مرور روزنامه‌های صبح تهران؛ شنبه ۳۰ آذر

Image caption کارتون هادی حیدری، شرق

روزنامه‌های تهران در آستانه شب یلدا صفحاتی را به این شب اختصاص داده و در مقالاتی به مناسبت‌های این شب پرداخته و با بیانی نوستالژیک از گذشته‌ها و سنت‌هایی که رعایت می‌شد یاد کرده‌اند‫.‬

قطعی‌شدن وتو مصوبه سنای آمریکا برای وضع تحریم‌های جدید علیه ایران توسط اوباما رییس جمهور آمریکا ، تحلیل‌هایی درباره تصویب قطعنامه پیشنهادی حسن روحانی در مجمع عمومی سازمان ملل و انتقادهایی از تصمیم به توقیف وی‌چت از جمله دیگر مطالب این روزنامه‌هاست‫.‬

بیا تا گل برافشانیم و یلدا

احمد طالبی‌نژاد در صفحه آخر شهروند که به شب یلدا اختصاص یافته نوشته‫:‬ ما ملتی هستیم که دایم از گذشته یاد و برای دوران سپری‌شده، با همه خوب و بدش، دلتنگی می‌کنیم. «یادش بخیر آن سال‌ها، آن روز‌ها و...» همواره ورد زبانمان است. خب البته تا حدودی هم حق داریم. دست‌کم برای نسل ما – نسل پس از کودتای ۲۸ مرداد ۱۳۳۲_ کودکی و نوجوانی و بخشی از جوانی‌مان در روزگاری سپری شد که جهان این‌قدر آشفته و بدحال نبود. مردم ۲ جنگ جهانی را پشت سر گذاشته بودند و می‌رفتند تا از فضای مرگ و خشونت فاصله بگیرند و به آرامش برسند. البته در پس پرده خبر‌هایی بود. ولی ما‌ها ازش باخبر نمی‌شدیم.

نویسنده مقاله شهروند یاد آورده که‫: ‬جهان در آن سال‌ها، تا این حد خشن و هولناک نبود. هنوز لایه اوزن هم سوراخ نشده بود که قصه‌ای به قصه‌هایمان اضافه کند. الکی هم که بود، خوش بودیم. اما حالا، اضطراب از در و دیوار می‌بارد. لحظه‌به‌لحظه. هیچ جای جهان امن نیست. جنگ‌ها از بین کشوری به داخل کشور‌ها سرایت کرده. سوریه، سودان، کشمیر، و... و دارد کم‌کم به داخل خانه‌ها کشیده می‌شود. چون فاصله نسل‌ها به مدد امکانات رسانه‌ای، زیاد شده. روابط عاطفی از هم گسیخته، روحیه مصرف‌زدگی به ویژه در میان افراد بی‌مصرف جامعه گسترش یافته و خلاصه این‌که دنیای امروز، دنیایی خشن و غیرقابل تحمل شده است.

اسدلله امرایی هم در شهروند از شب یلدا نوشته‫:‬ دیگر گرگی پیدا نمی‌شود که لچک قرمزی را ببلعد و شکارچی قهرمان بیاید و لچک قرمزی را درسته از شکم گرگ در بیاورد آن هم احتمالا با عمل سزارین. ارتباطات آدم‌ها به حد‌اقل رسیده و به جای آدم‌ها تلویزیون و ماهواره و اینترنت حرف می‌زند و بچه‌ها دیگر علاقه‌ای به قصه مادربزرگ‌ها ندارند که هیچ، ارتباط خود را با پدر و مادرشان به حداقل رسانده‌اند. مادربزرگ‌ها هم قصه‌های خود را از‌ یاد‌ برده‌اند. مادربزرگ‌ها هم وقتی به نوه‌هاشان می‌رسند به جای قصه‌گفتن از لغو یا تمدید تحریم‌ها می‌پرسند. حالا این شب شب بازار شده و به دکان فروشندگان تنقلات، رونق می‌بخشد.

شاید بتوان توصیه کرد که در این روزگار یک شب خود را رها کنیم از قید و بندهای جامعه شهری و برگردیم به دورانی که آدم‌ها مهربان‌تر بودند و شادی سکه روز بازار بود. برگردیم و با هم مهربان باشیم. منتها همه با هم مهربان باشیم. پدران و فرزندان و مادران فرزندان. پدران معنوی اجتماع به عبارتی دولتمردان به فکر شهروندان باشند. شاید بتوان شادمانی، این طفل دیری گمشده را با برگرداندن محکومی که در کنج زندان‌افتاده به جرمی ناکرده یا کرده، به تقاص حرفی که زده یا نزده دوباره به دل‌ها برگردانیم. یلدا را مناسبتی بدانیم برای آشتی ملی.

