بررسی روزنامه های صبح یکشنبه تهران - ۲۸ اردیبهشت

روزنامه های امروز صبح به واکنش های رسانه های جهانی به توقف مذاکرات هسته ای ایران با کشورهای پنج به اضافه یک پرداخته و در مقالاتی به تحلیل این واقعه و گمانه زنی درباره نتایج آن برخاسته اند. در حالی که روزنامه های میانه رو ابراز امیدواری کرده اند که مذاکرات در ادامه خود با روند بهتر و تفاهم بیشتری ادامه یابد، مخالفان دولت توقف مذاکرات را نشانه درستی پیش بینی های خود دیده و تاکید کرده اند که هیچ امیدی به این گفتگوها نیست.

لغو پخش مستقیم سخنان رییس جمهور در یک همایش علمی که در آن وی مخالفت خود را با محدودیت دسترسی مردم به اینترنت اعلام داشته است از جمله دیگر خبرهای امروز است.

حق نشر عکس Farhikhtegan Newspaper May18
Image caption تیتر و عکس صفحه اول فرهیختگان

ایست وین، شادمان‌ها و نگران‌ها

داوود محمدی در سرمقاله شرق نوشته: دلواپسان شادمان؛ حامیان نگران. این، عصاره موضع‌گیری منتقدان و طرفداران مذاکره هسته‌ای به نتایج نشست «وین» است؛ نشستی که جمع‌بندی آن در جمله «پیشرفت نداشتیم» عراقچی خلاصه شد. شادمان‌ها درصدد اثبات این هستند که هشدارهای پیشین آنان به واقعیت پیوسته و چانه‌زنی‌ها به دلیل «زیاده‌خواهی» غرب به بن‌بست رسیده و تلاش‌های آینده برای بازگرداندن مذاکرات روی ریل «توافق»، پیشاپیش محکوم به شکست است و از زاویه منافع‌ملی باید از منتفی‌شدن توافقنامه‌ای مشابه «عهدنامه ترکمانچای» استقبال کرد.

آن‌سوتر؛ نگران‌ها، با مرور آثار تحریم‌ها؛ بیم آن دارند که ناکامی مذاکرات آینده، فرصت بازسازی و احیای اقتصاد را از کشورمان سلب کند و بازگشت به «نقطه صفر»، منافع ملی را در وضعیت ناخوشایندی قرار دهد.

به نظر سردبیر شرق: دیپلمات‌های هسته‌ای ایران از میزان حساسیت افکارعمومی به نتیجه مذاکرات آگاه بودند و می‌دانستند توافق هسته‌ای، از جمله اهداف اصلی دولت روحانی است؛ با وجود این، وقتی مطالبات طرف مذاکره را مغایر با «منافع ملی» کشورمان ارزیابی کردند، حاضر نشدند برای دستیابی به توافق، هر بهایی را بپردازند و «عدم توافق» را به «توافق بد» ترجیح دادند.

اما حسین شریعتمداری در یادداشت روز کیهان نوشته خوشبختانه مذاکرات بی نتیجه ماند و اضافه کرده: شاید تصور شود استفاده از قید «خوشبختانه» برای اعلام شکست و بی‌نتیجه ماندن مذاکرات هسته‌ای وین۴، نامتعارف و «بدبینانه» است ولی این واقعیت قابل تردید نیست.

پیش‌بینی درباره بی‌نتیجه بودن مذاکرات نه فقط پیچیده نیست بلکه نیم‌نگاهی گذرا به چالش یازده‌ ساله اخیر از یکسو و اهداف استراتژیک اعلام شده آمریکا نسبت به ایران اسلامی از سوی دیگر به وضوح نشان می‌دهد که ایران و حریف با دو نگاه متفاوت و در مواردی متضاد به این چالش و مذاکرات برخاسته از آن می‌نگرند.

به نظر مدیر کیهان: اکثر مسئولان محترم ایران با خوشبینی به مذاکرات می‌نگریستند تا آنجا که کلید حل بسیاری از مشکلات را در آن می‌دیدند. آن ها با این تصور که آمریکا و متحدانش نسبت به صلح‌آمیز بودن فعالیت هسته‌ای ایران تردید دارند برای جلب اعتماد حریف دست به تلاش گسترده‌ای زدند که در برخی از موارد با «وادادگی» نیز همراه بود. غافل از آن که طرف مقابل نسبت به صلح‌آمیز بودن برنامه هسته‌ای کشورمان کمترین تردیدی ندارد و با توجه به چالش یازده ساله و بازرسی‌های پی در پی و همه جانبه، اساسا نمی‌توانست و نمی‌تواند کمترین تردیدی داشته باشد.

