ظریف: توفیق‌های دور اول مذاکرات هسته‌ای شبیه معجزه بود

اجلاس ژنو حق نشر عکس Reuters
Image caption وزیر خارجه ایران از پیشرفت به دست آمده در مذاکرات ژنو ابراز خرسندی کرده است

وزیر خارجه ایران از پیشرفت در مذاکرات هسته‌ای ابراز خرسندی کرده و یک عضو هیات مذاکره کننده جمهوری اسلامی تاکید کرده که مسئولیت عدم توافق در دور قبلی مذاکرات بر عهده ایران نبوده است.

روز جمعه، ٢٤ آبان (١٥ نوامبر)، پایگاه اطلاع‌رسانی و خبری جماران اظهارات محمد جواد ظریف، وزیر خارجه ایران را منتشر کرد که در اشاره به دور دوم مذاکرات هسته‌ای ژنو، گفته است که به خاطر "توفیقاتی که در مذاکرات قبل حاصل شده بود، امید این بود که مذاکرات به نتیجه برسد."

آقای ظریف دستاورد دور اول مذاکرات را، که چند هفته پیشتر برگزار شده بود، قابل توجه دانسته و گفته است: "آن توفیقات شبیه معجزه بود که به این میزان پیشرفت کردیم."

وی در توضیح این نظر خود گفته است که "پیشرفتی که ما در طول کمتر از دو ماه مذاکره با ١+٥ داشتیم، با میزان پیشرفت در چندین سال گذشته قابل مقایسه نبود هر چند کار هنوز دشواری‌های اساسی دارد و باید با متانت و دقت پیش برویم."

دور دوم گفتگوهای مذاکره‌کنندگان ایران و گروه ١+٥ در روز ٨ نوامبر در ژنو آغاز شد و با حضور وزیران خارجه ایران و کشورهای عضو این گروه، به استثنای چین، تا روز ١٠ نوامبر ادامه یافت.

این نخستین بار بود که وزیران خارجه ایران و گروه ١+٥، از جمله ایالات متحده، در اجلاسی برای حل بحران هسته‌ای جمهوری اسلامی شرکت می‌کردند اما در پایان این نشست، اعلام شد که نتیجه مشخصی از آن به دست نیامده است.

آقای ظریف گفته است که دور دوم مذاکرات هم "علیرغم برخی مخالفت‌هایی که شد و با وجود اینکه بیشتر مدت مذاکره، بیش از اینکه بین ما و ١+٥ باشد، در داخل ١+٥ بود، پیشرفت خوبی" داشته است. پس از خاتمه مذاکرات، منابع دو طرف، اظهارات متفاوتی در مورد موانع دسترسی به توافق ابراز کردند.

حق نشر عکس AFP
Image caption به گفته ظریف نتیجه اولین جلسه مذاکرات هسته‌ای ژنو "شبیه معجزه" بود

برخی منابع آمریکایی، لزوم مراجعه هیات ایرانی به مراجع تصمیم گیرنده کشورشان و بعضی مقامات ایرانی، موضعگیری بعضی کشورهای عضو ١+٥ را عامل عدم توافق توصیف کردند و روز گذشته هم، وزیر خارجه روسیه این موضوع را به اصلاحات دیرهنگام در متن پیشنهادی آمریکا نسبت داد.

آقای ظریف در مورد حضور وزیران خارجه کشورهای ١+٥ در ژنو، که بدون برنامه‌ریزی قبلی صورت گرفت، گفته است که تصمیم آنان دلایل متعددی داشت و افزوده است که "در مورد برخی‌ها، یکی از دلایل حضور شاید این بود که جلوی بعضی پیشرفت‌ها گرفته شود." وی در این مورد توضیحی نداده اما بعضی از منابع ایرانی گفته‌اند که فرانسه خواسته بود تا در توافقنامه، محدودیت‌های بیشتری برای ایران منظور شود و عدم دستیابی به توافق، عمدتا ناشی از موضعگیری وزیر خارجه فرانسه بوده است.

وزیر خارجه جمهوری اسلامی در مورد مخالفت‌های داخلی با مذاکرات هسته‌ای هم گفته است: "هم مخالفت در داخل ١+٥ طبیعی است زیرا ٦ کشور با مواضع متفاوت هستند و هم مخالفت‌ها در داخل طبیعی است و گرایش‌های متفاوتی هست." وی در عین حال گفته است که در مذاکرات "صداقت و توجه به منافع ملی" باید منظور شود.

خاتمی و صالحی

به گزارش خبرگزاری دانشجویان ایران - ایسنا - محمد خاتمی، رئیس جمهوری پیشین ایران هم در مورد مذاکرات ژنو گفته است "ان‌شاء الله این مذاکرات به نفع جمهوری اسلامی و مردم ایران است."

بحران هسته‌ای جمهوری اسلامی و تلاش برای حل و فصل آن در دوره ریاست جمهوری آقای خاتمی و در پی انتشار گزارش‌هایی حاکی از فعالیت‌های اتمی اعلام نشده ایران آغاز شد و حسن روحانی، رئیس جمهوری فعلی، تا پایان این دوره، سرپرستی مذاکرات هسته‌ای را برعهده داشت.

حق نشر عکس ISNA
Image caption اختلاف هسته‌ای در دوره خاتمی آغاز شد و تا دوره روحانی ادامه داشته است

براساس همین گزارش، علی اکبر صالحی، رئیس سازمان انرژی اتمی نیز در مورد این مذاکرات گفته است که "روند مذاکرات خوب است، نگران نباشید."

در خبر دیگری در مورد گفتگوهای ژنو، خبرگزاری مهر به نقل از محمدرضا تخت‌روانچی، از اعضای هیات اعزامی جمهوری اسلامی به ژنو، گفته است که ایران مسئول به نتیجه نرسیدن این اجلاس نبوده است.

آقای تخت‌روانچی گفته است: "نمی خواهم اینجا وارد جزئیات و مباحث شوم اما کاملا مشخص است که چه کسی مسائل را به جایی رساند تا توافقات نهایی صورت نگیرد."

مذاکرات هسته‌ای همچنین از موضوعات مطرح شده در خطبه‌های نماز جمعه تهران بود. محمدکاظم صدیقی، امام جمعه موقت تهران، گفته است که تصمیم جمهوری اسلامی به تعلیق غنی سازی اورانیوم در پی مذاکرات هسته‌ای سال ١٣٨٢ و ١٣٨٣ "تاکتیکی برای تست حریف بود."

به گفته آقای صدیقی، مذاکرات فعلی هم "یک تست و زمینه و فرصتی برای غربی‌هاست که اگر از این فرصت استفاده کردند، با حفظ مصالح ملی و بدون عقب نشینی و در چارچوب ضوابط مذاکره می کنیم."

او به عنوان دلیل از سرگیری غنی‌سازی در دوره ریاست جمهوری محمود احمدی نژاد، گفته است که "ما دیدیم که اهدافشان، اهداف شومی است" ولی در این مورد توضیحی نداده است.