گاهشمار روابط آمریکا و ایران: دوستی، همکاری، بدبینی، دشمنی

دولت های ایران و آمریکا در طول تاریخ روابط شان، مناسباتی عمدتا دوستانه داشته اند اما در مقاطعی از جمله پس از انقلاب ایران این مناسبات به سوی سردی و بدینی و حتی دشمنی هم کشیده شده است.

روابط رسمی دو کشور در خرداد سال ۱۲۶۲ با افتتاح کنسولگری آمریکا در ایران وارد مرحله تازه ای شد و مدتی بعد در مهر ۱۲۶۵ با اعزام حسنقلی خان صدرالسلطنه به عنوان اولین نماینده رسمی ایران به آمریکا، ایران هم در ایالات متحده دفتر نمایندگی تاسیس کرد.

در شهریور ۱۳۲۰ در پی حمله متفقین به ایران و درخواست کمک از سوی رضاشاه به آمریکایی، ایالات متحده این درخواست را نادیده گرفت اما روابط دو کشور در سال های سلطنت محمدرضا شاه گرم و دوستانه بود. این گاهشمار نگاهی دارد به مهمترین تحولات در روابط دو کشور ایران و آمریکا.

۱۹۵۳. اوت- سرویس‌های اطلاعاتی آمریکا و بریتانیا کودتایی را مهندسی‌ کردند که طی آن محمد مصدق نخست وزیر وقت و نماینده برجسته ملی‌ کردن صنعت نفت عزل و ساقط شد.

۱۹۷۹. ژانویه - شاه ایران که مورد حمایت آمریکا است پس از راهپیمایی‌ها و اعتصابات گسترده مجبور به ترک کشور شد.

۱۹۷۹. ۴ نوامبر - دانشجویان ایرانی‌ ۶۳ نفر را در سفارت آمریکا در تهران گروگان گرفتند که بحرانی طولانی‌ مدت را بر‌‌انگیخت و منجر به قطع روابط دیپلماتیک دو کشور و تحریم‌های آمریکا علیه ایران ‌‌شد. تقاضای اولیه دانشجویان بازگشت شاه از آمریکا به ایران بود تا محاکمه شود. بعد تر ایران از آمریکا خواست متعهد شود در مسائل ایران دخالت نکند.

۱۹۸۰. آوریل - عملیات سری ارتش آمریکا برای نجات گروگان‌ها، با طوفان شن در طبس کویر مرکزی ایران همزمان به فاجعه بدل شد.

Image caption سفارت آمریکا در تهران پس از تسخیر

۱۹۸۰. ژوئیه - شاهِ سابق تبعید شده در مصر از بیماری سرطان درگذشت، اما بحران گروگانگیری ادامه پیدا کرد.

۱۹۸۰. سپتامبر - حملهٔ عراق و آغاز جنگ با ایران که هشت سال ادامه یافت. در حالی‌ که چندین کشور غربی در طول جنگ از عراق حمایت می‌‌کنند، ایران از نظر دیپلماتیک منزوی شد.

پایان گروگانگیری

۱۹۸۱. ژانویه - ۵۲ گروگان آمریکایی‌ باقی‌ مانده پس از اقدامات دیپلماتیک متعدد در ماه ژانویه آزاد شدند. آزادی آنان چند ساعت پس از پایان ریاست جمهوری جیمی کارتر انجام شد. گروگان‌ها به مدت ۴۴۴ روز در حبس بودند.

۱۹۸۵ آمریکا با ایران مذاکرات سری دارد و به ایران اسلحه صادر می‌‌کند، بنابر گفته برخی‌ در ازای کمک ایرانیان برای آزادسازی گروگان‌های آمریکایی‌ در لبنان. با برملا شدن این که سود فروش این تسلیحات به شورشیان نیکاراگوئه‌ای داده می‌‌شد یکی از بزرگترین بحران‌های دوره ریاست جمهوری رونالد ریگان رقم خورد.

۱۹۸۷ نیروهای آمریکایی‌ در چندین برخورد با نیروهای ایران از جمله در حمله به سکوهای نفتی‌ خلیج فارس. درگیر شدند.

۱۹۸۸. ژوییه - ناو جنگی وینسنس آمریکا هواپیمای ایرباس ایران ایر را بر فراز خلیج فارس سرنگون کرد. همهٔ ۲۹۰ سرنشین هواپیما کشته شدند.

۱۹۸۹. اوت – اکبر هاشمی‌ رفسنجانی‌ با حمایت اکثر جناح های قدرت در ایران، در مقام رئیس جمهور سوگند یاد کرد.

۱۹۹۰-۹۱ ایران در مداخله نظامی کویت به رهبری آمریکا بی‌ طرف ماند. فتوای آیت‌الله خمینی در مورد سلمان رشدی نویسندهٔ بریتانیایی به دلیل توهین به اسلام در یکی‌ از رمان‌هایش، در روابط دوستانه با غرب مانع ایجاد کرد.

۱۹۹۲-۳ ایران از مداخلات منطقه‌ای آمریکا در برانگیختن جنگ خلیج فارس و قعطنامه صلح ۱۹۹۳ اسرائیل و فلسطین انتقاد کرد.