محمود دولت‌آبادی نویسنده کلیدر هم در شهروند نوشته ماندگاری یلدا رازی دارد که می‌تواند به همه جشن‌ها، عیدها و مراسم سنتی تعمیمش داد. آن راز ساده به ما می‌گوید که هر آن‌چه قابل تطبیق با زندگی روزمره مردم باشد، جاودان می‌ماند. مردم هرجا که بتوانند به مناسبتی کنار هم گرد بیایند، آن را گرامی و زنده نگه می‌دارند. مردم شب یلدا، طولانی‌ترین شب‌سال را به بهانه تغییر فصل و آمدن زمستان جشن می‌گیرند و راز ماندگاری آن را شاید بتوان در این دانست که مردم امکان گردهم‌آمدن را دارند و این بهانه‌ها را غنیمت می‌شمارند. آن‌چه مثلا جشن مهرگان که عید برداشت حاصل کار و زحمت کشاورزان بوده به دست فراموشی سپرده، اما نوروز و یلدا در این میان زنده ماندند، شاید بهتر باشد بگوییم مردم آن را زنده نگه داشته‌اند.

درازترین شب سال (با ذکر فرمول)

پوریا عالمی در ستون طنز شرق محاسبه کرده: سه کیلو انار ۹ هزار تومان، پنج کیلو هندوانه ۱۵ هزار تومان، سه کیلو پرتغال ۳۵۰۰ تومان، دوکیلو سیب ۲۵۰۰ تومان، یک کیلو انگور سه هزار تومان و دو کیلو موز شش هزار تومان و نیم کیلو انجیز صد هر تومان و نیم کیلو میوه خشک ده هزار تومان و دو کیلو شیرینی ۲۶ هزار تومان و مخاطرح شاه هم برای یک خانواده پنج نفره بر آن افزوده شده و در نهایت رقم ۲۴۴ هزار و ۶۰۰ تومان برای تامین سور و سات شب یلدا به دست آمده.

به نوشته این طنزنویس حالا پایه حقوق ماهانه چقدر است؟ آفرین. ۴۸۷هزارو۱۲۵تومان. پس یک‌شبه نصف حقوق ماهانه خورده می‌شود. حداقل دستمزد هم طبق فرموده وزارت کار هر یک ساعت کار ۲۷۶۸ تومان است. پس در «شب یلدا» هرکدام از اعضای خانواده چیزی که می‌خورند برابر است با ۲۰ ساعت کارکردن پدر خانواده و اگر پدر بنده‌خدا، بخواهد یک شب یلدا را آبرومند برگزار کند باید نزدیک ۹۰ ساعت یعنی چهار شبانه‌روز یا دوهفته (۱۳ روز کار عادی روزی هفت‌ساعت) مثل پدر کار کند.

ستون طنز شرق معتقد است دقیقا در همین لحظه است که پدر خانواده درازبه‌دراز می‌افتد و دقیقا به همین خاطر است که می‌گویند «شب یلدا» درازترین شب سال است چون پدران زیادی در این شب، دراز می‌شوند. حالا هم تا خودمان دراز نشده‌ایم بهتر است مطلب را کوتاه کنیم.

اوباما و وتو سناتورها

داوود هرمیداس باوند در مقاله ای در اعتماد نوشته: توافقاتی که در مذاکرات بین گروه ۱+۵ و ایران به وجود آمد، دولت اوباما را به این باور رسانده که تحریم‌های علیه ایران را فعلا متوقف کند. اما طرح تحریم‌های جدید علیه ایران که توسط تعدادی از نمایندگان مجلس سنا امریکا مطرح شده است، در صورت مساعد بودن زمینه‌های لازم به رای گذاشته خواهد شد. اینکه تعدادی از نمایندگان مجلس سنا نکته‌یی را مطرح کرده‌اند دال بر این نیست که آن طرح حتما مورد تصویب قرار می‌گیرد. قطعنامه‌هایی دیده شده که توسط مجلس نمایندگان با اکثریت بالا تصویب شده و برای بررسی به مجلس سنا داده می‌شود که در نهایت رای نمی‌آورد. اما در بحث تحریم‌های ایران مجلس سنا متوقف شده است.

