درد مشترک آرامگاه بابا طاهر و میدان نقش جهان

حق نشر عکس Mehr
Image caption هتل بین المللی بابا طاهر که به حریم آرامگاه بابا طاهر تجاوز کرده است

در پی ساخت یک طبقه و نیم دیگر بر روی هتل بین المللی بابا طاهر در کنار آرامگاه بابا طاهر شاعر ایرانی در استان همدان، این اثر تاریخی نیز به وضعیت میدان نقش جهان اصفهان دچار شده و حریم این بنای تاریخی رعایت نشده است.

براساس مصوبه قانونی سازمان میراث فرهنگی در حریم منظر بناهای تاریخی (حریم اطراف بنا) تا شعاع ۱۵۰ متری مجوز ساخت ساختمانی که بلندتر از این بناها باشد نباید صادر شود.

اما به گزارش خبرگزاری مهر، این مهم در خصوص آرامگاه باباطاهر رعایت نشده و در حال حاضر اگر گردشگری از سمت جنوب و تهران وارد استان همدان شود به جای دیدن نمایی از آرامگاه باباطاهر با تابلو و بنای یک هتل رو به رو می شود که منظر آرامگاه را کور کرده است.

نکته دیگری که در ساخت و ساز در اطراف بناهای تاریخی باید لحاظ شود، استفاده از مواد ساختمانی است که فضای بومی محوطه را تغییر ندهد، اما براساس گزارش ‌های منتشر شده "مالک این هتل بیش از حد مجاز اقدام به ساخت و ساز کرده است و از نمای آلومینیوم و مدرن برای این هتل استفاده کرده که با فضای بومی موجود همخوانی ندارد."

به گفته خبرگزاری مهر، "مدیران میراث فرهنگی در استان همدان نیز در برابر این اقدام سکوت اختیار کرده اند و هتل باباطاهر در یکسال گذشته میزبان مهمانی ها و مراسم اداره میراث فرهنگی همدان بوده است."

به اعتقاد فعالان میراث فرهنگی، در چند سال اخیر بی‌توجهی به آثار تاریخی و افزایش ساخت و ساز در محوطه این آثار سبب شده که این آثار در معرض نابودی قرار بگیرند، هرچند هنوز عزمی برای مقابله با این امر وجود ندارد.

قدمت مقبره اصلی بابا طاهر به دوره سلجوقیان می‌رسد و در قرن ششم قمری یک برج ۸ ضلعی آجری روی قبر بابا طاهر ساخته شد. هوشنگ سیحون و محسن فروغی در سال ۱۳۴۵ طرح ساخت بنای جدید را به اجرا درآوردند. این بنا در مربعی به ابعاد ۱۰۰ متر مربع از مجموع منشورهایی تشکیل شده که دارای مدخل‌های ورودی و منفذهای نور است.

این بنا در سال ۱۳۷۶ به ثبت رسید.

درد مشترک بابا طاهر و نقش جهان

حق نشر عکس Fars
Image caption یک دهه انتقاد به ساخت برج جهان نما و پرونده تعدیلش همچنان بدون نتیجه باقی مانده است

میدان نقش جهان اصفهان، یکی از آثار میراث جهانی، بیش از یک دهه است که به دلیل ساخت برج جهان نما در حریمش به مرکز توجه دوستداران میراث فرهنگی و یونسکو تبدیل شده است، برجی که پرونده تعدیلش از دولت هشتم به دولت یازدهم به ارث رسید.

در ادامه روند بی توجهی مسئولان به نقض حریم این بنا یونسکو نیز در همان سالهای اول نسبت به چنین ساخت و سازی اعتراض کرد و وجود برج جهان نما را خطری جدی برای جهانی شدن میدان نقش جهان عنوان کرده است؛ مشکلی که تاکنون نیز از سوی مسوولان میراث فرهنگی استان و شهرداری اصفهان همچنان حل نشده است.

احمد منتظر، از فعالان حوزه میراث فرهنگی پیشتر به جام جم آنلاین گفته بود اصفهان یک شهر تاریخی است و در همه جای دنیا مانند ایتالیا رفتار مسوولان با چنین شهری نگه داشتن بناهای تاریخی در محدوده ای بسیار دور از بناهای نوساز است تا حریم آنها آسیب نبیند، این در حالی است که در محله های تاریخی اصفهان با ساختمان های چند طبقه ای روبه رو هستیم که حریم منظر را می شکنند.

براساس توافقی که سال گذشته میان میراث فرهنگی و شهرداری این استان امضا شد قرار بود تا پایان تیرماه سالجاری کار تخریب بخش‌های باقی‌مانده از برج جهان‌نما انجام شود، اما خبرگزاری‌های ایران اعلام کردند که این اتفاق به‌رغم درخواست سازمان یونسکو هنوز نیفتاده است.

برج جهان‌نما بنایی است که در حوالی میدان امام حسین اصفهان ساخته شده و به لحاظ قرارگیری در چشم‌انداز تاریخی و فرهنگی میدان نقش جهان قرار گرفته و به همین سبب به درخواست سازمان علمی فرهنگی سازمان ملل متحد، یونسکو، باید طبقاتی از آن تخریب شود.

فعالان میراث فرهنگی همچنان در انتظار اجرای این توافق هستند اما عده‌ای معتقدند حال که آرامگاه بابا طاهر نیز به چنین وضعی دچار شده، باید برای این درد مشترک راهکار لازم الاجرا پیدا شود، در غیر اینصورت ممکن است در آینده شاهد تجاوز به حریم دیگر آثار تاریخی در ایران بود.