گره کور ویزای سفیر پیشنهادی ایران

حق نشر عکس Reuters
Image caption کاخ سفید و کنگره ورود آقای ابوطالبی به خاک آمریکا را رد کرده اند

ایران برای دریافت ویزای حمید ابوطالبی، سفیر پیشنهادی‌اش در سازمان ملل متحد که واشنگتن ورودش به خاک آمریکا را غیرقابل قبول می‌داند، به نهادهای حقوقی سازمان ملل متحد متوسل شده است. با این حال، بعید به نظر می‌رسد که شکایت ایران در «کمیته روابط با کشور میزبان سازمان ملل متحد» بتواند برای این دیپلمات ارشد جمهوری اسلامی ویزای آمریکا را به ارمغان بیاورد.

ویزای آقای ابوطالبی در واشنگتن گره خورده و این گره چنان محکم است که حتی اگر ‌بان کی مون، دبیرکل سازمان ملل متحد هم در این ماجرا دخالت کند، بعید است که بتواند آن را باز کند.

کاخ سفید و کنگره شاید بر سر موضوعات مختلف از جمله آینده تحریم‌های ایران اختلافات اساسی داشته باشند، اما بر سر یک مساله اشتراک نظر دارند: فردی که نامش در ماجرای گروگان گیری دیپلمات‌های آمریکایی در تهران مطرح است، حتی اگر آن زمان مترجمی بیش نبوده و حالا از نزدیکان حسن روحانی، رئیس جمهوری «میانه رو» و «عملگرای» ایران باشد، اجازه ندارد که به عنوان سفیر جمهوری اسلامی در مقر سازمان ملل متحد، قدم به خاک آمریکا بگذارد.

جن ساکی، سخنگوی وزارت امور خارجه آمریکا، روز سه شنبه گفت: «فارغ از هر نقشی که (ابوطالبی) داشته، آن واقعه برای ۵۲ شهروند آمریکا که به گروگان گرفته شدند، تجربه بسیار ناخوشایندی بود. به همین دلیل، ما نمی‌توانیم به او ویزا بدهیم.»

'اشتباه تاکتیکی'

تعداد زیادی از دیپلمات‌های آمریکایی که در روز ۱۳ آبان ۱۳۵۸ در تهران به گروگان گرفته شدند، از تلاش‌های دولت‌های اوباما و روحانی برای حل و فصل مناقشه اتمی حمایت می‌کنند، ولی معتقدند انتصاب آقای ابوطالبی کمکی به بهبود روابط نمی‌کند.

بروس لینگن، کاردار آمریکا در تهران در زمان گروگان گیری که مانند سایر کارکنان سفارت ۴۴۴ روز در ایران محبوس شد، به بی‌بی سی فارسی می‌گوید که حمید ابوطالبی یادآور «گذشته» و واقعه‌ایست که خیلی‌ها در آمریکا هنوز به شدت به آن حساسند.

آقای لینگن می‌گوید: «او (حمید ابوطالبی) به طور مستقیم در ماجرای گروگان گیری دست نداشته است. خودش این طور می‌گوید و من این حرف را قبول می‌کنم. ولی در هر حال، نامش الان وقایع گذشته را به یاد می‌آورد، این عامل روانی مهمی در فضای دیپلماتیک جاری بین آمریکا و ایران است.»

ایران می‌گوید قصد ندارد فرد دیگری را به جای حمید ابوطالبی به عنوان سفیر در سازمان ملل متحد معرفی کند. خودداری ایران و آمریکا از عقب نشینی و نرمش در این ماجرا، بین دولت‌های روحانی و اوباما که بر کاهش تنش‌ها تاکید دارند، اصطکاک تازه‌ای ایجاد کرده است.

حق نشر عکس AFP
Image caption ماجرای ویزای حمید ابوطالبی بین دولت‌های روحانی و اوباما اصطکاک تازه‌ای ایجاد کرده است

به همین خاطر، بعضی از طرفداران بهبود روابط معتقدند که معرفی حمید ابوطالبی می‌تواند اشتباهی تاکتیکی بوده باشد.

توماس پیکرینگ، دیپلمات کهنه کار و سفیر پیشین آمریکا در سازمان ملل متحد بر این باور است که دولت آقای روحانی احتمالا حساسیت آمریکایی‌ها به ماجرای اشغال سفارت و گروگان گیری سال ۵۸ را دست کم گرفته بود.

آقای پیکرینگ به بی‌بی‌سی فارسی می‌گوید: «تصمیم ایران برای فرستادن فردی که می‌دانستند تا این حد می‌تواند هدف انتقاد و واکنش شدید قرار بگیرد، نتیجه بیش از ۳۴ سال بی‌اعتمادی و سوتفاهم است. بنابراین، اگر ما می‌خواهیم که اختلافات را حل و فصل کنیم، باید در مورد تصمیم‌هایی که می‌گیریم بسیار محتاط باشیم.»

روند حقوقی رسیدگی به رد درخواست ویزای سفیر پیشنهادی ایران تازه آغاز شده است.

مقام‌های ایرانی در شکایت خود به دبیرکل سازمان ملل متحد هشدار داده‌اند که خودداری واشنگتن از صدور ویزا برای حمید ابوطالبی می‌تواند «رویه‌ای خطرناک» ایجاد کند و پیامدهای نامطلوبی برای دیپلماسی و سازمان ملل متحد داشته باشد.

با این حال، در شرایطی که واشنگتن در مخالفت با ورود گزینه ایران به خاک آمریکا با یک صدا صحبت می‌کند و صراحتا این درخواست را رد کرده است بعید به نظر می‌رسد که کانال‌های حقوقی سازمان ملل متحد بتوانند نظر کاخ سفید و کنگره را عوض کنند.

مطالب مرتبط