ریاست جمهوری کلینتون و خاتمی

۱۹۹۳ آغاز ریاست جمهوری بیل کلینتون

۱۹۹۵ کلینتون با ادعای حمایت ایران از "تروریسم"، تلاش ایران برای دستیابی به سلاح هسته‌ای، و خصومت با روند صلح در خاورمیانه تحریم‌های نفتی‌ و تجاری بر ایران اعمال کرد. ایران اتهامات را رد کرد.

۱۹۹۶ بیل کلینتون تحریم‌ها علیه ایران را سخت‌تر کرد و برای هر شرکتی که مبلغی بیش از ۴۰ میلیون دلار در پروژه‌های نفتی‌ و گازی ایران و لیبی سرمایه گذاری کند مجازات وضع کرد.

۱۹۹۷. می - محمد خاتمی به عنوان رئیس جمهور ایران انتخاب ‌‌شد.

۱۹۹۸.ژانویه - خاتمی در مصاحبه با تلویزیون سی ان ان آمریکا دعوت به "گفت و گو به مردم آمریکا" کرد. اما چند هفته بعد در یک سخنرانی به شدت از سیاست‌های "ظالمانه" آمریکا انتقاد کرد.

Image caption بیل کلینتون رئیس جمهور وقت آمریکا از حزب دمکرات

۱۹۹۹ بیستمین سالگرد تسخیر سفارت آمریکا توسط جناح راستگرا جشن گرفته شد در در حالی‌ که اصلاح طلبان تلاش می کردند از میزان بی اعتمادی دو کشور بکاهند.

۲۰۰۰. فوریه - پیروزی قطعی اصلاح‌طلبان ایرانی‌ با رای ۲۲ میلیونی محمد خاتمی در انتخابات. اندکی‌ بعد، کلینتون با اتهام ادامه حمایت ایران از تروریسم بین‌المللی منع قرارداد‌های نفتی‌ با ایران را تمدید کرد.

۲۰۰۰. مارس - مادلین آلبریت، وزیر امور خارجه آمریکا دعوت به شروع دوباره در روابط آمریکا و ایران کرد و گفت که تحریم‌های صادرات ایران شامل فرش و مواد غذایی‌ لغو می‌‌شوند. وزارت امور خارجه ایران ابتدا از این اقدام استقبال کرد، اما آیت الله خامنه‌ای این حرکت را فریبکارانه و دیرتر از موعد خواند.

۲۰۰۰. سپتامبر – برخی از گزارش ها از احتمال دیدار آلبرایت با کمال خرازی وزیر امور خارجه ایران در سازمان ملل متحد حکایت دارد. در صورت انجام این دیدار این نخستین گفتگوی اینچنینی پس از قطع روابط دیپلماتیک در سال ۱۹۷۹ است.

۲۰۰۱. ژوئن - آمریکا ادعا می‌کند که عوامل دولت ایران در بمبگذاری یک پایگاه نظامی آمریکا در عربستان سعودی در سال ۱۹۹۶ مستقیماً دخالت داشته‌اند. تهران این اتهامات را به شدت انکار می‌‌کند.

طرح موضوع اتمی

۲۰۰۱. سپتامبر - سیا ایران را به داشتن یکی‌ از فعال‌ترین برنامه‌های دنیا برای دستیابی به سلاح هسته‌ای متهم می‌‌کند. سیا می‌‌گوید ایران به دنبال دستیابی به فناوری موشکی از طریق روسیه و چین است.

Image caption محمد خاتمی رئیس جمهور وقت و حسن روحانی مسئول وقت مذاکرات اتمی در نشست سعدآباد

۲۰۰۲. ۲۹ ژانویه - رئیس جمهور آمریکا، جورج دبلیو بوش در سخنرانی‌ وضعیت کشور آمریکا، ایران، عراق و کره شمالی را "محور شرارت" ‌خواند. وی هشدار داد که خطر ازدیاد موشک‌های با بردِ بلند در این کشور‌ها برای آمریکا به اندازهٔ خطر تروریسم ناگوار است. این سخنرانی‌ خشم ایران را برمی‌ انگیخت و اصلاح طلبان و محافظه کاران هر دو، این سخنان را محکوم کردند.

۲۰۰۲. سپتامبر - با وجود مخالفت‌های شدید آمریکا، متخصصان روسی ساخت اولین رآکتور هسته‌ای ایران را در بوشهر آغاز کردند.

۲۰۰۲. دسامبر - آمریکا ایران را متهم به تلاش برای راه‌اندازی برنامه‌ای محرمانه برای دستیابی به سلاح ‌های اتمی‌ کرده و تصاویر ماهواره‌ای از دو سایت در حال ساخت در نطنز و اراک را منتشر ساخت.

۲۰۰۳. فوریه، مه‌ - آژانس بین‌المللی انرژی اتمی‌ سازمان ملل در ایران بازرسی‌هایی‌ را به اعمال می‌‌آورد. ایران تایید می‌‌کند در نطنز و اراک سایت‌هایی در حال ساخت وجود دارند اما تاکید می‌کند که این سایت‌ها مانند بوشهر تنها برای فراهم کردن سوختِ نیروگاه‌های برق در آینده است.