کیهان در نهایت معتقد است: ما و حریف با این دو نگاه و هدف متضاد دور میز حاضر می‌شدیم بنابراین، به آسانی قابل درک بود که مذاکرات در تمامی مراحل و موارد آن از اجلاس اکتبر ۲۰۰۳ تهران گرفته تا نشست اخیر وین‌ ۴ نمی‌توانست و نمی‌تواند به نتیجه برسد، چرا که نتیجه مطلوب آمریکا و متحدانش نه فقط توقف فعالیت هسته‌ای ایران، بلکه به قول «دیویدفروم» در CNN، تضعیف موقعیت ایران اسلامی با دو هدف پلکانی تعریف شده بود. ابتدا، «تغییر رفتار» و سپس «تغییر ساختار» نظام.

جاوید قربان اوغلی در مقاله ای در اعتماد نوشته: قابل پیش‌بینی است که این خبر ذوق‌زدگی کسانی که اساسا با «توافق ژنو» مشکل دارند را در پی داشته و احتمالا دستمایه خوبی برای جلسات درون‌گروهی دلواپسان را فراهم کرد که با آب و تاب زاید الوصفی ازصحت پیش‌بینی‌های خود سخن گفته و برای تیم هسته‌یی خط و نشان بکشند که با وجود وادادگی (به زعم آنان) تحلیل آنها درست از آب در آمد و زیاده خواهی امریکا و استکبار جهانی برای تیم هسته‌یی مشخص شد.

به نوشته این کارشناس مسایل خارجی: اهل فن و کسانی که با ادبیات و روش مذاکراتی در این سطح آشنایی دارند این‌گونه تحلیل‌های کودکانه را جدی نمی‌گیرند.برای یک کارشناس با آگاهی از دشواری، پیچیدگی و مشکلات مذاکراتی با درجه بالا از حساسیت، عدم حصول توافق در مذاکرات باعث شگفتی نمی شود.

و خلاصه این که: مذاکرات کاملا جدی در جریان است و ادامه می‌یابد. این بدان معنا نیست که مذاکرات به شکست انجامیده است. در ماه خرداد دو دور در نظر گرفته شده که زمان یک دور آن قطعی شده و دور بعدی نیز به محض قطعی شدن اعلام خواهد شد.

حق نشر عکس Shahrvand Newspaper May18
Image caption کارتون سلمان طاهری، شهروند

دکتر حمیدرضا آصفی هم در آرمان ابراز عقیده کرده که: دو دسته در پیش‌بینی گفت‌وگوهای اخیر دچار اشتباه شدند؛ دسته اول کسانی هستند که خوشبینانه تصور می‌کردند نمایندگان ایران و ۵ +۱ در مذاکرات اخیر به سرعت به توافق نهایی دست پیدا می‌کنند و دسته دوم برخلاف آنها از همان ابتدا در قضاوتی زودهنگام پس از انجام گفت‌وگوها، بحث شکست مذاکرات را پیش کشیدند. حال که دور چهارم مذاکرات به اتمام رسیده نمایندگان دو طرف صحبت از نشست خرداد ماه می‌کنند و این بدان معناست که گفت‌وگوهای هسته‌ای با شکست روبرو نشده است.

سخنگوی سابق وزارت خارجه تاکید کرده: بیشترین چالش میان نمایندگان ایران و ۵ + ۱ در مذاکرات در رابطه با سانتریفیوژ‌ها، راکتور اراک و چگونگی برداشتن تحریم‌ها بود؛ طبیعی هم است که این موضوعات چالش‌برانگیز موجب می‌شود آمریکایی‌ها طلبکارانه از تیم هسته‌ای ما باج خواهی کنند اما اینکه مذاکرات وین پیشرفت چندانی نداشت به گمان بسیاری از کارشناسان یک پوئن مثبت محسوب می‌شود چرا که مذاکره‌کنندگان کشورمان حاضر نشدند از حقوق هسته‌ای ایران صرف‌نظر کنند.

فریدون مجلسی اما در همین باره در شرق نوشته‫:‬ بی‌حاصل‌ماندن مذاکرات در این مرحله با توجه به امیدهایی که داده شده بود، دلسرد‌کننده بود. البته رقیب می‌داند و خوشحال می‌شود که مذاکرات هسته‌ای بی‌نتیجه بماند! زیرا مردم ایران به همان «کلید» حل بحران رای دادند و اگر آن «کلید» راهگشا نباشد و چالش مهار نشود، ادامه ماموریت دولت متکی بر «کلید» دشوار می‌شود.

