بررسی روزنامه های صبح تهران؛ شنبه ۶ مهر

روزنامه های اول هفته تهران در عنوان های اصلی، عکس های بزرگ، گزارش های گسترده و مقالات و تحلیل های خود از رویدادهای چند روز گذشته نیویورک نوشته و از خوش بینی هایی استقبال کرده اند که در پایان هفته بر روابط خارجی کشور سایه گسترده است.

روزنامه های ضد آمریکایی تندرو هم با انعکاس سخنان چهره های مشهور جناح محافظه کار در تایید مذاکرات هسته ای نیویورک و سخنان رییس جمهور و وزیر خارجه به جمع اصلاح طلبان هوادار دولت و تجدید رابطه با آمریکا پیوسته اند.

صفحه تازه با لبخند

Image caption تیتر و عکس بالای صفحه چاپ دوم روزنامه شرق

علی شمخانی در سرمقاله ایران روزنامه دولت تحولات در سیاست خارجی را نشانه هوشمندی، تیز بینی، موقع‌شناسی و درایت رهبر جمهوری اسلامی دانسته و نوشته تاریخ نزدیک به ربع قرن رهبری ایشان و گذر موفق کشور از گردنه‌های سخت و چالش‌های شکننده داخلی و خارجی نیز گواه صادقی بر این مدعاست. اما این ظرفیت ارزشمند زمانی توانسته است به صورت صددرصد تبدیل به دستاورد ملموس در حوزه منافع ملی شود که کارگزاران اجرایی کشور نیز در مقام ایفای وظایف حرفه‌ای خود با شناخت کامل ملاحظات و رویکردهای مورد نظر ایشان به وظایف تخصصی خود درست عمل کرده باشند.

دبیر شورای عالی امنیت ملی در مقاله خود به نکات اصلی استدلال خود دلایلی افزوده: در برخی ادوار، مسئولین دستگاه‌های مختلف کشور با فهم ناقص و یا بعضاً متناقض از رویکردهای کلان رهبری، نه تنها موفق به عملیاتی‌سازی جنبه‌های اجرایی نظرات وی نشده اند بلکه با رفتارهای غیر حرفه‌ای موجبات افزایش هزینه‌های شدند اما این بار فرآیند برگزاری یازدهمین دوره انتخابات ریاست جمهوری، سخنان دقیق، سنجیده و پرمحتوای دکتر روحانی در مجمع عمومی سازمان ملل متحد صحنه را آماده کرد.

به نوشته سرمقاله روزنامه ایران: با همه این ها نمی‌توان انتظار داشت که کاهش اختلافات سی و چند ساله جمهوری اسلامی ایران و ایالات متحده امریکا که از پیچیدگی‌های قابل ملاحظه‌ای نیز برخوردار است تنها با رد و بدل کردن چند جمله غیر خصمانه و لبخندهای رایج دیپلماتیک پایان پذیرد. اما محتوای نطق‌های ارائه شده از سوی رؤسای جمهور ایران و امریکا در مجمع عمومی سازمان ملل متحد نشان می‌دهد که برای نخستین بار وزن جنبه‌های همگرا- هرچند در موضوعات کلی- در اظهارات دو رئیس‌جمهور بیشتر از جنبه‌های متضاد بود.

داوود هرمیداس باوند در علت موفقیت نسبی گفتگوهای نیویورک در سرمقاله مردم سالاری نوشته ارجاع پرونده هسته‌ای به وزارت خارجه یک انتقال عادی بین سازمانی نبود و رییس جمهوری با این تصمیم، که می‌تواند تصمیمی بزرگ تلقی شود کاری کرد که تیم مذاکره کننده با اختیار بیشتری نسبت به گذشته دور میز مذاکره بنشیند و به همین دلیل گزاف نیست اگر اینطور گفته شود که می‌توان احتمال پیشرفت در مذاکرات را احتمالی محتمل‌تر نسبت به زمانی دانست که دبیر شورای عالی امنیت ملی به عنوان نماینده جمهوری اسلامی مسئولیت مذاکره با ۱+۵ را بر عهده داشت.

