آمریکا: غیبت ایران از اجلاس ژنو-٢ بر پیگیری مذاکرات هسته‌ای تاثیری ندارد

Image caption هرف گفته است مذاکرات هسته‌ای و اجلاس ژنو-٢ دو موضوع جداگانه است

آمریکا بین موضعگیری در قبال شرکت ایران در اجلاس حل بحران سوریه و مذاکرات هسته ای ژنو ارتباطی نمی بیند.

ماری هرف، سخنگوی وزارت خارجه آمریکا، در یک نشست خبری گفته است که غیبت ایران از اجلاس ژنو-٢ برای حل بحران سوریه بر پیگیری مذاکرات و اجرای توافقنامه هسته‌ای بین جمهوری اسلامی و قدرت های جهانی تاثیری نخواهد گذاشت.

شامگاه یکشنبه این هفته بان‌کی‌مون، دبیرکل سازمان ملل و رئیس اجلاس ژنو-٢، همراه با دعوت از شماری دیگر از کشورهای جهان، از ایران برای شرکت در این اجلاس دعوت به عمل آورد.

این اقدام با واکنش تند مخالفان بشار اسد، رئیس جمهوری سوریه مواجه شد که گفتند جمهوری اسلامی متحد نیروهای دولتی سوریه در جنگ داخلی آن کشور است و دیدگاه‌های آقای اسد را تکرار می‌کند. این گروه‌ها تهدید کردند که اگر دعوت از ایران پس گرفته نشود، از شرکت در اجلاس ژنو خودداری خواهند کرد و ایالات متحده نیز دعوت از ایران را سازنده ندانست.

ساعاتی بعد، دبیرکل سازمان ملل با اظهار اینکه ایران توافقنامه اجلاس قبلی حل بحران سوریه شامل استقرار دولت انتقالی را رد کرده است، دعوت خود را پس گرفت.

حق نشر عکس AP
Image caption به گفته هرف دبیرکل سازمان ملل تضمین‌هایی دریافت کرده بود.

در نشست خبری ماری هرف، یکی از خبرنگاران با یادآوری اظهارات حسن روحانی، رئیس جمهوری ایران که نسبت به نتیجه بخش بودن اجلاس ژنو-٢ ابراز بدبینی کرده بود، گفت که آیا وزارت خارجه آمریکا نگران آن نیست که مجادله بر سر پس گرفتن دعوت از ایران بر مذاکرات هسته‌ای تاثیر منفی بگذارد.

خانم هرف، با "فاجعه" توصیف کردن ماجرای دعوت از ایران و پس گرفتن آن، گفت که وزارت خارجه آمریکا چنین نگرانی ندارد و هم آمریکا و هم دولت ایران تصریح کرده‌اند که بین دو موضوع ارتباطی وجود ندارد و افزود: "روند مذاکرات هسته‌ای و اینکه ایرانی‌ها به ژنو-٢ بروند یا نروند و نقشی که در سوریه دارند، دو موضوع کاملا مجزاست."

سخنگوی وزارت خارجه گفت که در جریان مذاکرات هسته‌ای، ایالات متحده این نظر را کتمان نکرده که فعالیت منطقه‌ای ایران را عامل بی‌ثباتی می‌داند و در مواردی که در این زمینه پرسشی مطرح شده، این نظر را نیز بیان کرده است. وی افزود واقعیت این است که اختلاف نظر ایران و آمریکا بر سر سوریه در طول مذاکرات هسته‌ای هم وجود داشته و موضوعی ناشناخته نیست.

نقش متفاوت آمریکا

ماری هرف نقش وزیر خارجه آمریکا و معاون او در اجلاس ژنو-٢ و مذاکرات هسته‌ای را متفاوت دانست و گفت که در مذاکرات هسته‌ای، آمریکا یکی از اعضای گروه ١+٥ به سرپرستی کاترین اشتون، مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپاست اما در اجلاس ژنو-٢، مقامات آمریکایی در مذاکراتی به سرپرستی سازمان ملل می‌کوشند همراه با روس‌ها و سایرین، به ایجاد زمینه مساعد جهت پایان دادن به بحران سوریه کمک کنند. خانم هرف گفت که در ژنو-٢ "ما به همان شکل مذاکرات هسته‌ای، نقش فعال نداریم و فکر می‌کنم که این موضوع مهم را باید به یاد داشته باشیم."

