بررسی روزنامه های صبح سه شنبه تهران - دهم تیر

روزنامه های صبح امروز تهران در عنوان های بزرگ خود از داغش و اعلام خلافت اسلامی توسط این گروه خبر داده و از زوایای مختلف به بررسی ابعاد این حرکت پرداخته و در طرح ها و طنزهای خود نیز همین موضوع را زنده نگاه داشته اند.

ادامه نگرانی ها درباره آلودگی محیط زیست و تخریب طبیعت در بیشتر روزنامه ها منعکس است در عین حال گزارش های اقتصادی نشان از آن دارد که خوش بینی ها کم کم به خستگی انجامیده است.

حق نشر عکس sharq
Image caption تیتر و طرح فیروزه مظفری، صفحه اول شرق

خلافت اسلامی داعش

شرق در گزارش اصلی خود نوشت دولت اسلامی عراق و شام ، به «دولت اسلامی» تغییرنام داد و ابوبکر البغدادی هم خلیفه مسلمین شد؛ این جان پیام گروه تکفیری داعش در روز یکشنبه بود. اعلام خلافت، حرکتی است که معنی ایدئولوژیک و مذهبی وسیعی دارد. مسلمانان سنی، چهار حکمرانی که یکی پس از دیگری به جانشینی پیامبر اسلام رسیدند را «خلیفه» می‌نامند؛ پس از آنها، حکمرانان دو سلسله «اموی» و «عباسی» نیز «خلیفه» نامیده می‌شدند.

این روزنامه به نقل از روزنامه لندنی ایندیپندنت نوشته: آخرین خلافت از این نوع به دوران امپراتوری عثمانی برمی‌گردد که با استقرار جمهوری ترکیه در سال ۱۹۲۳ به پایان رسید. چارلی کوپر، محقق اندیشکده مبارزه با افراط‌گرایی کویلیوم بر این باور است که ادعای خلافت از سوی داعش، چالش بزرگی برای دیگر گروه‌های اسلامگرای منطقه از جمله القاعده است.

شرق از قول این متفکر انگلیسی نقل کرده که اعلام خلافت دولت اسلامی عراق و شام، پیامدهای عظیم ایدئولوژیک و دینی دارد و چالش بزرگی برای القاعده است. انتقادهای بسیاری در این زمینه وجود دارد و مردم اعلام خلافت از سوی داعش را زود می‌دانند اما این گروه در طول چندسال گذشته به‌سرعت تکامل یافته و اکنون ابوبکر البغدادی رهبر این گروه یک فرقه شخصیتی در رسانه‌های اجتماعی عربی است و همین امر موجب شده که اعضای القاعده و دیگر گروه‌های تروریستی تندرو برای «بیعت» با او وسوسه شوند.

حشمت‌الله فلاحت‌پیشه در مقاله ای در آرمان احتمال ادامه بحران در کشورهای همسایه غربی و شرقی ایران را پیش کشیده و نوشته در این شرایط ممکن است بار دیگر پناهندگانی از این کشورها به سوی شهرهای مرزی ایران رهسپار شوند. البته ایران از شرایطی که منجر به پناهنده شدن پناهجویان عراقی و افغانی در ایران شود، استقبال نخواهد کرد اما اگر شرایط منطقه‌ای و درونی این کشورها به سمتی پیش برود که پناهجویانی از این کشورها به سمت ایران بیایند، باید به این افراد پناه داد.

نگرانی نویسنده این است که با توجه به ماهیت تروریستی و خشونت‌طلب گروه‌های افراطی در عراق و افغانستان، اگر شرایطی در منطقه پیش بیاید که ایران میزبان پناهندگان این کشورها شود، این پناهندگی یک پناهندگی پایدار خواهد بود چرا که گروه‌های تروریستی در این کشورها نشان داده‌اند بدون خونریزی حاضر به ترک سرزمین‌هایی که اشغال کرده‌اند نخواهند بود.

به نوشته این کارشناس سیاست خارجی: به نظر می‌رسد اوضاع کشور عراق به مراتب بدتر و خطرناک‌تر از اوضاع افغانستان است. افغانستان بحران‌های زیادی پشت سر گذاشته اما همواره توانسته هویت و تمامیت ارضی خود را حفظ کند اما به نظر امروز عراق در وضعیتی است که بیش از هر زمانی خطر تجزیه این کشور را تهدید می‌کند.