به نظر این استاد دانشگاه اگر ایران و آمریکا بخواهند و بتوانند نگاهی توام با تعامل به هم بیندازد، بی‌شک بسیاری از گره‌های موجود بازخواهد شد، به هر حال آمریکا یکی از کشورهای موثر و مهم ۵+۱ است که می‌تواند در خلال مذاکرات حرف‌های زیادی برای گفتن داشته باشد و در تصمیمات ۱+۵ سهم پررنگی را به خود اختصاص بدهد، به همین دلیل باید گفت اگر امکان رابطه و همکاری با آنها فراهم شود، مجبور به امتیازدهی به کشورهایی چون چین و روسیه نخواهند بود.

Image caption تیتر و عکس صفحه اول فرهیختگان

سرمقاله مردم سالاری در نهایت افزوده: در شرایطی که ایران با تغییرات زیادی به مذاکرات هسته‌ای بازگشته است و لحن و روشی متفاوت با آنچه تا به حال بوده را اتخاذ خواهد کرد، این انتظار معقول از ۱+۵ به وجود آمده است که با در نظر گرفتن اینکه تغییراتی جدی در نگاه ایران به پرونده هسته‌ای به وجود آمده، تغییراتی در نظرات و رفتار خود داشته باشند تا بلکه دو طرف سرانجام بتوانند گره کور هسته‌ای را باز کنند. با توجه به شرایط موجود، لازم است طرفین مواضع خود را تعدیل کنند تا تنگنای موجود پشت سر گذاشته شود.

علی خرم در مقاله ای در شرق آنچه بر پرونده هسته‌ای در ده سال گذشته سایه داشت، رابطه سرد و خصمانه ای بود که بین ایران و آمریکا به وجود آمده بود که در سفر آقای رییس‌جمهور به سازمان‌ملل، این سایه سنگین مهار شد و ملاقات خصوصی آقای جان کری و آقای ظریف و برداشت طرف آمریکایی از ملاقات که سازنده و مثبت بوده دستاوردهایی داشت.چنان که در آخرین ساعات وزیر خارجه آمریکا رسما گفت زمینه برای لغو برخی تحریم ها به سرعت آماده خواهد شد‫.

سفیر پیشین ایران در دفتر اروپایی سازمان ملل در ادامه این مقاله به دو نکته اشاره کرد. اول اینکه رابطه کلی ایران با غرب، رابطه با آمریکا و پیشبرد پرونده

هسته‌ای ایران، همگی یک مجموعه هستند که نمی‌توان اجزای آن را مجرد فرض کرد و مستقل از یکدیگر، انتظار پیشرفت داشت. دوم اینکه به موازات ۳۵ سال رابطه سرد و خصومت‌آمیز ایران و آمریکا، برخی کشورها، جناح‌ها و لابی‌ها در منطقه چون اسراییل و برخی کشورهای عربی و در آمریکا لابی یهودیان، جنگ‌طلبان و افراطیون،‌درصدد انحراف در هر پیشرفتی در این رابطه بوده و بهبود روابط ایران و آمریکا را مرگ حیات خود می‌پندارند

مقاله شرق تاکید کرده که این کشورها دیگر نمی‌توانند پشت دشمنی با ایران پنهان شده و دولت آمریکا را به‌دنبال خود بکشانند؛ بنابراین بر دولتمردان ایران فرض است که اتصالاتی که ایجاد شده را جدی گرفته و قبل از اینکه جناح‌های ذکرشده در آن تخریب کنند این اتصالات را به ارتباطات قوی و عمیق تبدیل کنند تا پایدار شود.

چرا قبلی ها نتوانستند

صادق زیبا کلام در مقاله ای در روزنامه شرق پرسیده‫: مگر ظریف و روحانی در نیویورک چه کردند و چه گفتند که صحبت از پیشرفت و خروج از بن‌بست می‌شود؟ چگونه شد و چرا آن همه مذاکره در زمان آقای احمدی‌نژاد برعکس، باعث شد «از قضا سرکنگبین صفرا فزود و روغن بادام خشکی می‌نمود»؟ چرا سال‌ها مذاکرات توسط آقای دکتر سعید جلیلی در دوران آقای احمدی‌نژاد راه به جایی نبرد؟ ممکن است که مسوولان قبلی پاسخ دهند که روحانی و ظریف امتیازات زیادی به طرف مقابل دادند. اما ما می‌دانیم که اینگونه نبوده و نیست. روحانی و ظریف نیک می‌دانند که خط قرمزهای هسته‌ای کجاست و یقینا از آنها عدول نمی‌کنند.