۲۰۰۳. ژوئن - پس از گزارش آژانس بین‌المللی انرژی اتمی‌ مبنی بر اینکه ایران "برخی‌ از مواد و فعالیت‌های هسته‌ای خود را گزارش نکرده بود" آمریکا از کنار گذاشتن گزینه حمله نظامی به ایران خودداری کرد اما آژانس بین‌المللی انرژی هسته‌ای ایران را ناقض پیمان نامه منع گسترش سلاح ‌های هسته‌ای اعلام نکرده است.

۲۰۰۳. سپتامبر - واشنگتن می‌‌گوید ایران مطابق قطعنامه‌ منع سلاح اعمال نمی‌‌کند اما با پیشنهاد بریتانیا، فرانسه و آلمان مبنی بر اینکه به ایران تا آخر ماه اکتبر فرصت دهند تا فعالیت‌های هسته‌ای خود را آشکار کند و اجازه بازرسی‌های از پیش تعیین نشده را بدهد موافقت می‌‌کند.

۲۰۰۳. اکتبر، نوامبر - تهران با پایان دادن به برنامه غنی سازی اورانیم موافقت می‌‌کند و به سازمان ملل متحد اجازه می‌دهد بازرسی‌های سخت‌تری از تسهیلات هسته‌ای به اعمال آورند. در گزارشی از سازمان بین‌المللی انرژی هسته‌ای اعلام می‌شود که ایران تولید پلوتنیوم را تایید کرده است، اما هیچ مدرکی‌ مبنی بر تلاش ایران برای ساخت بمب اتمی‌ وجود ندارد. با این وجود آمریکا این گزارش را "غیر قابل باور" توصیف و رد می‌‌کند. آژانس بین‌المللی انرژی هسته‌ای از ایران انتقاد می‌کند اما با اعمال تحریم موافقت نمی‌‌کند.

Image caption جورج بوش ایران، عراق و کره شمالی را محور شرارت خواند

۲۰۰۳. دسامبر - پس از زلزله بم که منجر به کشته شدن ۵۰ هزار نفر شد، آمریکا به ایران کمک‌های بشر دوستانه می‌‌فرستد. معاون وزیر امور خارجه آمریکا، ریچارد آرمیتاژ و نماینده دائم ایران در سازمان ملل، محمد جواد ظریف، در اقدامی کم سابقه با یکدیگر مکالمات تلفنی برقرار کردند.

۲۰۰۴. ژانویه - بوش تغییر رویه در سیاست آمریکا نسبت به تهران را انکار می‌‌کند و می‌‌گوید تلاش برای کمک به ایران در هنگام وقوع زلزله نشان دهنده گرم شدن روابط نیست.

۲۰۰۴. مارس - در یکی‌ از بیانیه‌های سازمان ملل، ایران به مخفی‌ نگاه داشتن برخی‌ از فعالیت‌های هسته‌ای خود متهم می‌‌شود. ایران در واکنش به مدت چندین هفته مانع ورود بازرسان می‌‌شود.

۲۰۰۴. سپتامبر - آژانس بین‌المللی انرژی اتمی با انتشار بیانیه‌ای برای توقف غنی سازی اورانیوم تا ماه نوامبر به ایران مهلت داد. دیدبان هسته‌ای آمریکا تصاویر ماهواره‌ای منتشر کرده و ادعا می‌کند که ایران ممکن است در حال ساخت سلاح هسته‌ای باشد.

۲۰۰۴. نوامبر – ایران با پیشنهاد اروپا برای توقف غنی سازی اورانیوم در ازای امتیازات تجاری موافقت می‌‌کند. در آخرین لحظات، ایران از خواسته‌اش مبنی بر مستثنی ساختن برخی‌ از سانتریفوژها از توقف، دست کشید. آمریکا اعلام می‌‌کند که حق مسلم خود می‌داند در صورت انجام ندادن تعهدات، ایران را به شورای سازمان امنیت‌ سازمان ملل ارجاع دهد.

۲۰۰۵. ژانویه – اروپا و ایران مذاکرات تجاری خود را آغاز می‌‌کنند. فرانسه، آلمان و بریتانیا از ایران می‌‌خواهند برنامه غنی سازی اورانیوم را برای همیشه متوقف کند.

۲۰۰۵.فوریه – محمد خاتمی می‌گوید کشورش هیچگاه از فّن آوری هسته‌ای دست نخواهد کشید، اما تاکید می‌‌کند اهداف ایران صلح آمیز است. روسیه از ایران حمایت می‌‌کند و قراردادی برای تامین سوخت رآکتور بوشهر با ایران امضا می‌‌کند. وزیر امور خارجه جدید آمریکا، کاندلیزا رایس می‌گوید حمله به ایران در حال حاضر در برنامه آمریکا نیست.

