علی شمخانی، دبیر شورای عالی امنیت ملی

Image caption علی شمخانی از معدود سیاستمداران و نظامیان ارشد عرب ایرانی است

متولد: ۱۳۳۴ در اهواز

پیشنیه: عضو سپاه پاسداران، وزیر سپاه، وزیر دفاع، رئیس مرکز مطالعات راهبردی نیروهای مسلح.

علی شمخانی از فرماندهان ارشد سپاه در دوران جنگ ایران و عراق بود. او در جنگ هشت ساله از رابط های اصلی سپاه و مقام های ارشد جمهوری اسلامی به ویژه اکبر هاشمی رفسنجانی، فرمانده جنگ و حسن روحانی معاون او بود.

آقای شمخانی از اولین پایه‌گذاران سپاه پاسداران انقلاب اسلامی و فرمانده سپاه در استان خوزستان بود که بعدها به قائم مقامی فرمانده کل و وزارت سپاه در کابینه میرحسین موسوی رسید.

درجه نظامی آقای شمخانی دریابان (معادل سرلشگر در نیروی دریایی) است که بالاترین درجه نظامی است که از سوی فرمانده کل قوا به نظامیان ایران اعطا می شود.

در انتخابات ریاست جمهوری سال ۱۳۸۰ در حالی که وزیر کابینه محمد خاتمی بود با حضور در رقابت های انتخاباتی با آقای خاتمی رقابت کرد، اما با اختلاف زیاد (با کسب اندکی بیش از ۲ در درصد آرا) از آقای خاتمی (با ۷۷ درصد آرا) شکست خورد اما در کابینه دوم آقای خاتمی باز هم به عنوان وزیر دفاع به مدت چهار سال دیگر حضور داشت.

آقای شمخانی از نظامیان میانه رو ایران محسوب می شود و در جریان اعتراضات پس از انتخابات بحث برانگیز ریاست جمهوری سال ۱۳۸۸ حاضر به اطلاق واژه فتنه به اعتراضات شهروندان نشد و درباره فرماندهی ابوالحسن بین صدر، اولین رئیس جمهور ایران و فرمانده وقت کل قوای مسلح ایران گفته بود او "خائن نبود. این تفاوت نگاه وی در اداره جنگ بود و اندیشه‌ عمل وی غلط بود اما خیانت نبود."

Image caption از راست محمد علی جعغری (فرمانده فعلی سپاه)، علی شمخانی و غلامعلی رشید (جانشین فعلی رئیس ستاد کل نیروهای مسلح)

آیت الله علی خامنه‌ای، رهبر جمهوری اسلامی ایران، یک سال پس از پایان جنگ ایران و عراق، طی حکمی آقای شمخانی را از سپاه به ارتش منتقل و او را به فرماندهی نیروی دریایی ارتش منصوب کرد.

آقای شمخانی چند ماه پس از تصدی فرماندهی نیروی دریایی ارتش، در اجرای راهبرد جدید دریایی جمهوری اسلامی ایران، فرمانده مشترک نیروی دریایی ارتش و سپاه و قرارگاه دریایی خاتم الانبیا شد.

ایرنا، خبرگزاری رسمی جمهوری اسلامی می گوید که او در مدت فرماندهی هشت ساله، تشکیلات رزمی نیروهای دریایی ارتش و سپاه را با ایجاد تحول اساسی در سلاح ها، تاکتیک ها و عملیات مشترک دو نیرو، تجدید سازمان کرد.

آقای شمخانی پس از حسن روحانی، علی لاریجانی و سعید جلیلی چهارمین دبیر شورای عالی امنیت ایران است. این شورا در ۱۰ سال گذشته مامور مذاکرات اتمی ایران با قدرت های جهانی بوده اما حسن روحانی پس از آغاز دوره ریاست جمهوری اش این ماموریت را به وزارت امور خارجه ایران محول کرد.

محمد جواد ظریف، وزیر امور خارجه ایران پس از آن گفت که شورای عالی امنیت ملی همچون گذشته راهبرد اصلی مذاکرات را تعیین می کند.

مطابق قوانین ایران، ریاست شورای عالی امنیت ملی، به عهده رئیس جمهور است.

آقای شمخانی پیش از انتصاب به عنوان دبیر شورای عالی امنیت ملی، مدتی رئیس کمیته دفاعی-امنیتی این شورا بود.

او از معدود سیاستمداران و نظامیان ارشد عرب ایرانی است.