این استاد دانشگاه با تاکید بر این که: هیچ چیز پشت پرده و مخفی نمی‌ماند نوشته تیم مذاکره گر هر امتیازی که به فرض داده باشند به سرعت علنی و آفتابی خواهد شد پس چرا به‌نظر می‌رسد که ترک بزرگی در سد مذاکرات ایجاد کرده‌اند؟ به زبان ساده‌تر، روحانی و ظریف در ۷۲ساعت گذشته در نیویورک چه‌کار کردند که مذاکره‌کنندگان در هشت‌سال دوره اصولگرایان، قادر به انجام آن نشدند؟

در ادامه مقاله شرق آمده‫: به‌نظر می‌رسد که خود ظریف بهترین پاسخ را لحظاتی بعد از مذاکرات در صفحه فیس‌بوک نوشت: «روزی همه صحبت‌هایم در جلسه با ۱+۵ را به مردم گزارش می‌دهم تا همه ببینند که برای داشتن یک مذاکره خوب، نیازی به عدول از مواضع نیست.» یعنی ظریف موفق به پرکردن شکافی شده که ما ظرف هشت‌سال گذشته خیلی نتوانستیم پر کنیم.

چشم نگران ظریف و کری

Image caption کارتون علی کاشی، مردم سالاری

مسعود‌‌ مرعشی در ستون سفید نمایی روزنامه بهار، این بار قصیده ای با اشاره به پاپیز سروده:

خیزید‌‌ و خز آرید‌‌ که هنگام خزان است/ چشمم به ظریف و به کری بس نگران است

زیرا که به د‌‌نباله هر حرکت آن‌ها/ نرخ یورو و پوند‌‌ و تومان د‌‌ر نوسان است

هرچند‌‌ عوض گشته از این سمت ظریفی/ آن سمت ولی خانم اشتون که همان است

چند بیت بعد طنزنویس بهار سروده:

ما خسته تحریم و فشاریم و گرانی/ از شیر و شکر تا کت و شلوار،‌گران است

حالا که نشستند‌‌ سر میز به گرمی/ نرخ یورو و پوند‌‌ چرا د‌‌ر نوسان است

۳۰ سال به هم پشت نمود‌‌ند‌‌ و امروز/ می د‌‌ر کف‌شان بود‌‌ه و ساقی نگران است

نیم‌ساعت پربار، هم اصرار هم انکار/ پیغام خصوصی، که خد‌‌ا د‌‌ر جَرَیان است

آگاهی ما از جلسه قد‌‌ر پشیزیست/ چون د‌‌رز خبر همچو سر قطره‌چکان است

ای د‌‌ل! به تو چه کار بزرگان به چه وضع است/ رو در پی پول باش که اجناس گران است

داروی اقتصاد بیمار

فریبرز مسعودی در مقاله ای با عنوان داروی این اقتصاد بیمار فهرستی از مشکلاتی داده که بر سر راه اقتصاد کشور وجود دارد و نوشته بعضی از این موارد خود محصول مشکل دیگری است. مثلا شاخص‌هایی چون بیکاری آشکار و پنهان، توزیع نابرابر درآمد و ثروت، گستردگی فقر و تورم مزمن همگی از عوارض کاهش توان تولیدی است، به نحوی که رشد اقتصادی بالاتر، در بلندمدت به کاهش نرخ بیکاری و در صورت توزیع مناسب به کاهش سطح فقر می‌انجامد.

به نوشته این مقاله : راهکارها نیز شعاری و کلی‌بافی است مانند این جمله که ترجیع‌بند سخنان بسیاری از اقتصاددانان است و به پیروی از آنان از سوی سیاستمداران است که: دولتی بودن اقتصاد ایران دلیل ضعف اقتصاد است و تا هنگامی که اقتصاد ما از دولتی بودن خارج نشود، نمی‌توانیم پیشرفت داشته باشیم، بدون این‌که برای آن هیچ دلیل مشخصی که برپایه پژوهش مشخصی در ایران باشد ارائه شود. راهکارهای تکراری با هر نامی تنها باعث هدر رفتن سرمایه‌های ملی و ناامیدی مردم خواهد شد. نسخه‌های خصوصی‌سازی و بازارمحوری که توسط نهاد‌هایی مانند بانک جهانی و صندوق بین‌المللی پول ارائه شده و بخش بزرگ و مهمی از گرفتاری‌ها و بحران‌های اقتصادی، سیاسی و اجتماعی کنونی کشورهای غربی از آن سرچشمه گرفته است.