آغاز ریاست جمهوری احمدی نژاد

۲۰۰۵. مارس – جورج بوش تغییر عمده‌ای را در روابط با ایران رقم می‌‌زند. وی می‌گوید که مسیر مذاکرات کشور‌های سه گانه اروپا را دنبال می‌‌کند و چنانچه دولت اسلامی از مطالبات به اصطلاح هسته‌ای‌اش دست بکشد به ایران انگیزه اقتصادی خواهد داد. بوش اعلام کرد که منع ده ساله ایران برای عضویت در سازمان اقتصاد جهانی‌ و به دست آوردن قطعات هواپیماهای تجاری را برطرف خواهد کرد.

۲۰۰۵. ژوئن – محمود احمدی‌نژاد، شهردارِ محافظه کار تهران، در انتخابات دو مرحله‌ای ریاست جمهوری روحانی و رئیس جمهور سابق هاشمی‌ رفسنجانی‌ را شکست داد.

۲۰۰۵. ژوئیه – آمریکا اعلام کرد رئیس جمهور محمود احمدی نژاد رهبری گروهی که پشت پرده مسوول بحران گروگان گیری در سفارت بوده اند را به عهده داشته اما اطمینان ندارد که وی نقش فعالی‌ در گروگان گیری زندانیان آمریکایی‌ داشته است.

Image caption جورج بوش رئیس جمهور آمریکا و خانواده اش در کاخ سفید

۲۰۰۵. اوت – سپتامبر – تهران می‌‌گوید تبدیل اورانیوم را در پایگاه اصفهان از سر گرفته است و تاکید می‌‌کند که برنامه برای مقاصد صلح آمیز است. آژانس بین‌المللی انرژی هسته‌ای ایران را ناقض پیمان نامه منع سلاح هسته‌ای اعلام می‌کند.

۲۰۰۶. مارس – وزیر امور خارجه آمریکا، کاندلیزا رایس می‌گوید بزرگترین چالش آمریکا برنامه هسته‌ای ایران است.

۲۰۰۶. آوریل – ایران اعلام کرد که موفق به غنی سازی اورانیوم شده است و در واکنش آمریکا از سازمان ملل تقاضای "قدم‌های محکم" در برابر ایران کرد. در گزارشی از آژانس بین‌المللی انرژی اتمی استنتاج می‌شود که ایران مطابق خواسته شورای امنیت برای توقف غنی سازی اورانیوم اقدام نکرده است. احمدی نژاد تاکید می‌کند که دستیابی به فناوری هسته‌ای صلح‌آمیز حق مسلم ایران است.

۲۰۰۶. آوریل- تهران به آمریکا پیشنهاد مذاکرات مستقیم در باره وضعیت عراق را داد، مذاکراتی که پس از ۱۹۸۰ سابقه نداشته است. تهران پس از مدتی‌ از این پیشنهاد عقب نشینی کرد.

Image caption پرونده ایران با فشار آمریکا به شورای امنیت ارجاع شد

۲۰۰۶. مه‌ – آمریکا، بریتانیا و فرانسه پیش‌نویس بیانیه‌ای را در سازمان ملل مطرح کردندکه از ایران می‌‌خواهد غنی سازی اورانیوم را متوقف کند یا منتظر مواجهه با اقدامات بعدی باشد. در پاسخ، مجلس ایران تهدید کرد چنانچه فشارها بر برنامه هسته‌ای افزایش یابد از پیمان منع گسترش سلاح های اتمی خارج خواهد شد. در همین ماه، آمریکا پیشنهاد داده بود در صورت موافقت ایران با توقف غنی سازی اورانیوم به مذاکرات کشورهای اتحادیه اروپا با ایران بپیوندد.

۲۰۰۶. دسامبر – شورای امنیت سازمان ملل متفقا قطعنامه‌ای را برای اعمال تحریم بر ایران به دلیل برنامه هسته‌ای‌اش تصویب کرد.

۲۰۰۷. ژانویه – معاون وزیر امور خارجه آمریکا نیکلاس برن می‌گوید اعضای سپاه پاسداران انقلاب اسلامی در عراق دستگیر شده اند. وی اعلام کرد آنها "در جنگ‌های فرقه‌ای دخالت داشته اند."

بوش در سخنرانی‌ وضعیت کشور به تاریخ ۲۴ ژانویه، ایران را با القاعده مرتبط دانست: "روشن شده است که ما با خطر روز افزونی از جانب تند رو‌های ‌شیعه مواجه هستیم که از رژیم ایران خط می‌‌گیرند. تندرو‌های سنی و ‌شیعه چهرهای مختلف یک خطر از جانب حکومت مطلقه اند." چند روز بعد برای آرام کردن نگرانی‌ها درباره مقابله نظامی با ایران در آینده، بوش اعلام کرد که "هیچ قصدی" برای حمله به این کشور ندارد.

۲۰۰۷. فوریه – مقامات آمریکایی‌ اعلام کرد شواهدی در دست دارند که ایران به سلاح‌های پیچیده‌ای دست یافته که برای کشتن سربازان آمریکایی‌ در عراق استفاده شده اند.

