از سر گرفته شدن فعالیت‌های خانه سینما و وعده از میان بردن رانت

Image caption خانه سینما بعد از روی کار آمدن دولت حسن روحانی بازگشایی شد

موج انتصابات و تغییرات در سازمان سینمایی با تغییر مجدد اعضای شورای نظارت بر پروانه ساخت ادامه دارد. با استعفای شهاب مرادی و بنا بر اصرار مدیران سازمان سینمایی به حضور یک «عالم دینی» در این شورا، روحانی دیگری به نام طه مرقاتی جایگزین وی شد.

رضا میرکریمی، یکی دیگر از اعضای پیشنهادی توسط رئیس سازمان سینمایی بود که پس از اعلام خبر انتصابش، در نامه ای ضمن اشاره به حضور سه کارگردان در این شورا، استعفا داد و پیشنهاد کرد یک تهیه کننده جایگزین وی شود، اما اخیرا اعلام کرد به صورت موقت عضویت در این شورا را می پذیرد. با توجه به سخنان مدیران وزارت ارشاد در مورد کوچک کردن این وزارت خانه و کوتاه کردن مراحل کسب مجوز برای محصولات فرهنگی، زمزمه هایی در مورد ادغام دو شورای صدور پروانه ساخت و پروانه نمایش نیز به گوش می رسد که می تواند از بخشی از دشواری های فیلمسازان برای کسب مجوز بکاهد.

از دیگر برنامه هایی که به نظر می رسد سازمان سینمایی دولت جدید برای اصلاح ساختار سینمایی کشور در دست دارد، بازنگری در روابط اقتصادی و نحوه تقسیم بودجه در سازمان سینمایی دولت دهم است. پیشتر در بحبوحه صنف سازی شتابزده توسط سازمان سینمایی، خانه سینما طی بیانیه ای این امر را ناشی از میل گروهی برای سهم خواهی از مدیران سینمایی دولت آینده خوانده بود و نسبت به آن هشدار داده بود. اتفاقی که به نظر می رسد حجت الله ایوبی با دستوراتی که برای بررسی های مالی گسترده صادر کرده است قصد مقاومت در برابر آن را دارد.

اخیرا پس از افشاگری های سید محمد مهدی طباطبایی‌نژاد مدیر جدید مرکز گسترش سینمای مستند و تجربی در مورد اختصاص ۹۰ درصد از بودجه سال های اخیر این سازمان به تنها سه فیلم از جمله فیلم جنجالی «لاله» ، ایوبی اعلام کرد سازمان سینمایی نه بودجه ای برای حمایت از این فیلم دارد و نه قصدی.

'سینمای فاخر'

Image caption حجت الله ایوبی، رئیس سازمان سینمایی گفت که عنوان «فیلم های فاخر» را چندان نمی پسندد

به گفته مسئولان سینمایی جدید، این فیلم که دولت دهم علیرغم مخالفت های سینماگران و نمایندگان اصولگرای مجلس به هر قیمت قصد داشت آن را تحت عنوان «فیلم فاخر» و با صرف بودجه های نجومی حمایت کند با سوالات بسیاری در زمینه هزینه های صرف شده و مالکیت روبروست که ادامه تولید آن را با اما و اگر های بسیار مواجه می کند.

رئیس سازمان سینمایی اخیرا در برنامه هفت با اشاره به «عدم شفافیت » به عنوان یکی از دلایل اصلی بروز اختلاف در سینما، افزود عنوان «فیلم های فاخر» را چندان نمی پسندد زیرا پرداختن به پروژه هایی از این دست در شرایطی که ضوابط روشن و شفاف وجود ندارد به « باز شدن پای پول رانت» و ایجاد اختلاف و تشتت در جامعه‌ی سینمایی می انجامد.

از سوی دیگر، تلاش طیف سینماگران منصوب به سازمان سینمایی دولت دهم برای سهیم شدن در مدیریت و کنترل سینما نیز ادامه دارد. عضویت مجدد جمال شورجه در شورای جدید پروانه ساخت فیلم‌های سینمایی را می توان در همین راستا ارزیابی کرد.