در ادامه مقاله بهار آمده‫:

تاریخ نشان داده است که راه رشد صنعتی و توسعه اقتصادی ایران از مسیر رشد و توسعه انسان‌محور می‌گذر

اقتصاد ایران چه در دوران دولت سازندگی و به نام طرح تعدیل ساختاری و چه در دوران دولت مهرورزی و به نام طرح هدفمندسازی یارانه‌ها که دست برقضا در هر دو دوره از حمایت تام و تمام مجلس نیز برخوردار بوده است، باوجود تمام اختلاف‌های ظاهری و تفاوت اجرایی در عمل سیاست‌های اقتصادی یکسانی را در پیش گرفته است.

نامزدی نوبل اقتصاد

روزنامه دنیای اقتصاد همراه با خبری درباره احتمال نامزد شدن پروفسور هاشم پسران استاد ایرانی دانشگاه کمبریج اولین مقاله این اقتصاددان را که به زبان فارسی نوشته شده چاپ کرده است.

دکتر پسران در این مقاله نوشته: وقتی پنج‌شنبه موسسه تامسون رویترز مرا به‌عنوان یکی از هشت اقتصاددان دارای شانس دریافت نوبل اقتصاد امسال معرفی کرد، خوشحال شدم. خوشحالی‌ام به این دلیل بود که موسسه‌ای مستقل، با در نظر گرفتن آمار «ارجاعات علمی» مقالات منتشره در ژورنال‌های علمی و پژوهشی اقتصادی برتر دنیا، مرا در جمع هشت اقتصاددان منتخب قرار داده است.

Image caption کارتون روز؛ احسان گنجی، شرق

نویسنده با اشاره به این که حضور در این جمع معتبر علمی، چه منجر به دریافت جایزه نوبل بشود و چه نشود، برایش خوشحال‌کننده است توضیح داده اما این واقعیت را هم باید در نظر گرفت که هشت اقتصاددان معرفی‌شده، «کاندیداهای دریافت نوبل اقتصاد» نیستند و صرفا پژوهش‌های آنها در صدر آمارها قرار دارد و در نتیجه پیش‌بینی شده است بیشترین شانس را برای دریافت نوبل داشته باشند؛ پیش‌بینی‌ای که ربط مستقیمی به «کمیته نوبل» ندارد.

این استاد دانشگاه کمبریج در پایان مقاله خود که دنیای اقتصاد آن را منعکس کرده نوشته‫:

در واقع موسسه تامسون رویترز، با تفکیک سه حوزه اقتصاد خرد، اقتصادسنجی و حقوق و اقتصاد ، سعی کرده است دو یا سه اقتصاددان پیشرو را در هر حوزه معرفی کند. د اقتصاددانی هم که جز من در حوزه اقتصادسنجی معرفی شده‌اند، هر دو از اقتصاددانان برجسته‌ای هستند که من سال‌ها است آنها را می‌شناسم و احترام زیادی برایشان قائل هستم.

لایحه ای نادرست و لغو

علی کاظمی در مقاله ای در قانون نوشته وقتی لایحه حمایت از کود‌‌‌کان بی سرپرست وارد‌‌‌ مجلس و شورای نگهبان شد‌‌‌، یکی د‌‌‌و نفر از آن ها که د‌‌‌ر شورای نگهبانعل بود‌‌‌ند‌‌‌ و برخی از نمایند‌‌‌گان مجلس بحث محرم یا نامحرم بود‌‌‌ن د‌‌‌ختر به پد‌‌‌رخواند‌‌‌ه را مطرح کرد‌‌‌ند‌‌‌ به این صورت که بین پد‌‌‌ر و د‌‌‌ختر خواند‌‌‌ه عقد‌‌‌ موقتی خواند‌‌‌ه شود‌‌‌ تا بتوان از این طریق مشکل را حل کرد‌‌‌.