Image caption زلمی خلیلزاد سفیر پیشین آمریکا در عراق

احمدی نژاد این ادعا را در مصاحبه‌ای با یکی‌ از کانال‌های تلویزیون آمریکا رد کرد. او این ادعاها را بهانه‌ای برای طولانی کردن حضور نیروهای آمریکایی‌ می‌‌خواند.

۲۰۰۷. مارس – زلمی خلیلزاد سفیر آمریکا در عراق، با تیم ایرانیان حاضر در کنفرانس همسایگان عراق در بغداد دیدار کرد. این گفتگوها اولین برخورد رسمی‌ دو طرف در طول بیش از دو سال است.

۲۰۰۷. مه‌ – سفیر آمریکا در عراق، رایان کراکر و همتای ایرانی‌‌اش حسن کاظمی قمی اولین مذاکرات بلند پایه بین دو کشور در طول ۳۰ سال را برگزار کردند. در این جلسه که در بغداد و به میزبانی نخست وزیر عراق، نوری ملکی‌ برگزار شد، تنها امنیت عراق در دستور کار بود.

۲۰۰۷. ژوئن – آمریکا تهدید کرد که با شرکتهای انرژی بین المللی که با ایران روابط تجاری دارند شدید تر از قبل برخورد خواهد کرد.

۲۰۰۷. ژوئیه – سفیر آمریکا در عراق، رایان کراکر و همتای ایرانی‌‌اش حسن کاظمی قمی دور دوم گفتگوها را برگزار کردند. آمریکا می‌‌گوید ایران در ماه‌های اخیر حمایت از گروه‌های استشهادی در عراق را بیشتر کرده است.

۲۰۰۷. اوت – مقامات سپاه پاسداران انقلاب اسلامی ایران اعلام کردند تلاش آمریکا برای جلوه دادن این گروه به عنوان واحد تروریست خارجی‌ بی‌ ارزش است.

۲۰۰۷. اوت – بوش به ایران هشدار داد نیروهایی را که در عراق علیه آمریکا می‌‌جنگند متوقف کند.

۲۰۰۷. سپتامبر – احمدی نژاد اعلام می‌‌کند که ایران به یکی‌ از اهداف کلیدی برنامه هسته‌ای‌اش رسیده و اکنون دارای ۳۰۰۰ سانتریفوژ برای غنی سازی اورانیوم است.

۲۰۰۷. سپتامبر – رهبری ایران، آیت الله علی‌ خامنه‌ای می‌‌گوید یقین دارد بوش برای آنچه در عراق گذشت در دادگاهی بین‌المللی محاکمه خواهد شد.

۲۰۰۷ سپتامبر – مقامات نیویورکی درخواست احمدی نژاد برای بازدید از محل حمله ۱۱ سپتامبر ۲۰۰۱ را رد کردند.

۲۰۰۷. سپتامبر – احمدی نژاد می‌گوید هدف ایران درگیری مسلحانه با آمریکا نیست.

۲۰۰۷. سپتامبر – کاندلیزا رایس وزیر امور خارجه آمریکا، آژانس بین المللی انرژی اتمی را به دلیل اصرار بر احتیاط در مورد مجادلات برنامه هسته‌ای ایران مورد حمله قرار داد. این انتقاد پس از اظهارات محمد البرادعی مدیرکل آژانس بین‌المللی انرژی اتمی، مبنی با این که حمله باید آخرین گزینه در مجادلات ایران باشد، عنوان شد. وی گفت و گو از اقدام نظامی در ایران را “ گزاف ” شمرد و از مردم دعوت کرد درس‌های جنگ عراق را فراموش نکنند.

۲۰۰۷. سپتامبر – ایران سه نفر آخر از ایرانی‌-آمریکایی‌‌هایی‌ را که به دلایل امنیتی زندانی بودند به قید وثیقه آزاد کرد.

۲۰۰۷. اکتبر – وزیر امور خارجه ایران می‌‌گوید تعهدات نظامی واشنگتن به عراق و افغانستان مانع قصد آمریکا برای بر پایی‌ جنگ علیه ایران خواهد شد.

۲۰۰۷ . اکتبر – دیوید پترائوس فرمانده بلند پایه آمریکا در عراق، سفیر ایران را شخصیتی خواند که به سپاه پاسداران انقلاب اسلامی ایران تعلق دارد. پترائوس گفت حسن کاظمی قمی عضو نیروی قدس است که به عقیده آمریکا از جنبش‌های نظامی اسلامی در خارج از ایران حمایت می‌‌کنند.

۲۰۰۷. اکتبر – آمریکا بر تحریم‌هایش علیه ایران به دلیل “ حمایت از تروریست‌ها ” و دنبال کردن فعالیت‌های هسته‌ای می‌‌افزاید. اقدامات جدید منابع مالی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی و سه بانک دولتی را هدف می‌‌گیرند.

۲۰۰۷. نوامبر – ارتش آمریکا در عراق ۹ نفر از ۲۰ شهروند ایرانی‌ را که زندانی بودند آزاد کرد. دو نفر از آنها مظنون به همکاری با جنگ طلبان ‌شیعه بودند.