به نوشته این استاد دانشگاه به همین جهت وتا شش ماه آینده که مذاکرات ایران با گروه ۱+۵ ادامه دارد آنها فعلا به بررسی آن نپردازند. بنابراین با توجه به اینکه سنا قبول کرده که تا زمانی که مذاکرات به پایان نرسیده و قطعنامه‌یی تصویب نشده، دست به تصویب هیچ تحریمی علیه ایران نزند، آن وقت منطقی به نظر نمی‌رسد که در این زمان کنگره قطعنامه دیگری را به تصویب رسانده و از رییس‌جمهور نیز انتظار داشته باشد که آن را امضا کند.

احسان ابطحی در مقاله ای در دنیای اقتصاد نوشته: رو‌در‌رویی کاخ سفید در برابر افراطیون، بی‌تردید بزرگ‌ترین دستاورد‌ دیپلماتیک ایران به شمار می‌رود که به نظر می‌رسد در چارچوب تاکتیک هوشمندانه «نرمش‌ قهرمانانه» قابل‌تعریف باشد. اگر برخی از این نوع تاکتیک‌های ایران در مذاکرات ۱+۵ نبود، طرف مقابل همچنان «متحدانه» به تاکتیک فشار و تحریم علیه ایران ادامه می‌داد.

اما اختلاف میان کاخ سفید و کنگره تنها دستاورد مذاکرات ژنو ۳ نبود. شکاف عمیق میان اسراییل و آمریکا – که اوباما در نشست سابان به آن اذعان کرد- و همچنین ایجاد گسل بزرگ میان عربستان – متحد دیرینه واشنگتن- با کاخ سفید از دیگر دستاورد‌های بزرگ ژنو ۳ است. تاکتیک‌های هوشمندانه تیم مذاکراتی ایران بود که باعث شد ریاض به‌طور رسمی اعلام کند که به‌دلیل نزدیک شدن واشنگتن به تهران قصد دارد روابط خود را با آمریکا کاهش دهد.

به نوشته این مقاله اگر اوباما و تیم او بتوانند وفای به عهد کنند، نشان خواهند داد که آمریکایی‌ها پس از سال‌ها قابل‌اعتماد خواهند بود. موضوعی که اگر به طرف ایرانی ثابت شود، به فروریختن دیوار بلند بی‌اعتمادی میان دو طرف کمک می کند و راه‌ را برای گشایش‌های دیپلماتیک بزرگ‌تر میان تهران- واشنگتن هموار می سازد. به شرط آنکه در داخل کشور، اجماعی که میان نخبگان، مراجع عظام تقلید و دیگر نهادهای تاثیرگذار در حمایت از تحرکات دیپلماتیک ایران به وجود آمده ‌است، همچنان پابرجا بماند.

اما رسالت روزنامه جناح راست چنین نظری ندارد. به نظر این روزنامه‫:‬ کنگره می تواند با رای گیری و تصویب مجدد مصوبه رد شده با دو سوم آرای هر دو مجلس نمایندگان و سنا، وتوی رئیس جمهور را بی اثر کند. اوباما نیز به خوبی می داند که حداقل تا پایان دوران ریاست جمهوری وی، امکان افزایش آرای نمایندگان و سناتورها به بالای سقف دو سوم ( در خصوص تحریمهای ایران) بسیار اندک است. در چنین شرایطی کاخ سفید نمی تواند بر سر کشورهای دیگر جهان ، مخصوصا ایران در خصوص ایستادگی در مقابل کنگره کمترین منتی بگذارد.

این روزنامه برای اثبات درستی نظر خود به گفته های رهبر جمهوری اسلامی اشاره کرده و نوشته اخیرا آیت الله مکارم شیرازی هم در خصوص تحرکات اخیر حول توافقنامه ژنو اعلام کرده که دولت آمریکا تحت نفوذ کنگره است و کنگره هم تحت نفوذ صهیونیستهاست. آیت الله جوادی آملی نیز تاکید کرده اند که اگر ۵‫+‬۱ قدرت پیدا کند تعهدات خود را زیر پا خواهد گذاشت.این اظهارات نشان دهنده هشیاری کشور و نظام جمهوری اسلامی در برابر تحرکات آمریکاست.

با افراط در داخل هم باید مبارزه کرد

Image caption تیتر و عکس صفحه اول آفتاب یزد

نعمت احمدی در مقاله ای در آفتاب یزد، پیرامون طرح رییس جمهور ایران که به تصویب مجمع عمومی سازمان ملل رسید نوشته: طرح آقای روحانی هم طرح خوبی است هم زمان مناسبی مطرح شده است و هم اینکه در مکان مناسبی به تصویب رسیده است. آقای خاتمی نیز سل ۲۰۰۱ طرح گفتگوی تمدنها را مطرح نمود که به تصویب سازمان ملل رسید و آن سال به این نام نامگذاری شد. بنابراین این برای دومین بار است که چنین طرحهایی از سوی روسای جمهور ایران مطرح و به تصویب سازمان ملل میرسد.

