سازمان ملل: کنفرانس سوریه بدون حضور ایران برگزار می شود

عکس آرشیوی از دبیر کل سازمان ملل حق نشر عکس AFP
Image caption آقای بان از اینکه ایران اعلامیه ژنو یک را نپذیرفته "عمیقا" ابراز تاسف کرد

در پی یک روز تحولات سریع در ارتباط با شرکت یا عدم شرکت ایران در کنفرانس ژنو دو، دبیر کل سازمان ملل متحد حوالی ساعت چهار بعد از ظهر دوشنبه به وقت شرق آمریکا اعلام کرده است که این کنفرانس بدون حضور ایران برگزار خواهد شد.

این اعلامیه احتمالا نقطه پایان تحولاتی است که با بیانیه یک شب پیشتر بان کی مون دبیر کل سازمان ملل متحد دایر بر دعوت از ایران برای شرکت در کنفرانس مونترو در سوئیس شروع شده بود.

بیانیه ای که با اعتراض شدید مخالفان سوری و همچنین دولت آمریکا روبرو شده بود. اما اکنون هم آمریکا و هم ائتلاف ملی مخالفان گفته اند که با عدم شرکت ایران اختلاف ها بر سر برگزاری آن پایان می یابد.

سخنگوی آقای بان بعد از ظهر دوشنبه در بیانیه ای نوشت که مقام های ایرانی قبلا طی یک رشته دیدارها از حمایت خود از "مبنا" و "هدف" کنفرانس از جمله "اعلامیه ژنو" صحبت کرده بودند، اما او از اینکه ایران علنا در روز دوشنبه این مساله را تکذیب کرد "عمیقا مایوس" است، نکته ای که باعث پس گرفتن دعوت از ایران بود.

"اعلامیه ژنو" - که ۳۰ ژوئن سال ۲۱۰۱۲ صادر شده بود - از جمله بر تشکیل یک دولت انتقالی در سوریه تاکید داشت.

سخنگوی دبیر کل سازمان ملل در بیانیه بعد از ظهر دوشنبه خود نوشت: "از آنجا که ایران تصمیم گرفته آن تفاهم را نپذیرد، دبیر کل تصمیم گرفته که نشست یک روزه مونترو بدون مشارکت ایران برگزار خواهد شد."

براساس این بیانیه اما آقای بان همچنان ایران را ترغیب کرد به اجماع بین المللی در مورد "اعلامیه ژنو" بپیوندد.

جن ساکی سخنگوی وزارت خارجه آمریکا هم در بیانیه ای نوشت: "همانطور که قبلا بارها گفته ایم، هدف کنفرانس اجرای کامل اعلامیه ژنو است، از جمله تشکیل یک دولت انتقالی با تفاهم طرفین که قدرت کامل اجرایی داشته باشد. ما امیدواریم که در پی اعلامیه امروز، همه طرف ها اکنون بتوانند بار دیگر بر هدف اصلی تمرکز کنند، یعنی به پایان آوردن رنج مردم سوریه و شروع فرآیندی در جهت انتقال سیاسی که خیلی عقب افتاده است."

محمد خزایی نماینده ایران در سازمان ملل متحد هم دقایقی پیش از انتشار بیانیه سخنگوی آقای بان نوشت: "جمهوری اسلامی ایران تلاش های دبیر کل سازمان ملل متحد و فرستاده ویژه او آقای ابراهیمی برای یافتن یک راه حل سیاسی برای بحران سوریه را قدر می داند. ایران همواره از یافتن راه حلی سیاسی برای این بحران حمایت کرده است. با این حال جمهوری اسلامی ایران هیچ گونه پیش شرطی برای شرکت در کنفرانس ژنو دو را نمی پذیرد. اگر شرط شرکت ایران پذیرش اعلامیه ژنو یک است، ایران در کنفرانس ژنو دو شرکت نمی کند."

پیشتر در روز دوشنبه حسین امیر عبداللهیان، معاون وزیر خارجه ایران گفته بود که کشورش بیانیه "ژنو ۱" درباره سوریه را نمی‌پذیرد.

آقای عبداللهیان گفته بود: "ما در ژنو ۱ حضور نداشته‌ایم و ایران نقشی در تنظیم بیانیه آن نداشته است و اصرار برای اعلام پذیرش بیانیه ژنو ۱، غیرقابل قبول و مردود است."

پیش از صدور بیانیه نهایی سخنگوی دبیر کل سازمان ملل یک مقام بلندپایه وزارت خارجه آمریکا نیز روز دوشنبه گفته بود: "ما انتظار داریم که دعوت از ایران لغو شود."

مخالفان هم گفته بودند که اگر دعوت از ایران لغو نشود آنها از شرکت در کنفرانس خودداری خواهند کرد.

در کنفرانس ژنو ۱ بر عدم حضور بشار اسد و نزدیکان او در دولت انتقالی پیشنهادی سوریه تأکید شده بود، اما دولت سوریه و ایران با این پیشنهاد مخالفت کردند.

واکنش تند مخالفان

حق نشر عکس Reuters
Image caption مخالفان دولت سوریه خواستار تشکیل دولت انتقالی در این کشور هستند

روز دوشنبه منظر اکبیک، از مقامات اصلی ائتلاف ملی سوریه، گروه اصلی مخالف دولت دمشق ایران را متهم به حضور نظامی در سوریه کرد و گفت ایران بخشی از جنگ سوریه است و نمی تواند بخشی از صلح باشد و تنها در صورتی که ایران نیروهایش را از سوریه خارج کند می تواند در این کنفرانس شرکت داشته باشد.

ائتلاف ملی سوریه، از گروههای مخالف دولت سوریه که گفته بود به دلیل حضور ایران در کنفرانس موسوم به ژنو ۲، شرکت در این مذاکرات را به حال تعلیق در آورده است، اکنون از برگزاری کنفرانس بدون حضور ایران استقبال کرده است.

پیشتر آژانس خبری عربستان به نقل از یک مقام رسمی این کشور گفت که ایران واجد شرایط شرکت در کنفرانس "ژنو ۲" نیست.

در این گزارش گفته شده ایران با نتایج نشست "ژنو ۱" از جمله تشکیل دولتی انتقالی در سوریه موافق نیست.

آژانس خبری عربستان همچنین به نقل از این مقام که از او نام برده نشده، گفت: "ایران رسما و آشکارا مواضعش را در مورد ایجاد دولتی انتقالی در سوریه اعلام نکرده و به دلیل حضور نیروهای نظامی ایران در سوریه، این کشور واجد شرایط شرکت در مذاکرت صلح ژنو نیست."

عربستان سعودی در جنگ داخلی در سوریه از شورشیان مخالف دولت حمایت می‌کند.

ایران به همراه روسیه از جمله کشورهای حامی بشار اسد، رئیس جمهور سوریه است.

این درحالیست که پیشتر نیز سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه نیز در سخنانی گفت: "از همان ابتدا ما بر دعوت همه کشورهایی که در تحولات (سوریه) تاثیر‌گذار هستند بدون استثنا برای شرکت در این نشست، تاکید کردیم. مطئنا ایران به مانند عربستان سعودی، و کشورهای خلیج فارس، همچنین ترکیه، مصر و عراق یکی از کشورهایی است که بطور مستقیم در حل این بحران و بدون خدشه وارد نمودن به ثبات این منطقه مهم در جهان، ذینفع است."

قرار است کنفرانس "ژنو ۲ "، چهارشنبه هفته جاری (۲۲ ژانویه) در شهر مونترو در سوئیس برگزار شود.