نویسنده مقاله افزوده‫:‬ اکنون من دلواپسم. دلواپس دخالت‌های بیشتر و مستقیم‌تر نیروهای دلواپس که برای خودشان رسالتی فراتر از دلواپسی از رفع مشکلات قایلند. نگاهی به متن قطعنامه تحریم سازمان ملل بیندازید و دست‌کم در آستانه مذاکرات از قدرت‌نمایی‌های خشم‌انگیز خودداری کنید تا تیم مذاکره‌کننده در فشار استدلال‌های آشکار جناحی قرار نگیرد. به‌هرحال، زیانی که ایران از ادامه بحران خواهد دید از هر امتیازی که در مذاکرات داده شود، بیشتر است. هیچ استعمار و استثمار بیگانه‌ای نمی‌توانست اینچنین ۷۰۰میلیارددلار درآمد نفتی هشت‌ساله را نفله کند، که با ما هرچه کرد آن آشنا کرد!

فرهیختگان در تیتر اول خود خبر داده که پخش زنده سخنان رییس جمهور که در جشنواره ارتباطات و فن آوری اطلاعات سخن می گفت از جانب صدا و سیما قطع شد.

عبدالله ناصری در مقاله ای در آرمان با اشاره به همین خبر نوشته: بار دیگر شاهد کم‌لطفی در حق رئیس‌جمهور بودیم و اینکه سخنرانی ایشان پخش زنده نشد. تا اینجا دولت نتوانسته راهکاری برای افزایش تعامل با صداوسیما پیدا کند و با اینکه دو نفر از نمایندگان دولت در شورای نظارت بر صداوسیما حضور دارند اما جایگاه‌نظارتی این شورا باید نمود عینی تری به خود بگیرد البته طبیعی است که قوه مجریه در تامین بودجه صدا و سیما نقش اول را دارد و برای تعامل کافی با صدا و سیما می‌تواند از روش‌های مختلفی استفاده کند که هم صدا و سیما و هم دولت در مسیر تعامل سازنده‌تری قرار گیرد.

رییس سابق خبرگزاری ایرنا پیش بینی کرده: هنگام تدوین لایحه بودجه دولت می‌تواند به صورت جدی با مسئولان صداوسیما وارد گفت‌وگو شود. از سویی دیگر دولت می‌تواند مشکلات موجود در راه اطلاع‌رسانی و فضایی که برخی برای مدیران قوه اجراییه درست کرده‌اند را صادقانه با مردم در میان بگذارد و اگر رفتارهایی با دولت صورت می‌گیرد، گزارش آنها را بطور صریح با افکار عمومی در میان بگذارد چرا که افکار عمومی بهترین و دقیق‌ترین قضاوت را خواهد داشت.

نظر نویسنده مقاله ارمان این است که: دولت از رسانه‌هایی که در اختیار دارد به درستی استفاده نمی‌کند. به هر حال دولت، مجموعه‌ای از رسانه‌های مجازی و کاغذی را در اختیار دارد و می‌تواند با مدیریت صحیح این رسانه‌ها فرصت مناسبی برای ارتباط با مخاطبانش و آحاد جامعه به دست بیاورد. در حالی که عملکرد چند ماهه تیم رسانه‌ای دولت نشان استفاده مطلوب و احسن از پتانسیل نیست.

تلنگر و تبریک ورود

سعید معیدفر در مقاله ای در شرق با اشاره به گفته های رییس جمهور در همایش ارتباطات که در آن حضور مردم در شبکه های اجتماعی را عادی و لازم شمرده بود نوشته این نکات تشریح شرایط واقعی جامعه ایرانی از زاویه نگاه به ابزارهای نوین اطلاع‌رسانی است که همانند تلنگری در شناساندن وضعیت فعلی کشور در این حوزه محسوب می‌شود. جمع‌بندی‌ها حکایت از آن دارد که دو نوع رویکرد غالب در نگاه مسوولان کشور به چالش‌ها وجود دارد. برخی با وجود مشاهده مشکلات و نارسایی‌ها، بنای بیان آن را ندارند و در سوی مقابل، مسوولانی هستند که «انکار»کردن را، نه‌تنها باعث حل مشکل نمی‌دانند بلکه آن را مسبب مشکلات بعدی می‌دانند.

به نوشته این جامعه شناس: با شناختی که از آقای روحانی وجود دارد این انتظار منطقی دور از ذهن نیست که آشکار‌تر از بقیه، حقایق اطراف را ببیند و آن را برای ارایه راهکار، با نخبگان جامعه در میان بگذارد. اینکه فضای جامعه کاملا دگرگون شده است کافی نیست. قوه‌مجریه، دارای توانایی و وظایف مشخص است و برای «حل» موضوع، مجموعه ارکان کشور باید این حقایق را به‌خوبی رصد کرده و به‌دنبال راهکارهای نوین باشند.

