خوزستان طعم دود و شوری دارد

Image caption شهر اهواز برای دومین بار از سوی سازمان بهداشت جهانی به عنوان آلوده ترین شهر جهان شناخته شده است

در هفته اخیر بیش از شش هزار نفر از ساکنان اهواز و شهرهای دیگر استان خوزستان به دلیل تنگی نفس و مشکلات تنفسی به بیمارستان‌های این استان مراجعه کرده‌اند.

مسئولان وزارت بهداشت گفته‌اند در حال بررسی مسئله هستند، اما ساکنان محلی می‌گویند سالها است که با مشکل تنگی نفس در این مناطق روبرو هستند و مقامی پیگیر وضعیت آنها نیست.

این در حالی است که شهر اهواز برای دومین بار از سوی سازمان بهداشت جهانی به عنوان آلوده ترین شهر جهان شناخته شده است. البته پس از اهواز، سنندج و کرمانشاه هم میان ۱۰ شهر اول آلوده دنیا جای گرفته‌اند.

آتش در نیستان و تنگی نفس

دبیر یکی از مدارس اهواز با اشاره به اینکه آلودگی در اهواز و مشکلات تنفسی در این شهر و روستاهای اطراف موضوع تازه‌ای نیست، می‌گوید: "سوختن نیشکر معمولا در روزها بود اما با اعتراض مردم سوختن نیشکر هنگام شب ها انجام می شود، صبح حیاط مدرسه چند سانتی متر از خاکستر پوشیده می شود. من آسم دارم، این بار بیماری‌ام حادتر شده است."

براساس آمار رسمی بیش از ۴۱ درصد از زمین‌های کشاورزی استان خوزستان زیر کشت نیشکر است.

گزارش خبرگزاری جمهوری اسلامی ایران(ایرنا)، تنها در سال گذشته (۱۳۹۱) نشان می‌دهد که ۱۶ هزار هکتار از زمینهای کشاورزی استان خوزستان زیر کشت نیشکر بوده است.

نیشکر به طور عمده در شهرهای اهواز، شوشتر، شادگان و شوش کشت می‌شود و فصل کشت آن از مردادماه تا نیمه دوم مهرماه است.

یکی از کارمندان توسعه نیشکر با اشاره به اینکه سوزاندن نیشکر راحت‌ترین راه برداشت محصول است، می‌گوید: "دود حاصل از سوزاندن مزارع نی شکر دودی سنگین حاوی قند و الکل است که به دلیل سنگینی به بالا صعود نمی‌کند و همین مسئله سبب تنگی نفس و حساسیت پوستی می‌شود."

در همین حال برخی از کارشناسان امور دام و کشاورزی بلا استفاده ماندن "باگاس" (تفاله نیشکر) دیگر عوامل آلودگی و آتش سوزی‌های این منطقه عنوان می‌کنند.

به گفته این کارشناسان کارخانه‌ها به دامداران اجازه استفاده از تفاله نیشکر را که حاوی الکل، فیبر و مواد قندی نمی‌دهند، در نتیجه گرمای هوا تفاله‌های نیشکر را مشتعل و مشکلات را چندین برابر می‌کند.

Image caption براساس آمار رسمی بیش از ۴۱ درصد از زمین‌های کشاورزی در استان خوزستان زیر کشت نیشکر است

دو روز پس از تنگی نفس شش هزار نفر از ساکنان اهواز، احمدرضا لاهیجان‌زاده، مدیرکل حفاظت محیط زیست خوزستان دلیل این ماجرا را سکون هوا و نبود باد عنوان کرد. به گفته او این وضعیت موجب تجمع آلاینده‌های هوا شده و بارندگی نیز آلاینده‌ها را به سطح زمین منتقل کرده است.

به گزارش حفاظت محیط زیست خوزستان، آنالیز نمونه‌ آب باران در روز دوم بارندگی نشان داده میزان "نیترات" بالا بوده است که احتمال باران اسیدی را قوت می‌دهد.

هرچند هر نوع فعالیت نفتی ممکن است نیترات تولید کند اما آتش زدن مزارع هم می‌تواند "نیترات" تولید کند.