Image caption محمود احمدی نژاد در اخرین سفر به نیویورک برای شرکت در مجمع عمومی سازمان ملل دست کم پنج بار خواستار مذاکره مستقیم با آمریکا شد اما این درخواست با واکنشی از سوی آمریکا مواجه نشد

۲۰۰۷. نوامبر – در گزارشی جدید، آژانس می‌‌گوید ایران اطلاعات شفافی را درباره فعالیت‌های هسته‌ای‌اش در گذشته فراهم کرده است، اما اضافه می‌‌کند که درباره فعالیت‌های کنونی ایران اطلاعات محدودی دارد. پس از گزارش آژانس بین‌المللی انرژی هسته ای، آمریکا عهد می‌‌کند برای افزایش تحریم‌های سازمان ملل فشار وارد کند. اما احمدی نژاد اعلام می‌‌کند که گزارش نشان می‌‌دهد ایران درباره فعالیت‌های هسته‌ای‌اش صادق بوده است و آمریکا و متحدانش باید به خاطر رفتارشان با ایران معذرت خواهی‌ کنند.

۲۰۰۷. نوامبر – ایران می‌‌گوید با پیشنهاد آمریکا برای آغاز دور جدید گفت و گوها درباره افزایش امنیت در عراق موافقت کرده است.

۲۰۰۷. دسامبر – ارزیابی اطلاعاتی‌ نشان می‌‌دهد ایران یک برنامه سلاح هسته‌ای را در سال ۲۰۰۳ متوقف کرده است. با این وجود گزارش ارزیابی اطلاعات ملی‌ آمریکا نشان می‌‌دهد که تهران همچنان به غنی سازی اورانیوم ادامه می‌‌دهد. رئیس جمهور ایران محمود احمدی نژاد گزارش آمریکا را پیروزی بزرگ برای ایران نامید اما بوش اعلام کرد ایران باید ابعاد کامل برنامه هسته‌ای خود را آشکار کند یا به افزایش انزوای بین‌المللی تن‌ دهد.

۲۰۰۷. دسامبر – وزیر دفاع آمریکا رابرت گیتس گفت ایران همچنان خطری جدی برای خاور میانه و آمریکا به شمار می‌‌آید. آقای گیتس در مذاکرات کنفرانس بحرین عنوان کرد ایران ممکن است برنامه سلاح هسته‌ای خود را از سر گرفته باشد، با وجود آنکه گزارش اطلاعاتی‌ آمریکا نشان از توقف آن داشت.

Image caption گروهی از دانش آموزان و دانشجویان در دیدار با رهبر ایران

۲۰۰۷. دسامبر – ایران نامه اعتراض رسمی‌ به آمریکا فرستاد و آمریکا را متهم به جاسوسیِ فعالیت‌های هسته‌ای ایران کرد.

۲۰۰۷. دسامبر – واشنگتن می‌‌گوید پس از اینکه روسیه انتقال سوخت به نیروگاه بوشهر را آغاز کرده ایران نیازی به ادامه برنامه هسته‌ای خود ندارد.

۲۰۰۸. ژانویه – آیت الله علی‌ خامنه‌ای گفت روابط با آمریکا ممکن است در آینده بهبود پیدا کند.

۲۰۰۸. ژانویه – آمریکا می‌‌گوید پنج قایق تندرو ایرانی‌ ۳ فروند کشتی‌ نیروی دریایی‌ آمریکا را با نزدیک شدن به آنها و مخابره پیامی مبنی بر این که آنها را منفجر می‌کنند، در تنگه هرمز مورد تعرض قرار داده اند. ایران این ادعا را رد می‌‌کند و ویدئو خود را از از این صحنه پخش می‌کند که در آن هیچ نشانی‌ از تهدید نیست. یک مسول بلند پایه آمریکایی‌ بعدها گفت تهدید رادیویی شاید پیغامی بوده که از جای دیگری فرستاده شده و به اشتباه خوانده شده است.

۲۰۰۸. ژانویه – بوش ایران را به عنوان دولت پیشرو در حمایت از تروریسم در دنیا توصیف می‌‌کند و می‌‌گوید دوستانش را گرد هم می‌‌آورد تا پیش از آنکه دیر شود به مقابله بر خیزند.

۲۰۰۸. ژوییه – گزارش‌ها می‌‌گویند آمریکا در نظر دارد با راه‌اندازی دفتر حفاظت منافع در تهران پس از ۳۰ سال برای اولین بار در پایتخت حضور دیپلماتیک داشته باشد.

۲۰۰۸. نوامبر – احمدی نژاد به باراک اوباما پس از انتخابش به عنوان رئیس جمهور آمریکا تبریک می‌‌گوید. اوباما در طول مبارزات انتخاباتی پیشنهاد گفت و گوی بدون پیش شرط با ایران را مطرح کرده بود.