داعش داغش کرد

پوریا عالمی در ستون طنز شرق نوشته: یک آقایی رفته بود ثبت احوال و اصرار داشت اسمش را عوض کند. مامور ثبت احوال پرسید: اسم شما مگر چیست؟ طرف گفت: اسمم اکبر زاقارت‌چهره کریه‌المنظر بی‌اصالت پهن‌زمین‌شده است. مامور ثبت احوال گفت: بله. حق دارید. خیلی اسم فامیل بدی دارید. حالا چی می‌خواهید بگذارید. طرف گفت: اصغر زاقارت‌چهره کریه‌المنظر بی‌اصالت پهن‌زمین‌شده.

ستون طنز شرق به این جا رسیده که: حالا حکایت گروه تروریستی داعش است. فکر می‌کند مردم با اسمش مشکل دارند و اگر اسمش را بگذارد آنجلینا مساله حل است. به نظر ما که بیشتر کارش به جلافت شبیه است تا خلافت. البته ما توی آزادی‌های فردی کسی دخالت نمی‌کنیم. هر کی هر اسمی دوست دارد بگذارد، ما صداش نمی‌کنیم. فوقش کارش داشته باشیم با اوهوی مخاطب قرارش می‌دهیم. یا با انگشت مبارک نشانش می‌دهیم.

حق نشر عکس arman tahani
Image caption کارتون محمد طحانی، آرمان

فوتبال یعنی همه چیز

علی محقق در سرمقاله ابتکار سخن از پیروزی های والیبالیست ها و شکست فوتبال در صحنه جام جهانی را پیش کشیده و نوشته: چه بخواهیم و چه نخواهیم امروزه در جهان و در ایران فوتبال یکی از معدود دکان های دو نبش و شاید چند نبش دنیای ورزش است. فوتبال باشگاهی در جهان سالهاست که دیگر فقط یک ورزش نیست و به ملغمه ای از صنعت، هنر، تجارت، فرهنگ و البته ورزش بدل شده است.

به نظر نویسنده مقاله: اینک فوتبال ملی و مسابقات جام جهانی برای کشورها به عرصه ای برای هماوردی و جنگ در دوران صلح بدل شده است. از این روست که در کنار همه آنچه که گفته شد در دوران جدید کشورداری و زیست جوامع، فوتبال ملی و مسابقات جهانی به کمک قواعد تجارت و صنعت به صورت زیر پوستی برای هر کشور و دولتی فرصتی است برای هویت بخشی ملی به شهروندان کشور و انسجام بخشی ملت حول گردش پول و چرخش توپ و جنگیدن در آن مستطیل سبز.

ابتکار نوشته: والیبال اما همچنان فقط والیبال است و البته کمی تا قسمتی هنر و انگار تا صنعت شدن و توانمندی برای رقابت با فوتبال در جهت هویت بخشی ملی راهی دراز در پیش دارد. از این روست که شهروند ایرانی هم مانند سایر شهروندان کشورهای جهان همچنان حتی حسرت شکست‌های فوتبالی را به شادی پیروزی‌های والیبالی ترجیح می دهد.

بازار خسته از خوش بینی

سحر قاسم‌نژاد در گزارشی در شهروند از خستگی بازار بورس از خوش بینی خبر داده و نوشته: بورس تهران در چند ‌سال اخیر دست‌کم از نظر بازده سرمایه‌گذاری قابل رقابت برای هیچ بازار دیگری نبوده؛ نه بازار ارز، نه سکه، نه مسکن و نه حتی بانک‌ها. این یکه‌تازی از زمانی بیشتر شد که رقبای قدرتمند یعنی ارز و سکه با ثبات قیمت عملا به حاشیه رفتند. در بازار مسکن هم که رکود دلیلی برای سرمایه‌گذاری باقی نگذاشته تکلیف بانک‌ها هم با نرخ سود بانکی کامل روشن بود بنابراین عجیب نبود رشد شاخص و بازده قابل توجه گروه بزرگی از سهم اولی‌ها و کوچ‌کرده‌ها را به خیابان حافظ و تالار شیشه‌ای بازگرداند. هجوم سرمایه‌گذاران جدید آنچنان زیاد بود که حرفه‌ای‌ها را نگران کرد.