به نظر نویسنده حقوقدان محمد خاتمی نتوانست آن گفتگوی مدنظر خود را که مطرح کرده بود، در داخل اشاعه دهد و پیش ببرد. یعنی کسی که مبشر این ایده بود نتوانست در داخل آن را به گفتمانی تبدیل کند. به نظر من، ایجاد برخی محدودیتها برای روزنامه های داخلی نوعی افراط است. افراط تنها به این معنی نیست که جان کسی را بگیرید همین که برخاف فصل سوم قانون اساسی عمل میشود نشان از افراطی گری است.

در آخر مقاله آفتاب یزد آمده‫:‬ آقای روحانی در تبلیغات انتخاباتی، خود را ملزم به اجرای این فصل از قانون اساسی دانستند. این فصل از قانون در مورد آزادی انتشار روزنامه میگوید.امیدواریم آقای روحانی بتوانند ابتدا قرایٔت خود از پرهیز از افراط و خشونت را در داخل پیاده نمایند و خاطرشان باشد حذف تنها به معنی حذف فیزیکی نیست.

صادق زیباکلام در مقاله ای در شرق با اشاره به تصویب طرح رییس جمهور ایران در مجمع عمومی سازمان ملل، نوشته نزدیک به این یک دهه، نگاه ایران یا دست‌کم مسوولان ایران، تغییری ۱۸۰درجه‌ای کرد. محمد خاتمی طرح گفتگوی فرهنگ ها را مطرح کرد که با صندلی های خالی مجمع روبرو شد و حالا طرح رییس دولت ایران فقط یک نماینده داشت و آن هم نماینده اسراییل بود.

این استاد دانشگاه در ادامه مقاله خود پرسیده: تصویب این قطعنامه چه تغییری به‌وجود می‌آورد و در پاسخ نوشته هیچ، این قطعنامه، الزام‌آور نیست. فقط جنبه توصیه دارد، نه الزاما نه به زندگی مصیبت‌بار ۲۲ میلیون سوری و شش‌میلیون آواره آن کشور پایانی داده خواهد شد، نه طالبان رضایت خواهند داد که دختران در افغانستان به مدرسه بروند و نه در سرنوشت ده‌هاهزار انسانی که به جرم افکار و عقاید سیاسی و دینی در کشورهای مختلف در زندان هستند، تغییری به‌وجود می‌آید.

در پایان مقاله شرق آمده: قطعنامه پیشنهادی ایران. بنا نیست که الزاما منجر به تغییرات دموکراتیک در کشور یا کشورهایی شود اما تا آنجا که به ایران مربوط می‌شود نفس اینکه ما بانی این قطعنامه هستیم شاید - و فقط هم شاید- منجر به گشایش و بهبودی شرایط سیاسی در داخل شود.

هاشمی در کرمان

Image caption تیتر و عکس صفحه اول اعتماد

آرمان در گزارش اصلی خود نوشته: شاید در چند دهه اخیر ایران، نتوان کسی را پیدا کرد که به‌اندازه رئیس فعلی مجمع تشخیص مصلحت نظام مورد تخریب جریانات و گروه‌های سیاسی مختلف قرار گرفته باشد. این تخریب‌ها خصوصا از زمان روی کار آمدن دولت اصولگرای محمود احمدی‌نژاد شدت یافت.

به نوشته این گزارشگر در جریان دیدار از کرمان هاشمی‌رفسنجانی به مسائل زندگی مردم اشاره و گفت: شما در ۲۴ خرداد دولتی را سرکار آوردید که افکار و مواضع او دنیا را قانع کرد که باید با ایران مذاکره کنند و آنهایی که ما را تهدید به تسلیم یا جنگ می‌کردند، دیدید که علاقه‌مند به مذاکره شدند. وی با بیان اینکه این مذاکره هیچ اشکالی ندارد هر کسی آمد و حرفی غیر از این زد، بدانید که دارد فریبکاری می‌کند، ادامه داد: مگر رهبری بعد از امضای توافق و ارائه گزارش رئیس‌جمهور، تشکر نکردند؟ وی با بیان اینکه قبل از مذاکره عده‌ای به فتنه‌انگیزی پرداختند.