Image caption رهبر ایران گفت آمریکا دست آهنین خود را در دستکشی از مخمل پنهان کرده است

۲۰۰۹. مارس- باراک اوباما، رئیس جمهور جدید آمریکا در پیامی به مناسبت نوروز در ایران، گفت که آمریکا دست خود را به سوی ایران دراز کرده است. رهبر ایران گفت آمریکا دست آهنین خود را در دستکشی از مخمل پنهان کرده است. آقای خامنه ای گفت حتی در همین پیام تبریک نیز ملت ایران طرفدار تروریست و دنبال سلاح هسته‌ای خوانده شده است. آیا این پیام تبریک است یا دنباله همان اتهامات؟

۲۰۰۹. ژوئن- به دنبال ناآرامی های پس از اعلام نتایج انتخابات ریاست جمهور ایران و سکوت باراک اوباما درباره تحولات ایران، معترضان در خیابان های تهران شعار می دادند: اوباما اوباما یا با اونا یا با ما.

۲۰۱۱. نوامبر، دسامبر- آمریکا بانک مرکزی، صنایع نفت و گاز و خرید انرژی های فسیلی از ایران را تحریم کرد. این سخت ترین تحریم های آمریکا علیه ایران است. مدتی بعد این کشور ریال واحد پول ملی ایران و مبادلات فلزات گران بها با ایران را هم تحریم کرد.

۲۰۱۱. دسامبر- منابعی در ارتش آمریکا تایید کردند که ایران هواپیمای بدون سرنشین از نوع آرکیو ۱۷۰ متعلق به آمریکا را در اختیار خود گرفته است. پیش از این منابع رسمی ایران اعلام کرده بودند که یک فروند هواپیمای جاسوسی آمریکا را در شرق ایران با کمترین خسارت ممکن سرنگون کرده و اکنون آن را در اختیار گرفته اند.

۲۰۱۲ .سپتامبر- آمریکا دعوت پنج باره محمود احمدی نژاد به مذاکره مستقیم دو کشور را که در زمان حضورش در مجمع عمومی سازمان ملل عنوان شد، بی پاسخ گذاشت.

۲۰۱۲. نوامبر- باراک اوباما برای دومین بار در انتخابات ریاست جمهوری آمریکا به پیروزی رسید.

۲۰۱۲. نوامبر- صادق طباطبایی سخنگوی دولت موقت مهدی بازرگان و از خویشاوندان آیت الله روح الله خمینی، موسس جمهوری اسلامی گفته است که رهبر ایران در روزهای اول انقلاب بهمن ۱۳۵۷ با اشغال سفارت آمریکا در تهران که ابتدا توسط گروه‌های مارکسیست صورت گرفته بود، مخالفت کرده بود.

۲۰۱۳. فوریه- جو بایدن، معاون رئیس جمهور آمریکا گفته است که کشورش آماده مذاکره مستقیم با ایران است و هر وقت آیت‌الله علی خامنه‌ای به طور جدی خواهان مذاکره باشد، این گفت‌و‌گو انجام می شود. علی اکبر صالحی وزیر خارجه ایران از رویکرد آمریکا استقبال کرد.

۲۰۱۳. مارس- آیت الله خامنه ای از کسانی که تمایل به مذاکره با آمریکا دارند انتقاد کرد.

ریاست جمهوری حسن روحانی

۲۰۱۳. ژوئن- حسن روحانی، مسئول پیشین مذاکرات اتمی و سیاستمدار میانه روی مورد حمایت اصلاح طلبان، با شعار تنش زدایی در سیاست خارجی و حل بحران اتمی، در انتخابات ریاست جمهوری به پیروزی رسید.

Image caption حسن روحانی هفتمین رئیس جمهور ایران در تبلیغات انتخاباتی شعار تنش زدایی از سیاست خارجی داد

۲۰۱۳. ژوئن- وزارت امور خارجه آمریکا از انتخاب روحانی استقبال کرد.

۲۰۱۳. سپتامبر- پس از اظهار نظر روسای جمهوری ایران و آمریکا، مشخص شد که باراک اوباما پس از انتخاب حسن روحانی به او در نامه ای تبریک گفته و آقای روحانی به این نامه پاسخ داده است.

۲۰۱۳. سپتامبر- محمدجواد ظریف و جان کری وزرای خارجه ایران و آمریکا در حاشیه دیدار وزرای خارجه پنج بعلاوه یک، با هم به طور دوجانبه ملاقات و گفت و گو کردند. این نخستین تماس دو مقام عالی رتبه دو طرف از زمان گروگانگیری است.

۲۰۱۳. سپتامبر- باراک اوباما و حسن روحانی در پایان سفر آقای روحانی به نیویورک برای شرکت در مجمع عمومی سازمان ملل متحد، به مدت بیش از ۱۵ دقیقه تلفنی گفت و گو کردند. این نخستین تماس مستقیم روسای جمهور ایران و آمریکا در ۳۴ سال گذشته است.

Image caption روسای جمهور ایران و آمریکا در پایان سفر حسن روحانی به نیویورک برای شرکت در مجمع عمومی سازمان ملل با هم تلفنی صحبت کردند

۲۰۱۳. سپتامبر- باراک اوباما در دیدار با نخست وزیر اسرائیل گفت گزینه نظامی علیه ایران همچنان روی میز است. آیت الله خامنه ای در یک سخنرانی در تهران بدون اشاره مستقیم از "برخی از آنچه در نیویورک گذشت" انتقاد کرد و گفت "به جا نبود." او بار دیگر گفت که به دولت ایران اطمینان دارد اما به آمریکا اطمینان ندارد.