شورای عالی تهیه کنندگان عضو خانه سینما در عکس العمل به این انتصاب شخص جمال شورجه را « مسئول بخش مهمی از نابسامانی‌ها در سینما» خواند اما رئیس سازمان سینمایی در مصاحبه ای وی را «نماینده یک سلیقه و نگاه مشخص در سینما» دانست که حضورش با توجه به ترکیب کلی شورا نگران کننده نیست.

اخیرا موسسه غیر دولتی «سینمای مقاومت و انقلاب اسلامی» نیز به ریاست جمال شورجه اعلام موجودیت کرده است که هیئت موسسان آن را سه مدیر ارشد سینمایی دولت دهم ،جواد شمقدری، جلیل عرفان منش، و مهدی عظیمی میرآبادی تشکیل می دهند و به نوشته خبرگزاری فارس بناست در زمینه‌های «تاریخ انقلاب اسلامی»، «دفاع مقدس»، «بیداری اسلامی»، و «مقاومت» فیلم های «ارزشی و انقلابی» تولید کنند.

گشوده شدن گره خانه سینما؟

Image caption خانه سینما پس از هفته ها فک پلمب شد

رئیس سازمان سینمایی در مصاحبه های متعدد خود اعلام کرده که سازمان سینمایی «ماجرای خانه سینما را تمام شده می بیند» و قصد دارد نقش «پدر» را برای سینماگران ایفا کند و همه اهالی سینما را علیرغم اختلافاتشان دور هم جمع کند. هرچند هر دو طیف درگیر در ماجرای خانه سینما نیز مانند ایوبی بر لزوم از میان بردن چند دستگی ها تاکید می کنند و از ادغام صنوف خانه سینما و خانه سینمای دو برای رسیدن به یک صنف واحد سخن می گویند ، اما کماکان اختلاف نظرها بر سر شکل و شرایط این ادغام و میزان سهم هر گروه بر جای خود باقی است.

با از بازگشایی خانه سینما در روز ملی سینما و برگزاری مجمع عمومی این نهاد صنفی در هفته اخیر، به نظر می رسد مطابق با وعده های مدیران سینمایی دولت جدید، گره کوری که در کار خانه سینما خورده بود رو به گشوده شدن است. جشن خانه سینما که در چهارسال گذشته به دلیل درگیری های موجود مجال برگزاری نیافته بود، ۲۲ شهریورماه با حضور تعداد قابل توجهی از سینماگران مطرح و مدیران سینمایی دولت جدید برگزار شد، در حالی که یک روز پیش از آن حجت الله ایوبی به دست خود درب ساختمان کوچه سمنان را گشوده بود تا بعد از ۲۰ ماه تعطیلی ، اعضای این خانه به آن بازگردند.

کمتر از یک ماه بعد در ۱۵ مهرماه، جلسه فوق العاده مجمع عمومی با حضور اکثریتی چشمگیر از اعضای خانه سینما برگزار شد و اساسنامه ای که در دولت محمود احمدی نژاد و توسط هیئتی موسوم به هیئت هفت نفره (متشکل از نمایندگان خانه سینما، خانه سینمای دو و سازمان سینمایی) به نگارش در آمده بود با تغییراتی به تصویب رسید.

Image caption حبیب الله کاسه ساز رئیس هیئت مدیره خانه سینمای دو

یکی از دلایل به نتیجه نرسیدن مذاکرات در ماه های اخیر این بود که نمایندگان سازمان سینمایی دولت قبل مصر بودند دو شرط «التزام عملی به قانون اساسی و اصل ولایت فقیه» و «تابعیت جمهوری اسلامی ایران» - به جای «تابعیت ایرانی»- در میان شروط لازم برای عضویت در هیئت مدیره خانه سینما گنجانده شود و خانه سینما زیر بار این موضوع نمی رفت؛ اما این بار با «توصیه» محمد حیدری، نماینده جدید سازمان سینمایی و «در راستای رفع دغدغه دولت و نمایندگان محترم عضو کمیسیون فرهنگی مجلس شورای اسلامی» ، خانه سینما دست از مقاومت برداشت و افزودن این دو بند را پذیرفت.

