ابراز نگرانی 'گزارشگران بدون مرز' درباره تاثیر درگیری‌های مسلحانه بر آزادی رسانه‌ها

حق نشر عکس RSF
Image caption این سازمان می‌گوید وضعیت آزادی اطلاع‌رسانی در ایران "تغییر چندانی نکرده است"

در رده‌بندی جدید سازمان 'گزارشگران بدون مرز' درباره آزادی رسانه‌ها در کشورهای مختلف، ایران در جایگاه ۱۷۳ قرار گرفته است.

این سازمان حامی آزادی روزنامه‌نگاران درباره تاثیر درگیری‌های مسلحانه بر رسانه‌ها در جهان ابراز نگرانی کرده است.

گزارشگران بدون مرز همچنین از "تفسیر اغراق‌آمیز و سوءاستفاده‌گرانه از مفهوم امنیت ملی علیه حق اطلاع‌رسانی و دانستن" انتقاد کرده و گفته است که این "گرایش خطرناک... قلب دولت‌های قانون‌مدار پیش رفته است".

اشاره این سازمان به کشورهای ایالات متحده و بریتانیا است که به خاطر اقداماتشان علیه روزنامه‌نگاران افشاگر، در این رده‌بندی سقوط کرده‌اند.

آمریکا با ۱۳ پله سقوط، در رده ۴۶ آزادی رسانه‌ای در جهان نشسته است. بریتانیا هم سه پله پایین رفته و در رده ۳۳ قرار گرفته است.

در رده‌بندی امسال، یکی از خطرناک‌ترین کشورهای جهان برای روزنامه‌نگاران، سوریه است که از میان ١٨٠ کشور در رده‌ی ١٧٧ جای دارد.

سازمان گزارشگران بدون مرز در این باره نیز ابراز نگرانی کرده است که بحران سوریه با سرایت به کشورهای منطقه، از جمله لبنان، عراق و اردن، بر روند اطلاع‌رسانی و آزادی رسانه‌ها تاثیر منفی گذاشته است.

این گزارش می‌گوید به‌قدرت‌رسیدن اخوان المسلمین در مصر، به افزایش فشارها علیه روزنامه‌نگاران منجر شد اما وقتی که قدرت به دست نظامیان افتاد، این محدودیت‌ها تکمیل شد.

کشورهای فنلاند، هلند و نروژ به‌ترتیب در صدر آزادی رسانه‌ای جهان هستند و ترکمنستان، کره شمالی و اریتره، در کف جدول قرار گرفته‌اند.

کریستف دولوار، مدیرکل گزارشگران بدون مرز، درباره رد‌ه‌بندی آزادی رسانه‌ها در جهان گفته است که این جدول مبتنی بر هفت شاخص تهیه می‌شود: سطح سرکوب و فشار، میزان چندصدایی، استقلال رسانه‌ای، فضای عمومی و خودسانسوری، چارچوب‌های قانونی، شفافیت، توانمندی زیرساخت‌ها.

'کنترل همه‌جانبه حکومت ایران بر اطلاع‌رسانی'

در این رده‌بندی گزارشگران بدون مرز، ایران همچنان در یکی از پایین‌ترین رده‌های فهرست باقی مانده است.

این سازمان می‌گوید وضعیت آزادی اطلاع‌رسانی در ایران نسبت به سال گذشته "تغییر چندانی نکرده است".

این گزارش یادآوری کرده است: "در پایان سال میلادی ٢٠١٣، ایران با ۵۰ روزنامه‌نگار و وب‌نگار زندانی، یکی از پنج زندان بزرگ جهان [برای رسانه‌ها] بود."

"با وجود آزادی برخی از زندانیان سیاسی، اما وعده‌های حسن روحانی رئیس جمهور جدید برای آزادی همه زندانیان سیاسی و بهبود وضعیت آزادی اطلاع‌رسانی تاکنون بی‌نتیجه مانده است."

گزارشگران بدون مرز همچنین از ادامه فشار دستگاه‌های امنیتی بر روزنامه‌نگاران رسانه‌های بین‌المللی و مستقل مستقر در خارج از کشور و خانواده‌های آنان در داخل کشور انتقاد کرده است.

این سازمان در این باره به حمایت تهران از حکومت بشار اسد در سوریه هم اشاره کرده است.

چالش تامین امنیت روزنامه‌نگاران در افغانستان

افغانستان در رده ١٢٨ فهرست گزارشگران بدون مرز قرار گرفته است.

این کشور در رده‌بندی سال گذشته، چند پله صعود کرده بود.

گزارشگران بدون مرز می‌گوید خشونت علیه روزنامه‌نگاران و به ویژه زنان روزنامه‌نگار در افغانستان ادامه دارد.

"برگزاری انتخابات ریاست جمهوری و شوراهای ولایتی، هم‌زمان با خروج نیروهای بین‌المللی، مسئله امنیت برای شهروندان به طور کلی و تأمین امنیت خبرنگاران، چالش‌های مهم آینده برای ارزیابی قوام آزادی اطلاع‌رسانی در دموکراسی جوان افغانستان است."

تاجیکستان هم در رده ۱۱۵ این گزارش قرار گرفته است.

گزارشگران بدون مرز انتقاد کرده که در تاجیکستان، "پوشش کارزار انتخابات ریاست جمهوری در رسانه‌های عمومی به شکلی واضح به نفع امام‌علی رحمانف رقم خورد."

"مسدودسازی خودسرانه و غیرقانونی چند روزه اطلاعات مستقل در اینترنت، دیگر عادی شده است."

این سازمان البته از قانون جدید رسانه‌ها در تاجیکستان که از مارس ٢٠١٣ اجرا شده استقبال کرده ولی گفته در عمل تاثیری بر آزادی اطلاع‌رسانی نداشته است.

'تلاش آمریکا و بریتانیا در سرکوب افشاگران'

Image caption آسانژ، منینگ، اسنودن - گزارشگران بدون مرز از تلاش آمریکا برای 'شکار افشاگران' انتقاد کرده است

گزارشگران بدون مرز گفته است سقوط ۱۳ پله‌ای آمریکا در این رده‌بندی، "یکی از عقب‌گردهای قابل ملاحظه در میان کشورهای دموکراتیک" بوده است.

علت اصلی این تغییر جایگاه، "اصرار بر ردگیری منابع روزنامه‌نگاران و به‌راه‌انداختن کارزار شکار افشاگران" بوده است.

این سازمان در این باره به محکومیت سرباز منینگ و تعقیب قضایی ادوارد اسنودن اشاره کرده و آن را هشداری شمرده است برای "کسانی که با شجاعت، اطلاعات به اصطلاح حساس اما به نفع منافع عمومی را در دست‌رس همگان قرار می‌دهند."

در این باره از بریتانیا هم انتقاد کرده است که "به نام مبارزه با تروریسم، نمایان‌گر فشار فضاحت‌بار علیه روزنامه گاردین و بازداشت ۹ ساعته شریک زندگی و همکار گلن گرینوالد" بوده است.

آقای گرینوالد که برای روزنامه گاردین کار می‌کرد، گزارش‌های افشاگرانه‌ای مبتنی بر اطلاعاتی نوشت که ادوارد اسنودن بر ملا کرده بود.

گزارشگران بدون مرز، یک سازمان غیرانتفاعی بین‌المللی در دفاع از آزادی رسانه‌ها و حمایت از خبرنگاران و روزنامه‌نگاران است. مقر این سازمان در پاریس پایتخت فرانسه است.

مطالب مرتبط