رییس مجمع تشخیص مصلحت نظام به نوشته آرمان گفته گفت: خود اروپایی‌ها نیز فشار آمریکا را افزایش دادند تا اینکه وزیر امور خارجه آمریکا با دکتر ظریف تماس تلفنی برقرار کرده و گفته ما آن مساله را حل می‌کنیم بیایید مذاکره بکنیم.‌هاشمی‌رفسنجانی تصریح کرد: مطمئن باشید که اگر دولت موفق شود تحریم‌ها را از بین ببرد، همانطوری که تاکنون امتیازی نداده، در آینده نیز مواظب هستیم تا به گفته دکتر روحانی شرایط «برد- برد» باشد و هیچ امتیازی را نمی‌دهیم.

اما کیهان در یادداشت روز خود همچنان از هاشمی رفسنجانی گله مند ماند و نوشته: انتظار از آیت‌الله هاشمی این بود که در اظهارات خود غیرقابل اعتماد بودن آمریکا را بازگو کند و از این رهگذر ضمن بصیرت‌افزایی برای مخاطبان خویش، به آنان درباره حیله‌ها و ترفندهای شیطان بزرگ هشدار دهد، ولی سخنان ایشان حتی اگر چنین منظوری نداشته باشند، «تبرئه» آمریکا تلقی می‌شود!

نویسنده این یادداشت مدعی شده که مردم در کرمان شعار مرگ بر آمریکا سر داده بودند. بنابراین بعید نیست که آقای هاشمی با مشاهده خشم مردم از اظهارات کینه‌توزانه مقامات رسمی آمریکا در پی کاستن از این خشم نزدیک به انفجار بوده‌اند، غافل از آن که، تبرئه طرف مقابل بی‌آن‌که آقای هاشمی بخواهند، تضعیف تیم مذاکره‌کننده کشورمان را به دنبال دارد.

توقیف وی‌چت

حامد یعقوبی در مقاله ای در اعتماد نوشته: ظاهرا نگرانی دیگری به فهرست نگرانی‌های ایرانی‌ها افزوده شده است: وی‌چت. پدیده‌یی که یک روزه به صفحه نخست بعضی از روزنامه‌ها راه پیدا کرد و تعدادی از مسوولان درباره‌اش اظهارنظر کردند. وی‌چت نه یک بیماری ناشناخته عفونی است نه یک قاتل زنجیره‌یی بلکه یک برنامه پیش‌پاافتاده ارتباطی است که روی گوشی تلفن همراه یا تبلت نصب می‌شود .از قدیم و ندیم گفته‌اند ترس برادر مرگ است. ما شوربختانه می‌ترسیم؛ دنیای تکنولوژیک کنونی هر روز یک برگ برنده برای گسترش ارتباط‌های اجتماعی رو می‌کند و ما در مقابل این تنوع مهارناپذیر، به شکل منفعلانه‌یی فقط ترس خود را به نمایش می‌گذاریم.

جادی میرمیرانی در مقاله ای در همین روزنامه نوشته: اگر فرض کنیم که مسدود کردن وی‌چت برای حفاظت از اخلاقیت جامعه انجام شده، لازم است این سوال مطرح شود که آیا واقعا بستن یک راه باعث هدایت گمراهان به راه مورد نظر ما می‌شود؟ آیا نسلی که در دیوارکشی جنسیتی دانشگاه‌ها بزرگ شده و خود را با حضور پلیس اخلاق در خیابان هماهنگ کرده فقط به این خاطر که حالا وی‌چت زیر تیغ سانسور رفته تصمیم می‌گیرد رابطه با یک انسان دیگر را کنار بگذارد و سراغ درس و مشقی که ما صلاح دیده‌ایم برود؟ جواب مطمئنا منفی است.

به نوشته این تحلیلگر شبکه: در یک جامعه سالم که انسان‌ها بنا به غریزه امکان ایجاد ارتباط با دیگران را دارند، شروع صحبت با انسانی ندیده و نشناخته که تنها وجه اشتراکش نزدیکی فیزیکی است رفتاری مرسوم نیست پس رواج وی‌چت به عنوان ابزاری برای آشنایی با یک غریبه، منطقا نشان‌دهنده مشکلی در این جامعه است و هر شکلی از سانسور مخاطب را به مکانی دورتر از دسترس کنترلگر سوق خواهد داد. اگر در یک خانه چراغ یک اتاق را خاموش کنیم احتمالا کسی به آن اتاق وارد نخواهد شد اما اگر چراغ تمام اتاق‌ها خاموش شود، هر نفر یک چراغ‌ قوه خواهد خرید و شخصا به تمام زیرزمین‌های خانه سرک خواهد کشید.

کارتون روز

Image caption محمد طحانی، آرمان

مطالب مرتبط