فرمانده سپاه قدس و حسن روحانی در نشست مجلس خبرگان سخنرانی می‌کنند

اجلاس رسمی مجلس خبرگان رهبری در ایران، از فردا ۱۲ شهریور (سوم سپتامبر) به مدت دو روز در ساختمان سابق مجلس شورای اسلامی برگزار می شود.

بر اساس گزارش رسانه های ایران، سرلشکر قاسم سلیمانی، فرمانده نیروی قدس شاخه برون مرزی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی سخنران نخستین روز این اجلاس است. قرار است فرمانده سپاه قدس درباره اوضاع مصر، ‌سوریه، عراق و لبنان برای نمایندگان مجلس خبرگان سخنرانی کند.

جمهوری اسلامی ایران از مهمترین مدافعان حکومت بشار اسد در سوریه است و این کشور را با حکومت فعلی اش "خط مقدم مقاومت در برابر اسرائیل" می خواند.

بحران سوریه و احتمال حمله خارجی به این کشور ، تحولات در لبنان و تا حدودی عراق را تحت تاثیر قرار داده است.

مصر هم که ایران تحولات منجر به برکناری حسنی مبارک رئیس جمهور پیشین این کشور را "بیداری اسلامی" می خواند از حدود دو ماه پیش با برکناری محمد مرسی رئیس جمهور و دخالت ارتش در امور سیاسی درگیر یک بحران سیاسی تازه و فراگیر شده است.

حسن روحانی، سومین نماینده خبرگان که رئیس جمهور شد

سخنران روز دوم این اجلاس حسن روحانی، رئیس جمهور ایران خواهد بود.

Image caption حسن روحانی عضو مجلس خبرگان برای اولین بار به عنوان رئیس جمهور در این مجلس سخنرانی خواهد کرد

آقای روحانی عضو مجلس خبرگان رهبری است اما این نخستین اجلاسی است که او در سمت رئیس جمهور ایران در آن شرکت خواهد کرد.

پیش از این دو رئیس جمهور دیگر ایران آیت الله علی خامنه ای و اکبر هاشمی رفسنجانی هم عضو مجلس خبرگان رهبری بوده اند.

انتظار می رود آقای روحانی در این اجلاس درباره وضعیت سیاسی، بین‌المللی و اقتصادی برای نمایندگان خبرگان سخنرانی کند.

این نشست دو روزه، چهاردهمین اجلاس از دوره چهارم مجلس خبرگان رهبری است و ریاست آن را محمدرضا مهدوی کنی ۸۲ ساله بر عهده دارد.

در حال حاضر محمود هاشمی شاهرودی و محمد یزدی نایب رئیسان اول و دوم و احمد خاتمی و قربانعلی دری نجف آبادی، منشی های مجلس خبرگان هستند.

بر اساس اصل ۱۰۷ قانون اساسی جمهوری اسلامی، مجلس خبرگان رهبری وظیفه انتخاب و نظارت و اختیار عزل رهبر جمهوری اسلامی را در اختیار دارد.

طبق این اصل، در صورت مرگ و یا کناره گیری و یا عدم توانایی رهبر به ادامه تصدی این سمت، نمایندگان مجلس خبرگان جانشین او را از میان فقهای واجد شرایط انتخاب می کنند.

اصل ۱۱۱ قانون اساسی در شرح اختیارات مجلس خبرگان گفته است: "هرگاه رهبر از انجام وظایف قانونی خود ناتوان شود، یا فاقد یکی از شرایط مذکور در اصل پنجم و یکصد و نهم [راجع به شرایط رهبری] شود، یا معلوم شود از آغاز فاقد بعضی شرایط بوده است، از مقام خود برکنار خواهد شد. تشخیص این امر به عهده خبرگان مذکور در اصل یکصد و هشتم می باشد."

برخی از منتقدان مجلس خبرگان با استناد به این اصل گفته اند که مجلس خبرگان در سال های پس از انتخاب آیت الله خامنه ای، به وظیفه اصلی خود برای بررسی عملکرد رهبر به منظور تشخیص نقاط ضعف احتمالی وی عمل نکرده و به همین دلیل هم خبرگان را نهادی فاقد کارآیی، وابسته به رهبری و تشریفاتی دانسته اند.

در عین حال، این نظر نیز مطرح شده است که ممکن است در شرایط بحرانی و خاص، مانند درگذشت و یا کناره گیری ناگهانی رهبر، و یا مواجهه حکومت با بحران های شدید، نمایندگان این مجلس به اعتبار جایگاه قانونی خود، قادر به ایفای نقشی مهم باشند و در چنین مواقعی، ریاست بر این نهاد می تواند اهمیت زیادی داشته باشد و سرنوشت ساز شود.

مجلس خبرگان رهبری ۸۶ عضو دارد، انتخابات آن هر هشت سال یک بار برگزار می شود و اعضای مجلس هر سال یک بار در پایان تابستان و یک بار در پایان زمستان تشکیل جلسه می دهند.

علی مشکینی تا زمان درگذشت، در سال ۱۳۸۶، ریاست این مجلس را برعهده داشت و سپس، اکبر هاشمی رفسنجانی به جای او به این سمت انتخاب شد.

آقای هاشمی رفسنجانی در انتخابات سال ۱۳۸۹ هیات رئیسه مجلس خبرگان، و در حالیکه به دلیل اختلاف نظر با آقای احمدی نژاد با فشار طرفداران او از جمله در مجلس خبرگان مواجه بود، از نامزدی در این انتخابات صرفنظر کرد و محمدرضا مهدوی کنی به ریاست مجلس انتخاب شد.

مطالب مرتبط