حق نشر عکس AFP
Image caption دو طرف درگیر در جنگ داخلی سوریه مواضع متفاوتی اتخاذ کرده است

در مورد دعوت از ایران و پس گرفتن آن، یکی از خبرنگاران پرسید که به چه دلیل اجازه داده شد چنین "فاجعه‌ای" روی دهد و آیا دلیل اصلی، فقدان ارتباط لازم بین آمریکا و سازمان ملل نبوده است؟

سخنگوی وزارت خارجه آمریکا گفت که بین دو طرف ارتباط روشن و شفاف وجود داشت و مقامات ایالات متحده در تماس با دبیرکل سازمان ملل صراحتا گفته بودند که ایران برای حضور در ژنو-٢ باید بیانیه اجلاس ژنو-١ را بپذیرد و با قبول چنین پیش شرطی، مواضع آنان، هر چه که باشد، قابل طرح است اما ایران این شرط را نپذیرفت و درنتیجه، ما در وضعیت کنونی هستیم.

ماری هرف اظهار داشت که ظاهرا دبیرکل سازمان ملل در گفتگو با مقامات ایرانی نتیجه گرفته بود که آنان بیانیه ژنو-١ را پذیرفته‌اند و با اتکای به اطمینانی که از آنان دریافت کرد، از ایران دعوت به عمل آورد اما وقتی این تضمین عملی نشد، دبیرکل دعوت خود را پس گرفت. خانم هرف در عین حال گفت که در جریان مذاکرات دبیرکل سازمان ملل و مقامات ایرانی نبوده و از محتوای مکالمه دو طرف اطلاعی ندارد.

در مورد موضعگیری روسیه در اجلاس ژنو-٢ نیز، خانم هرف گفت که روسیه از صادرکنندگان بیانیه ژنو-١ بوده و آن را می‌پذیرد اما اینکه استنباط آنان از محتوای این بیانیه دقیقا چیست، یکی از موضوعاتی است که در اجلاس جاری ژنو مورد بررسی قرار می‌گیرد.

حق نشر عکس AFP
Image caption هرف: آمریکا اختلاف نظر با ایران بر سر مساله سوریه را کتمان نکرده است

نشست ژنو-١ در ماه ژوئن سال ٢٠١٢ برای حل بحران سیاسی و جلوگیری از شدت گرفتن جنگ داخلی سوریه با شرکت آمریکا، روسیه، چین و شماری از کشورهای منطقه‌ای مرتبط با بحران سوریه برگزار شد. بیانیه این اجلاس، ضمن تاکید بر لزوم کمک‌رسانی به مردم سوریه، خواستار تشکیل یک دولت انتقالی آشتی ملی برای برگزاری انتخابات آزاد شد اما در مورد اجرای این پیشنهاد، جزئیات بیشتری نداد.

در حال حاضر، مساله اصلی به موقعیت بشار اسد در روند اجرای بیانیه ژنو-١ ارتباط دارد. مخالفان حکومت سوریه و کشورهای غربی و عربی طرفدار آنان، مشارکت رژیم کنونی سوریه در دولت انتقالی را پذیرفته‌اند اما با حضور بشار اسد به عنوان نماینده این رژیم مخالفت کرده اند و او را مسئول اقدامات نیروهای دولتی در کشتار شهروندان سوریه و ویرانی شهرهای این کشور دانسته‌اند.

مخالفان بشار اسد گفته‌اند که در صورتی که وی در دولت انتقالی مقامی داشته باشد، به محض پایان مقاومت مسلحانه و خلع سلاح مخالفان، سرکوب آنان را تشدید خواهد کرد و از عمل به تعهدات خود سر باز خواهد زد.

در مقابل، مقامات دولت سوریه بر این عقیده‌اند که بشار اسد با رای مردم این کشور انتخاب شده و باید ریاست دولت انتقالی را در دست بگیرد و در انتخابات ریاست جمهوری بعدی نیز شرکت و برای کسب پیروزی، تلاش کند.