چمدان: 'چرا با این خانم باحجاب مصاحبه کردید؟'

رزا خورشیدی، مشاور خانواده حق نشر عکس roza khorshidi FB chamedan
Image caption رزا خورشیدی پیش از مهاجرت به آمریکا در شیراز مشاور خانواده بود و اکنون هم علاوه بر تحصیل در این رشته در یک مرکز مشاوره در شهر نیوتن ایالت ماساچوست کار می‌کند

با آن‌ که برای نوشتن نسخه متنی چمدان رزا خورشیدی حدود ۱۰ روز وقت داشتم اما می‌دانستم بهترین زمان برای تهیه آن یک روز بعد از پخش نسخه رادیویی (کلیک کنید و بشنوید) آن است.

قابل پیش‌بینی بود که طرح هر نوع گفتگویی درباره پوشش زنان و حجاب اسلامی در جامعه آمریکا، مخالفان و موافقانی را ترغیب به نظردهی و "قضاوت" می‌کند. برای همین هم ابتدا منتظر دریافت نظرات شنوندگان شدم.

دقایقی پس از قرار گرفتن نسخه کامل این گفتگو بروی وبسایت، نرم‌‎افزارهای اندازه‌گیری نشان داد سرعت افزایش بازدید‌کنندگان چمدانِ رزا خورشیدی قابل توجه است و تقریبا آشکار بود که تعداد شنوندگان این گفتگو در ردیف برترین‌ها قرار می‌گیرد.

تنها چند ساعت بعد از پخش گزارش نخستین ایمیل‌ها دریافت شد.

شنونده‌ای از کانادا به نام محمد علی د. نوشته بود: "این هم وطن گرامی‌ خانم روزا (رزا) خورشیدی بر اساس چه معیاری دعوت شده است؟" در ادامه این ایمیل هم آمده بود: "تصور می‌کنم دیدگاه طرفداران این برنامه این است که میهمانان این برنامه، افرادی شاخص می‌باشند که تفکر آنها الگویی برای دیگران است و می‌توان از تجربیات ایشان درس گرفت نه افرادی که تفکرات 'نادرست' را به جامعه القأ می‌کنند."

همزمان با دریافت این ایمیل، به شبکه اجتماعی فیسبوک سر زدم تا ببینم در آنجا واکنش‌ها چه طعم و بویی دارند.

یکی از کاربران فیسبوک با نام مریم ج. در زیر لینک گزارش در صفحه شخصی خانم خورشیدی و کنار حدود ۲۰ نظر دیگر نوشته بود: "به خیلی از نکاتی که اشاره کردین منم برخوردم و موافقم."

نظر این کاربر فیسبوک مشابه نظری بود که روز گذشته از فاطمه جلالی سنگ‌نورد محجبه ایرانی مقیم کالیفرنیا دریافت کردم.

فاطمه ج. که چمدانش را برای حدود یک ماه آینده آماده پخش خواهم کرد، دیروز (چهارشنبه ۳۰ اکتبر) از شهر سانتا باربارا و پشت تلفن گفت: "روز شنبه، دو اتفاق جالب برایم افتاد؛ صبح برای سنگ‌نوردی با دوستان آمریکایی‌ام به خارج از شهر رفتیم و در محیطی کاملا راحت و پذیرا مسابقه دادم؛ اتفاقا در بخش دختران اول هم شدم؛ بعد از ظهر همان روز به کنسرت اِبی رفتیم. در طول کنسرت به قدری نگاه 'طعنه آمیز و پر قضاوت' دریافت کردم که پیش خودم گفتم 'از دیوار صاف بالا رفتن، در کنار دوستان آمریکایی‌ام، چقدر راحت‌تر بود از در کنار هموطنانم به موسیقی دلنواز اِبی گوش دادن'."

بشنوید: گفتگوی رادیویی رزا خورشیدی با برنامه رادیویی چمدان

پخش این فایل در دستگاه شما پشتیبانی نمی شود.

