ایران: تحریم‌های جدید غیرسازنده و مسئولیت آن بر عهده آمریکاست

افخم حق نشر عکس Fars
Image caption افخم اختلاف نظر بین نهادهای مختلف سیاسی آمریکا در مورد ایران را نشانه سردرگمی دانسته است

دولت ایران از اقدام آمریکا در قرار دادن چند شرکت و شخصیت حقیقی ایرانی و خارجی در فهرست تحریم‌ها علیه ایران انتقاد کرده است.

روز جمعه، ٢٢ آذر (١٣ دسامبر)، مرضیه افخم، سخنگوی وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی، با اشاره به این اقدام وزارت خزانه داری (دارایی) آمریکا، گفت : "متاسفانه شاهد سردرگمی جدی در رویکرد، تصمیمات و اظهارات مقامات آمریکایی هستیم و مسئولیت عواقب این اقدامات نسنجیده، تماما بر عهده دولت آمریکاست."

روز پنجشنبه، وزارت خزانه داری آمریکا اعلام کرد که تعدادی اشخاص و شرکت‌‌ها را به دلیل نادیده گرفتن تحریم‌های بانکی و نفتی ایالات متحده علیه برنامه هسته‌ای ایران، هدف اقدامات تنبیهی قرار داده است. این اقدامات از جمله شامل مسدود کردن دارایی‌های آنان در آمریکا و ممانعت از دسترسی به امکانات و تسهیلات تجاری و اعتباری ایالات متحده است.

پیشتر، دولت آمریکا موفق شده بود رهبران کنگره آن کشور را قانع کند تا از پیگیری طرحی حاوی وضع تحریم های جدید علیه ایران خودداری ورزند.

خانم افخم گفته است که در حالی که مقامات دولت آمریکا در چارچوب پیشبرد طرح اقدام مشترک ایران و گروه ١+٥ "به ظاهر در حال توجیه قوه قانونگذاری ایالات متحده برای خودداری از تصویب تحریم‌های جدید علیه جمهوری اسلامی ایران هستند" وزارت‌های خزانه داری و خارجه آن کشور، تعدادی شرکت و شهروند ایرانی و خارجی را در فهرست تحریم قرار داده‌اند.

سخنگوی وزارت خارجه ایران اقدام دولت آمریکا را سوال برانگیز و غیرسازنده خوانده که "بارها ناموفق بودن آن به صراحت مورد تاکید مقامات بلندپایه دولت آمریکا قرار گرفته است."

حق نشر عکس AFP
Image caption ظاهرا دولت آمریکا خواسته با تنبیه نقض‌کنندگان تحریم‌ موجود مانع از تصویب تحریم‌ جدید و نقض تفاهم ژنو شود

سخنگوی وزارت خارجه ایران اظهار داشت که گروهی در داخل وخارج از دولت آمریکا تلاش دارند توافق ژنو را از میان ببرند و افزود: "این افراد با درک ناقص و بدفهمی خیال می‌کنند که تحریم‌ها و نه رسیدن به تفاهم، راه حل نهایی است."

مرضیه افخم با تاکید بر "جدیت جمهوری اسلامی ایران برای رفع نگرانی‌های منطقی طرف‌های گفتگو در خصوص برنامه صلح آمیز هسته‌ای ایران" اقدام دولت آمریکا را مورد انتقاد قرار داد و گفت "اینگونه اقدامات را غیر سازنده و خارج از مسیر تفاهم انجام شده در ژنو ارزیابی می‌کنیم".

خانم افخم در سخنان خود، دولت آمریکا را "به پایبندی، واقع بینی و مرعوب نشدن در برابر برخی تندروهای مخالف روند مذاکرات ژنو" توصیه کرد.

تحریم برای جلوگیری از تحریم؟

با تصمیم جدید وزارت خزانه داری آمریکا، چند شرکت ثبت شده در پاناما، سنگاپور، اوکراین و نقاط دیگر جهان و همچنین نوزده شهروند و موسسه ایرانی از جمله شرکت عیوض تکنیک، مارو صنعت، نگین پرتو خاور، صنایع هوایی قدس و سازمان صنایع هوایی ایران مشمول تحریم می‌شوند.

