سفر اشتون: رابطه‌ای جدید بین ایران و غرب شکل می‌گیرد؟

حق نشر عکس BBC World Service

دیدار کاترین اشتون، مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا از ایران گام دیگری در جهت پیشبرد روند پیچیده و حساس برقراری یک رابطه جدید بین ایران و غرب است.

کاترین اشتون هم چنین با چالش مهمی روبروست زیرا با تکیه بر موفقیت‌های اخیر خود در زمینه سیاست خارجی می خواهد مسائل حساسی از حقوق بشر تا نقش ایران در مناقشات منطقه ای منجمله جنگ سوریه را مطرح کرده و به گفتگو بگذارد.

روزنامه های نزدیک به اصلاح طلبان امروز شنبه هشتم مارس(۱۷ اسفند) از سفر خانم اشتون به عنوان یکی از موفقیت های سیاست جدید حسن روحانی، رئیس جمهوری ایران، یاد کرده‌اند.

اما تمام رسانه ها چه میانه رو و چه تندرو در گزارش های مربوط به دیدار خانم کاترین اشتون بر محوریت و حساسیت نقش او در ایران تاکید خواهند گذاشت.

عمدتا اعتقاد براین است که موفقیت تفاهم اولیه بین ایران و پنج بعلاوه یک مدیون نقش کلیدی کاترین اشتون در این مذاکرات بوده است.

حق نشر عکس Reuters
Image caption این اولین سفر کاترین اشتون مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا به ایران است

مطمئنا مسائل هسته ای در دیدار کاترین اشتون با مقامات ایران مطرح خواهد شد زیرا هنوز راه حل جامعی برای رسیدن به یک توافق نهایی به دست نیامده است.

اما هدف از اولین دیدار متقابل یک مقام مهم اتحادیه اروپا از سال ۲۰۰۸ تاکنون، پی بردن به امکانات بالقوه برای برقراری یک رابطه جدید بین ایران و اروپاست.

به گفته یک دیپلمات غربی، کاترین اشتون به خوبی می داند که مسائل ایران تنها به جواد ظریف وزیرخارجه خنده روی ایران و داشتن رابطه کاری خوب با او ختم نمی شود و او باید از تمام مهارت های دیپلماتیک خود،منجمله آن چه که "ساخت آرام آرام پل ارتباطی" نام گرفته، استفاده کند.

یکی از چالش های مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا مطرح کردن نقشه راه جدیدی برای ایجاد اعتماد متقابل بین جناح های سیاسی ایران و کشورهای اروپایی است که هنوز بر سر میزان و سرعت برقراری رابطه با با ایران اختلاف نظر دارند. از آن گذشته تمامی طرف‌ها به هم عمیقا بی اعتمادند.

گفته می شود که کاترین اشتون در سفرش به ایران فقط شنونده خواهد بود اما انتظار می رود که از ایران، یکی از متحدان اصلی بشار اسد، رئیس جمهوری سوریه بخواهد که برای پایان دادن به جنگ خانمان سوز درسوریه نقش فعال تری بعهده بگیرد.

گروه های حقوق بشر ایرانی و اروپایی هم چنین تلاش کرده اند تا خانم اشتون را ترغیب کنند که بابت وضعیت حقوق بشر و افزایش اعدام ها در ایران که شمار آن در سال گذشته به ۵۰۰ مورد و عمدتا در رابطه با قاچاق مواد مخدر رسیده است، نگرانی خود را با مقامات ایران در میان بگذارد.

کاترین اشتون امشب با نمایندگان جامعه مدنی ایران ملاقات می کند و قرار است فردا با حسن روحانی، رئیس جمهوری ایران، مشاوران امور بین المللی و امنیتی او و دیگر رهبران مهم سیاسی ایران دیدار کند.

خانم اشتون روز دوشنبه را در شهر اصفهان خواهد بود که به دلیل بناهای تاریخی و معماری اسلامی خیره کننده خود شهرت دارد.

زمینه بسیار مساعدی برای تحکیم رابطه ایران و اروپا از جمله در امور آموزشی،محیط زیست، فنی و کمک رسانی وجود دارد اما تنها در صورتی این موضوع تحقق می یابد که در مورد مسئله اصلی غرب یعنی پرونده هسته‌ای ایران، پیشرفتی واقعی و پایدار حاصل شود.

دیپلمات های غربی می گویند که با وجود پیشرفت هایی در این زمینه هنوز برای پایان دادن به شک و تردید ها در مورد صلح آمیز بودن برنامه هسته ای ایران، راهی طولانی در پیش است.

به گفته رهبران ایران بدگمانی آنان به نیات غرب هم بسیار عمیق و ریشه دار است.

دیدار خانم کاترین اشتون، مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا از ایران به معنای این پیام برای مقامات ایران است که اگر در مسیر برقراری رابطه با جامعه بین المللی باقی بمانند بهره بسیاری خواهند برد و آن گونه که یک دیپلمات غربی بیان داشت "ایران باید نقش بیشتری در جهان ولی نه علیه آن به عهده بگیرد."

مطالب مرتبط