۲۰۱۳. نوامبر- احمد خاتمی، امام جمعه موقت تهران، امروز گفته است که جمهوری اسلامی شعار "مرگ بر آمریکا" را همزمان با مذاکره با ایالات متحده پیش می‌برد.

۲۰۱۳. اکتبر- محمد هادی ایازی سخنگوی شهرداری تهران گفته است که نصب تابلوهای "صداقت آمریکایی" در سطح شهر تهران نوعی "تخلف" بوده است. برچیده شدن این تابلوها از سطح شهر تهران، با اعتراض شدید تعدادی از نمایندگان اصولگرای مجلس مواجه شده و امیر خجسته رئیس کمیسیون شوراها و امور داخلی مجلس، از تصمیم به "بررسی علت جمع‌آوری تابلوهای ضدآمریکایی در سطح شهر تهران با حضور شهردار و اعضای شورای شهر" خبر داده.

۲۰۱۳. اکتبر- وزارت امور خارجه ایران اعلام کرده است که نصب تابلوهایی در سطح شهر تهران که مضمون ضد آمریکایی داشته، غیرقانونی بوده است. مرضیه افخم سخنگوی وزارت امور خارجه ایران هفتم آبان (۲۹ اکتبر) در جلسه هفتگی با خبرنگاران در تهران گفت "پیش از این که وزارت خارجه درگیر این موضوع شود شهرداری تهران و نهادهای داخلی موضوع را بررسی کردند که کار غیرقانونی صورت گرفته بود و هماهنگی‌های لازم درباره نصب آن‌ها انجام نشده بود."

۲۰۱۳. نوامبر- خبرگزاری آسوشیتدپرس می‌گوید دولت ایالات متحده توانسته تعدادی از سناتورهای آمریکایی را برای خودداری از تصویب دور جدیدی از تحریم‌ها علیه ایران متقاعد کند.

Image caption تابلوهای موسوم به "صداقت آمریکایی" از سطح شهر تهران جمع آوری شد

۲۰۱۳. نوامبر- گزارش‌های جدید از اسناد فاش شده توسط ادوارد اسنودن نشان می‌دهد سازمان امنیت ملی آمریکا (ان.اس.ای) در سال ۱۳۸۸ سفر آیت الله علی خامنه‌ای، رهبر ایران به استان کردستان را از طریق ماهواره و ادوات جاسوسی پیشرفته 'با دقت تجسس و رصد' کرده است.

۲۰۱۳. نوامبر- آیت‌الله علی خامنه‌ای، رهبر ایران گفته است که هیچکس نباید مذاکره‌کنندگان ایرانی را تضعیف کند. آیت‌الله خامنه‌ای ضمن تاکید دوباره بر اینکه به مذاکره با ایالات متحده خوشبین نیست، گفت که کسی نباید دیپلمات‌های ایرانی را سازشکار بخواند.

۲۰۱۳. نوامبر- یک روز پیش از سالگرد اشغال سفارت آمریکا در تهران و ساعاتی پس از سخنرانی آیت الله خامنه ای، حسن روحانی در جلسه هیات دولت ایران گفت "ما از مقام معظم رهبری که در سخنان امروزشان همانند گذشته از سیاست دولت در مذاکره با ۱+۵ دیپلماسی دولت، حمایت فرمودند صمیمانه تشکر می کنیم." آقای روحانی گفت "ما امیدواریم ۱+۵ ، دولت آمریکا و همه قدرت‌ها و دولت ‌های جهان از این فضای به وجود آمده حسن استفاده بکنند و هیچ کس دنبال سوء استفاده نباشد، البته مردم ایران و ملت ایران با هیچ ملتی دشمنی ندارند، با ملت آمریکا هم دشمنی ندارند آنچه موجب نگرانی مردم ایران بوده یا خواهد بود سیاست‌های خصمانه است آن مورد محکومیت ملت ایران است."

۲۰۱۳. نوامبر- جان کری وزیر امور خارجه آمریکا به شکل غیرمنتظره ای به مذاکرات اتمی میان ایران و گروه پنج بعلاوه یک در ژنو پیوست. متعاقب این سفر دیگر وزرای خارجه شش کشور (چین در حد معاون وزیر خارجه) به نشست پیوستند.

۲۰۱۳. نوامبر- باراک اوباما رئیس جمهور آمریکا وضعیت اضطراری آمریکا علیه ایران را که ۳۵ سال پیش توسط جیمی کارتر وضع شده بود، تمدید کرد.

۲۰۱۳.نوامبر- کاخ سفید به کنگره آمریکا هشدار داده که در صورت بی‌اثر شدن تلاش های دیپلماتیک برای حل مناقشه اتمی با ایران، تنها چند گزینه معدود از جمله کاربرد نیروی نظامی پیش روی باراک اوباما باقی خواهد ماند. سخنگوی کاخ سفید گفت مردم آمریکا در پی حرکت به سوی جنگ نیستند.