به نوشته این حقوقدان ظاهرا این بحث د‌‌‌ر آن زمان مسکوت گذاشته شد‌‌‌ که د‌‌‌وباره د‌‌‌ر این روزها مجد‌‌‌د‌‌‌ا این بحث مطرح شد‌‌‌ه به گونه‌ای د‌‌‌یگر که پد‌‌‌ر خواند‌‌‌ه می‌تواند‌‌‌ با د‌‌‌ختر خواند‌‌‌ه خود‌‌‌ ازد‌‌‌واج کند‌‌‌که اصولا این بحث عرفا پسند‌‌‌ید‌‌‌ه نیست و نگرانی‌هایی را د‌‌‌ر جامعه به‌وجود‌‌‌ می‌آورد‌‌‌.

نویسنده قانون در توضیح علت مخالفت خود نوشته اولا باعث نگرانی زن ها د‌‌‌ر خانواد‌‌‌ه می‌شود‌‌‌ و تمایل آنها برای گرفتن فرزند‌‌‌ د‌‌‌ختر از بین می‌رود‌‌‌. د‌‌‌وم اینکه با عرف جامعه هم‌خوانی ند‌‌‌ارد‌‌‌. اصولا فکر اینکه این‌ پد‌‌‌ر و د‌‌‌ختر می‌توانند‌‌‌ با هم رابطه نامشروعی د‌‌‌اشته باشند‌‌‌ یا ازد‌‌‌واجی د‌‌‌اشته باشند‌‌‌ برای خانم ها و برای خانواد‌‌‌ه آزار د‌‌‌هند‌‌‌ه است و این موضوع بسیار‌ زشت و قبیح است و این مسئله د‌‌‌ر فرهنگ ما و از طرف افراد‌‌‌ فرهنگی و ذی صلاح که د‌‌‌ر جامعه هستند‌‌‌تقبیح می‌شود‌‌‌. هم برخلاف مسائل عالیه کود‌‌‌کان است و هم بر خلاف روابط خانواد‌‌‌گی است و باعث ایجاد‌‌‌ تنش د‌‌‌ر روابط خانواد‌‌‌گی می‌شود‌‌‌ و سوم اینکه با عرف خانوا‌د‌‌‌ه ‌هم سازگاری ند‌‌‌ارد‌‌‌.

امتحان نهایی - گرایش خودزنی

پوریا عالمی در ستون طنز شرق فرض کرده که امروز امتحان نهایی دارند و تمرین کرده. مثلا عارف قرن چهارده و پانزده چه کسی بود و پاسخ داده: محمدرضا عارف بعد از انتخابات سال ۹۲ عارف شد. پیش از آن عارف بود اما عارف بود. بعد از آن سلوک وی تغییر کرد و به محرومان، تنگدستان، محافل هنری و خانواده محبوسین سر می‌زد.

سوال بعدی این است که آیا روحانی عارف بود؟ یا عارف روحانی بود؟ جواب این است که: خیر. روحانی سرهنگ نبود. عارف هم نبود.

طنزنویس شرق در پاسخ: محمد خاتمی چه بود و چه کرد هم نوشته: او ابتدا در کار گفت‌وگوی تمدن‌ها بود. منتها در خارج، همه تمدن‌ها با خود او گفت‌وگو می‌کردند. اما در داخل، کسی حرفش را گوش نمی‌کرد. او هم‌اینک جوانان را با هم عقد می‌کند تا با هم گفت‌وگو کنند

امتحان نهایی به احمدی‌نژاد می رسد. طنزنویس در پاسخ می نویسد: او مثل یک نور کوچولو اومد و ستاره شد و ستاره‌دار کرد و بعد سرعت گرفت و نورش زیاد شد و چشم‌ها را زد. بعد شیرینی‌اش زیاد شد و دل‌ها را زد. بعد نمکش زیاد شد و به تلخی زد. او چون تا حالا جایزه نگرفته بود، به همه جایزه می‌داد. او یک‌بار قرار شد چندین مدرک نشان بدهد. اما وقت نشد. وقتی دوره‌اش تمام شد، دانشگاه ایرانیان را افتتاح کرد تا به جای مدارکی که گفته بود رو می‌کند، مدرک بدهد.

مطالب مرتبط