اشاره محمد حیدری در این نامه، به اعتراضات صورت گرفته توسط اعضای کمیسیون فرهنگی مجلس است که با اعلام غیر قانونی بودن بازگشایی خانه سینما، خواستار پاسخگویی وزیر ارشاد در این زمینه شده بودند.

یکی دیگر از دلایل عدم توافق میان دو طرف دعوا، تاکید هیئت مدیره خانه سینما بر لزوم برگزاری مجمع عمومی بر اساس آخرین اساسنامه تصویب شده توسط اعضا (اساسنامه سال ۱۳۸۶) بود که سازمان سینمایی دولت دهم آن را نامعتبر می دانست، اما توسط سازمان سینمایی دولت جدید پذیرفته شد تا مجمع عمومی فوق العاده بعد از چند ماه وقفه بالاخره برگزار شود.

هرچند فرهاد توحیدی رئیس فعلی هیئت مدیره اعلام کرد هیچ یک از اعضای فعلی این هیئت قصد کاندیداتوری مجدد را ندارند، در راستای یکی دیگر از بندهای نامه نماینده جدید سازمان سینمایی، هیئت مدیره خانه سینما به مدت سه ماه در مسئولیت خود ابقا شدند و انتخاب هیئت مدیره جدید به پس از تصویب نهایی اساسنامه و انتخاب روسای هر یک از صنوف موکول شد.

Image caption خانه سینما بزرگترین نهاد صنفی سینماگران ایران است

در حاشیه جلسه مجمع عمومی، حبیب الله کاسه ساز رئیس هیئت مدیره خانه سینمای دو نیز در ساختمان کوچه سمنان حضور پیدا کرد اما از آنجا که عضو هیچ یک از اصناف تایید شده خانه سینما نبود اجازه حضور در مجمع را نیافت و به درخواست نماینده‌ سازمان سینمایی ناچار به ترک محل شد، با این حال وی پیش از خروج از ساختمان در صحبت با خبرنگاران تاکید کرد این مجمع کاملا بر اساس تفاهم و توافق با خانه سینمای دو برگزار شده است و همه چیز بر اساس هماهنگی ها پیش می رود.

پیشتر نیز حبیب کاوش سخنگوی جامعه صنفی تهیه‌کنندگان سینمای ایران و یکی از چهره های فعال حامی خانه سینمای دو در مصاحبه ای با فارس گفته بود اعضای خانه سینمای دو مراتب «دلگیری خود را بابت روند بازگشایی خانه سینما» در جلسه ای با رئیس سازمان سینمایی اعلام کرده اند اما در عین حال افزود آنچه رخ داده در واقع مطابق با توافقات صورت گرفته بین خانه سینمای دو و سازمان سینمایی بوده و بناست « گروهی کارشناس از هر دو طیف تشکیل شود و و روند بازگشایی خانه سینما زیر نظر این گروه صورت پذیرد ».

سازمان سینمایی اما به سرعت در بیانیه ای ادعای تشکیل چنین گروهی را رد کرد و این ادعاها را «ناشی از رعایت نکردن امانت» توسط گوینده دانست.

علیرغم تاکیدات کاسه ساز و برخی دیگر از چهره های منتصب به خانه سینمای دو بر وجود همراهی و هماهنگی میان سازمان سینمایی و این نهاد، چنان که از شواهد بر می آید، خانه سینمای دو تا اینجای کار دل خوشی از تصمیمات سازمان سینمایی دولت جدید ندارد.

هرچند خانه سینما در پاره ای از امور مانند شروط گنجانده شده در اساسنامه عقب نشسته است، اما مجموع شرایط بازگشایی ساختمان خانه سینما و برگزاری مجمع عمومی آن در غیاب اعضای خانه سینمای دو، به هیچ وجه با مطالبات و منافع سینماگران وابسته به سازمان سینمایی دولت پیشین مطابق به نظر نمی رسد.

مطالب مرتبط