدش تماما در دست دولت روحانی نیست.

برداشت مهرورزانه

Image caption تیتر و عکس صفحه اول بهار درباره حضور ماموران گشت ارشاد که کنسرت سالار عقیلی را تحت تاثیر قراردا د

مسعود مرعشی در ستون طنزبهارنوشته: دستم را روی «رایانک مالشی» گذاشتم و آن را بالا و پایین می‌کنم تا ببینم خبر دندان‌گیری برای سفیدنمایی‌گیر می‌آید یا نه، بعد ناگهان متوجه می‌شوم که برای شما خوانندگان گرامی سوال ایجاد شده که رایانک مالشی چیست؟ از آنجایی که ما هنوز خصوصیات دولت نهمی رویمان باقیمانده و حسابی پاسخگو هستیم، به شما پاسخ می‌دهیم که این عبارت، معادل فارسی مناسبی برای کلمه غربی و منحوس «تبلت» است.

خلاصه داشتیم در رایانک مالشی، اخبار را بالا و پایین می‌کردیم که اظهارنظری از آقای بقایی توجه‌مان را جلب کرد. ماجرا سر همان ۱۶‌میلیارد تومان معروفی بود که آقای احمدی‌نژاد به دانشگاه خودش پرداخت کرده. ایشان فرموده‌اند: «هرگونه کمک و جابه‌جایی مالی در این نهاد طبق مقررات بوده است و عزیزانی که در حال مطرح کردن چنین اتهاماتی هستند، تنها به دنبال فضاسازی بوده و قصد تحریف و توجیه اعمال خود را دارند و... منتشر کردن یک سند دلیل بر تخلف نیست. دوستان برای اثبات ادعای خود، تخلف این سند را مطرح کنند.»

طنر نویس بهار به طعنه نوشته: راست می گوید آخر این کجایش تخلف است؟ خیلی هم سیکل اداری‌اش را طی کرده، واقعا که؟! آن از قضیه بیمه ایران و ۳۰۰۰‌میلیارد تومان که شیرینی‌اش را بر دهان عزیزان تلخ کردید، این هم از این ۱۶‌میلیارد تومان که طی یک فرآیند قانونی و عدالت‌محورانه [و حتی مهرورزانه] به دانشگاه ایرانیان انتقال پیدا کرده است. از تمام مردم عزیز می‌خواهم این موردهای جزیی و پیش پاافتاده را الکی گنده نکنند و بنشینند از الان قشنگ درس بخوانند که ان‌شالله برای کنکور سال بعد، در دانشگاه قبول شوند و از دروسی چون «مدیریت متافیزیک»، «مقاومت در انحراف»، «توزیع سهام عدالت در سه سوت و فقط برای یکبار»، «مهندسی آمار و فتوشاپ»، «ادبیات پست مدرن گرایش سبک احمدی‌نژادیسم» بهره ببرند.

مطالب مرتبط