حجاب، مذهب و مدارا

تا من در فیسبوک چرخی بزنم، ایمیل‌های جدیدی به آدرس برنامه چشم‌انداز بامدادی رسیده بود.

یکی از مخاطبان به نام اُلی ف. که به انگلیسی نظر خود را نوشته، پس از انتقاد به مصاحبه با خانم خورشیدی در پایان آورده بود: "آیا مصاحبه کننده درنیافته که ایشون شخص مناسبی برای مصاحبه نیست یا خود مصاحبه‌کننده هم کسی مثل ایشان است؟" (The person who made this program could not realized that she is not a right person to be interviewed or the interviewer is somebody like her)

این ایمیل مرا برد به چند ماه پیش، وقتی که واکنش‌ها به چمدان لوا زند ('مادرم به من فقط یک نوار بهداشتی داد') بالا گرفته بود و یکی از شنوندگان برنامه به نام علیرضا ت. در اعتراض به مصاحبه با خانم زند نوشته بود: "اگر واقعا بی‌بی‌سی بی‌طرف است، یک میهمان (مهاجر ایرانی) از طیف مقابل و مخالف میهمان هفته قبل (لوا زند) رو بیارید و با اون مصاحبه کنید (میهمانی با دیدگاه اسلامی در ارتباط با مسایل زنان)."

ایمیل دیگری از سوی یک شهروند افغان دریافت کردم. شنونده‌ای به نام بنایت م. که گویا او نیز مهاجر است: "بنده که نیز مثلی خودت در دیار مهاجرت به سر می‌برم، همیشه از این قبیل مسایل در زندگی‌ام عذاب می‌کشیدم. همیشه همه چه برای من سفید بود یا سیاه. از جمله از تهاجم و برخورد با وطن‌داران خودم افغانها که چرا چنین می‌کنند؛ یا چرا چنین مفکوره دارند."

حق نشر عکس roza khorshidi Chamedan FB
Image caption خانم خورشیدی می‌گوید در طول چهار سالی که از مهاجرتش به آمریکا می‌گذرد، هیچ‌گاه از دوستان غیر ایرانی‌اش، اعتراض و نقدی درباره حجابش دریافت نکرده است

حدود ۱۴ ساعت از زمان انتشار نسخه رادیویی گذشته، شمار شنوندگان این گزارش از طریق وبسایت، در آخرین روز ماه اکتبر، به پر شنونده‌ترین چمدانِ ماه رسیده و همچنان ایمیل‌های 'مخالف و موافق' از نقاط مختلف دنیا از راه می‌رسد.

همزمان در صفحه اصلی وبسایت به این خبر برخوردم: چهار نماینده زن ترکیه با روسری به مجلس رفتند، در بخش آلبوم‌های عکس هم مجموعه‌ای قرار دارد با این عنوان: مذهب و مدارا از نگاه رضا دقتی.

"حجاب، مذهب و مدارا" هر سه موضوعاتی هستند که احتمالا همچون سده‌های گذشته در دهه‌های آینده هم محلی برای تضارب آرا و مناقشه خواهند بود. برای همین هم پس از مشورت با سردبیران تصمیم گرفتم به جای نوشتن متنی درباره محتوای گفتگو با رزا خورشیدی، بخش نظرات را در پایین این صفحه فعال کنم تا با بستن چمدان این هفته، پایانی برای این گفتگو متصور نشویم.

شما هم اگر پیش یا پس از مهاجرت به این موضوعات فکر کرده‌اید، لطفا نظر خودتان را همین‌جا به اشتراک بگذارید.

چمدان هر پنجشنبه از برنامه چشم‌انداز بامدادی رادیو فارسی بی‌بی‌سی پخش می‌شود و مجالی است برای گفتگو درباره تجربه مهاجرت به دور از سیاست.

مطالب مرتبط