در همین حال گرد و غبار ناشی از کشورهای عربستان و عراق، آلودگی محیطی ناشی از کارخانه‌ها و پالایشگاه‌ها از دیگر دلایل آلودگی اهواز و شهرهای اطراف آن است. براساس گزارش‌های موجود این آلودگی‌ها سبب افزایش بیماری‌هایی نظیر سرطان شده است.

یکی از کارمندان یکی از بیمارستان‌های اهواز در همین خصوص می‌گوید: "ده سال پیش ، ٤٠ تخت این بیمارستان اکثرا خالی بود ولی هم کنون بدلیل شیوع گسترده بیماری های سرطانی در اهواز و شهرهای استان علاوه بر پر شدن تمامی تخت ها عده زیادی بیمار سرطانی برای طی مراحل شیمی درمانی در لیست انتظار قرار دارند و همچنین عده زیادی به شهرهای دیگر جهت معالجه مراجعه می‌کنند."

بر طبق آخرین تحقیقات سازمان بهداشت جهانی آلودگی هوا دلیل اصلی سرطان و مرگ و میر ناشی از آن در جهان است و سالانه حدود ۲۵۰ هزار نفر در جهان از سرطان ریه مرتبط با آلودگی هوا می میرند.

خشک شدن تالاب هور العظیم، از دیگر عوامل افزایش ریزگردها در این منطقه است.

احمدرضا لاهیجان زاده، مدیرکل حفاظت محیط زیست خوزستان با اشاره به اینکه یک سوم این تالاب مرزی در ایران و دوسوم آن در عراق قرار گرفته، گفته است: "صدام حسین رئیس جمهور سابق عراق، در دهه ۹۰ برای مقابله با معارضان شیعه قسمت عراقی این تالاب را خشک کرد. در ایران نیز با آبگیری سد کرخه به عنوان بزرگترین سد مخزنی با گنجایش پنج میلیارد مترمکعب اجازه ندادند آب به 'هور' برسد.

خروجی این سد ۹۰ مترمکعب بر ثانیه و فقط برای مصارف شرب و کشاورزی تعریف شده بود و تالاب سهمی از این آب نداشت. بنابراین با از بین رفتن حق آبه، هورالعظیم به تدریج خشک شد. این امر باعث شد 'هور' به خودسوزی افتد. به طوری که در یک نوبت ۱۰۰ هزار هکتار دچار خودسوزی شد."

آب شور برای آشامیدن

Image caption یک لیوان آب لوله کشی اهواز در کنار یک لیوان آب معدنی

مشکل دیگری که به غیر از آلودگی هوا باعث بیماری مردم در خوزستان به ویژه اهواز شده است، آب آشامیدنی ناسالم است. هر چند کارشناسان و مردم محلی بارها از آلودگی آب انتقاد کرده‌اند، اما مسئولان کشور این مسئله را تاکنون تائید نکرده‌اند.

یکی از ساکنان اهواز با اشاره به اینکه آب داخل لوله‌ها غیر قابل آشامیدن است، می‌گوید: "حتی وقتی می‌خواهیم حمام کنیم نیز مدتی آب را باز می‌گذاریم تا آب قهوه‌ای رنگ و بد بو برود و بعد استحمام می‌کنیم، هر چند بعد از تمام شدن حمام همچنان ته بویی از لجن به بدن می‌ماند."

برخی از کارشناسان معتقدند به دلیل آلودگی آب، بیماری‌های انگلی و مشکلات کلیوی و گوارشی در میان اهالی این منطقه بیشتر شده است.

یکی دیگر از اهالی اهواز می‌گوید: "آنهایی که دستشان به دهنشان برسد، می توانند آب معدنی بخرند، اما اکثر مردم توانایی مالی ندارند، پس آب لوله را در کتری ریخته می جوشانند و وقتی سرد شد از آن استفاده می‌کنند، هر چند باز هم شور و قهوه‌ای رنگ است، اما راه چاره‌ای نیست؛ هم خاکستر و دود تنفس می‌کنیم ، هم آب شور می خوریم."

مطالب مرتبط