شرکت‌های خارجی این فهرست به کمک به نقض تحریم‌های نفتی و بانکی آمریکا علیه ایران و شرکت‌های ایرانی این فهرست به خریداری تجهیزات مورد استفاده در برنامه‌های اتمی جمهوری اسلامی متهم شده‌اند.

حق نشر عکس AP
Image caption شرمن تاکید کرده تا حصول اطمینان از صلح آمیز بودن برنامه اتمی ایران تمامی تحریم‌ها لغو نمی‌شود

وزارت خزانه‌داری آمریکا خبر اضافه شدن اشخاص و شرکت های تازه به فهرست تحریم‌ها را همزمان با برگزاری جلسه کمیته بانکداری سنای آمریکا در مورد مذاکرات هسته‌ای ایران و تاثیر آن بر تحریم این کشور منتشر کرد. به گفته کارشناسان، به نظر می رسد مقامات دولت آمریکا در نظر داشته‌اند با تاکید بر عزم خود برای جلوگیری از برنامه‌های اتمی "غیرمجاز" ایران، مانع از اقدام کنگره برای تصویب تحریم‌های جدید علیه جمهوری اسلامی شوند.

روز پنجشنبه، وندی شرمن، معاون وزارت خارجه آمریکا و نماینده آن کشور در مذاکرات ایران و گروه ١+٥ همراه با دیوید کوهن، مقام وزارت خزانه داری و مسئول اجرای تحریم های آمریکا علیه ایران، در جلسه این کمیته حضور یافتند.

خانم شرمن، با اشاره به تفاهم ژنو در مورد برنامه هسته‌ای ایران - موسوم به برنامه اقدام مشترک - گفت که عمل به این توافق، باعث خواهد شد که ایران تنها به بخش کوچکی از عواید ارزی خود دست یابد و رفع بخش عمده تحریم ها مشروط به حل و فصل کامل پرونده هسته‌ای آن کشور است.

او همچنین گفت که تفاهم ژنو هنوز به اجرا در نیامده است و گروه های کارشناسی دو طرف باید جزئیات اجرای آن را تعیین کنند.

روز ٣ آذر (٢٤ نوامبر)، وزیران خارجه ایران و گروه ١+٥ دستیابی به یک "برنامه اقدام مشترک" را در نتیجه مذاکرات ژنو اعلام کردند. براساس این توافق، ایران پذیرفت بخشی از فعالیت اتمی خود را متوقف یا محدود کند و در برابر آن، طرف مقابل از وضع "تحریم‌های جدید" خودداری ورزد و امکان دستیابی ایران به بخشی از دارایی‌های مسدود شده خود را فراهم آورد.

در ایران، نهادها و مقامات مختلف حکومتی به طور رسمی این توافق را موفقیتی برای جمهوری اسلامی توصیف کردند که قاعدتا نشانه تایید آن توسط مراکز اصلی تصمیم‌گیری بود، اما در آمریکا، شماری از اعضای کنگره ابراز نگرانی کردند که ممکن است این توافق به ایران امکان آن را بدهد تا فعالیت هسته‌ای "غیرمجاز" خود را دنبال کند بی آنکه با فشار بیشتری مواجه شود.

حق نشر عکس AP
Image caption روسیه هم انتقاد ایران از تصمیم دولت آمریکا را تکرار کرده است

مقامات دولت آمریکا کوشیده‌اند تا این گروه از نمایندگان، و همچنین منتقدان خارجی توافق ژنو به خصوص دولت اسرائیل را قانع کنند که برنامه اقدام مشترک فقط مانع از وضع تحریم‌های جدید می شود و تا زمان حصول اطمینان از صلح آمیز بودن برنامه های اتمی ایران، فشار اقتصادی بر این کشور ادامه خواهد داشت.

ظاهرا دولت آمریکا با افزودن چند کشور به فهرست تحریم شدگان، در نظر داشته بر عزم خود برای جلوگیری از "دستیابی ایران به تسلیحات اتمی" تاکید گذارد بی آنکه اجازه دهد کنگره با وضع "تحریم‌های جدید" توافق ژنو را نقض کند.