پرونده اتمی ایران و شش قطعنامه شورای امنیت

شورای امنیت یکی از ارکان های اصلی سازمان ملل متحد است که مطابق منشور آن وظیفه پاسداری از امنیت و صلح بین‌المللی را به عهده دارد.

طبق فصل هفتم منشور ملل متحد، شورای امنیت می‌تواند در وضعیتی که صلح جهانی با تهدید رو به رو است، از نیروهای مسلح نظامی "برای نگهداری یا بازگرداندن صلح و امنیت جهانی" استفاده کند.

از ابتدای تشکیل سازمان ملل متحد و شورای امنیت پس از جنگ جهانی دوم، ایران پرونده های متعددی در شورا داشته است.

اولین پرونده تاریخ شورای امنیت هم مربوط به شکایت ایران از اتحاد جماهیر شوروی است که پس از صدور قطعنامه شورای امنیت و با حمایت آمریکا، سرانجام به خروج نیروهای ارتش سرخ از آذربایجان انجامید.

همچنین در جریان شکایت دولت بریتانیا علیه دولت ایران به اتهام به خطر انداختن جان کارکنان بریتانیائی شرکت نفت انگلیس در آبادان، پرونده ای در شورای امنیت باز شد.

اهمیت پرونده برای دولت وقت ایران به حدی بود که محمد مصدق، نخست وزیر وقت ایران با سفر به نیویورک تلاش کرد که از محکومیت کشورش جلوگیری کند. این پرونده با ورود دیوان داوری بین المللی در لاهه، به پیروزی و جلب نظر ایران منجر شد.

سومین پرونده ایران در شورای امنیت مربوط به شکایت عراق، الجزایر، یمن جنوبی‌‏‎ و‏‎ لیبی بود که به نیابت از امارات متحده عربی مدعی اشغال جزایر سه گانه ابوموسی، تنب بزرگ و تنب کوچک از سوی ایران بودند. شورای امنیت این شکایت را وارد ندانست.

جنگ هشت ساله ایران و عراق هم یکی از پرونده های مهم تاریخ شورای امنیت است. این جنگ با پذیرش قطعنامه ۵۹۸ شورای امنیت از سوی ایران پایان گرفت.

اختلاف نظرها بر سر برنامه های اتمی ایران پنجمین موضوع شورای امنیت با موضوع ایران است.

پرونده ایران در تاریخ هجدهم اسفند ۱۳۸۴مطابق با هشتم مارس ۲۰۰۶ از سوی شورای حکام آژانس بین المللی انرژی اتمی به شورای امنیت ارجاع شد.

قطعنامه هایی که شورای امنیت تاکنون درباره برنامه اتمی ایران صادر کرده، ذیل فصل هفتم منشور ملل متحد است که به تهدید های صلح جهانی می پردازد.

این نوشته بخشی از مجموعه ای است که سایت فارسی بی بی سی به مناسبت ده سال مذاکرات اتمی ایران در دولت های محمد خاتمی، محمود احمدی نژاد و حسن روحانی منتشر کرده است.