به نوشته مقاله شرق: اگر در مقابل تغییرات موضع‌گیری نکنیم و مجال روبه‌روشدن با آن را به جامعه بدهیم، مکانیسم‌های دفاعی مواجهه توسط خود جامعه و نخبگان و اندیشمندان، فعال خواهد شد وگرنه جامعه شبیه انسانی خواهد شد که دچار مرگ مغزی شده و به‌صورت مصنوعی با «دستگاه» زنده مانده است. جامعه صلاحیت روی‌پاایستادن دارد.

حق نشر عکس Shargh Newspaper May18
Image caption کارتون امین منتظری، شرق

ابراهیم رها در ستون طنز اعتماد نوشته: حسن روحانی، رییس‌جمهور یک حرف‌هایی در مورد اینترنت و ماهواره زده که ما را به این فکر انداخت ورود نامبرده به ایران را خیر مقدم عرض کرده و اظهار امیدواری کنیم پرواز خوبی از ژنو به تهران را از سرگذرانده باشد! حسن روحانی که ندیده همین دو سال پیش یک عده تکاور به شکل نیروهای واکنش سریع از خانه مردم بالا می‌رفتند و با لگد دیش ماهواره را به سزای اعمال زشت و تصاویر قبیحی که نشان می‌دهد می‌رساندند، گفته: «دیدید که ماهواره آمد و مبارزه از طریق پشت‌بام و با‌لکن تاثیری نداشت.»

این طنزنویس راه‌های تاثیرگذار دیگری را پیشنهاد کرده: مبارزه از طریق ایوان و حیاط خلوت، با این توضیح که از طریق کابینت آشپزخانه بسیار مهم است ،اساسی،تاثیر‌گذار و تعیین کننده .

پوریا عالمی هم در ستون طنز شرق به گفتگوی فرضی با رییس دولت پرداخته و آن را چنین تجسم کرده است:

روحانی: «چرا به جوانانمان اعتماد نمی‌کنیم؟»گفتم: شما بگو دقیقا به کی اعتماد می‌کنیم که به جوانانمان نمی‌کنیم؟

روحانی: «در موضوع دیش ماهواره‌ها هم نگرانی بود. اما دیدیم آمد و مبارزه هم در پشت‌بام تاثیرگذار نبود.»گفتم: ولی دیدیم در پشت‌بام تاثیرگذار بود. چون دیش‌ها از پشت‌بام به تراس‌ها منتقل شد و روش ملحفه انداختند.

روحانی: "بنده گفتم انتظارم ۱۰۰هزار شغل جدید در فناوری ارتباطات بود؛ اتفاقا این فناوری می‌تواند زنان و دختران جوان را در خانه فعال کند." گفتم: یعنی اینکه دختران جوان در خانه بنشینند پای فناوری ارتباطات و هی وبگردی کنند، یعنی فعال شده‌اند؟ خسته نباشی.

نارضایتی عمومی

مسعود مرعشی در ستون طنز شهروند زیر عنوان نارضایتی عمومی نوشته: همه از همه چیز ناراضی‌اند. با این‌که تعداد بالایی از همین افراد خودشان دلیل ایجاد شرایط نامساعد و نارضایتی هستند ولی خودشان هم از ناراضیان محسوب می‌شوند.

نویسنده سپس به مصاحبه هایی برای اثبات ادعای خود دست زده. سر جوان در پاسخ او گفته: به نظر من، اوضاع بسیار نامساعد است و شرایط به‌گونه‌ای است که استعداد‌ها نمی‌توانند بروز کنند و نمایان شوند. اما در همین حین خودرو پلیس رسید و او را به جرم قتل همسر خود دستگیر کرد.

مرد جوان(در پارک) به خبرنگار گفته: جامعه روز به روز داره دروغ رو بیشتر رواج میده اون چیزی که من و شما داریم می‌بینیم چیزی به جز دروغ بزرگ نیست و من واقعا متاسفم. در همین زمان خانم جوانی نزدیک شد و شروع به داد و فریاد کرد که مگه نگفتی دارم میرم کنفرانس بین‌المللی میانمار این‌جا چی کار می‌کنی.

مدیر میانسال به خبرنگار گفته: ما اگر بتوانیم ارتشا را از سیستم بانکی و اداری خود حذف کنیم می‌توانیم شرایط را طوری تنظیم کنیم که در فضای باز و سالم اداری، همگان تنفس کنند. باور کنید بخش مهمی از کمپلکس‌های جامعه به همین المان مریض برمی‌گردد. در این شرایط افرادی مثل بنده نیز نمی‌توانند درست به کار خود ادامه دهند. چند‌سال بعد مشخص شد ایشان خودش متهم اصلی اختلاس ۳ هزار میلیاردی بوده است.

حق نشر عکس Ebtekar Newspaper May18
Image caption معترض، کارتون احسان گنجی، ابتکار

مطالب مرتبط