به نوشته این گزارشگر: تابستان وقتی تیم اقتصادی جدید بر سرکار آمد دولت تلاش داشت نشان دهد که پشت بازار سرمایه خالی نخواهد شد و حمایت‌ها ادامه خواهد داشت. اهالی بازار فراموش نکرده بودند که در هشت‌سال گذشته دولت سابق که رشد شاخص بورس را به‌عنوان تنها مولفه مثبت در کارنامه اقتصادی خود داشت، به هیچ عنوان اجازه نزول و افت به بازار نمی‌داد.

گزارش شهروند حاکی است که: تا چند ماه هم چنان شد که انتظار می‌رفت اما با پیش خور شدن تأثیر کاهش تحریم‌ها در همان روزهایی که مذاکرات با غرب در پله‌های اول بود، بازار ماند و واقعیاتی که قابل انکار نبود. مهم تر از همه فصل اصلاح قیمت‌ها و شاخص از راه رسید و سهامداران آماتور همان کردند که پیش‌بینی می‌شد. حمایت‌های مقطعی نتیجه نداد و سنگین شدن صف‌های عرضه در مقابل صف‌های خرید که مشتری زیادی نداشت سرعت رشد قیمت‌ها را بیشتر کرد.

حق نشر عکس shahrvand zargari
Image caption تیتر و کارتون کیوان زرگری، شهروند

ما سزاوار شهری زیبا هستیم

محسن هاشمی در مقاله ای در شرق با این تاکید که پژوهشگران مطالعات شهری بر این باورند که پس از آلودگی هوا بدترین گونه آلودگی، آلودگی بصری است. آلودگی بصری مانع تمرکز، درهم‌شکننده قوای فکری و موجب اغتشاش دماغی می‌شود نوشته برای خرید کتاب و مجله و رفتن به سینما عصر جدید یا گذر برای رفتن‌‌وآمدن به و از ترمینال جنوب. به‌ناچار از پله‌های پل عابر واقع در ضلع جنوبی خیابان کارگر بالا می‌روم. لختی در آن بالا روی عرشه پل درنگ می‌کنم.

نویسنده سپس مشاهدات خود را شرح داد از دید چند مسجدی که هیچ تناسبی با این بناهای تاریخی ایرانی ندارد و نمای ساختمان وزارت کشاورزی که نمایش را یک تبلیغ بزرگ بد قیافه پوشانده. اما خود فلکه را می‌بینم که سه‌سال است به بهانه اینکه تزییناتش با ستاره حضرت داوود قرابتی دارد ویرانه شده و هنوز با بنر‌های نه‌چندان‌زیبا دورش را پوشانده‌اند. چشم به این سوی خیابان ضلع شمال‌شرقی میدان می‌گردانم. نمایی زیبا از ساختمانی چندطبقه که به ساختمان‌های وارطانیان معروف است خودنمایی می‌کند. از پله‌های پل پایین می‌آیم. پیاده‌راهی تنگ و باریک با انبوه مردمی که از فرط گرما و تشنگی دور دو آبمیوه‌فروشی ضلع جنوب‌شرقی گرد آمده‌اند و بر تنگی پیاده‌راه افزوده‌اند توجهم را جلب می‌کند.

نتیجه گیری نویسنده مقاله شرق این است که این‌همه مرا از خرید کتاب منصرف می‌کند و به این فکر فرو می‌برد که چرا این‌همه منظر میدان انقلاب نازیبا و ضد پیاده شده است. آیا ما سزاوار داشتن شهری زیبا و پیاده‌محور نیستیم؟ آیا همه‌چیز باید قربانی تبلیغات اقتصادی و تسهیل حرکت خودرو شود؟

خشونت موجودات فرازمینی

آیدین سیار سریع در ستون طنز شهروند نوشته: صبح امروز یک دلواپس به مصاحبه محمود سریع‌القلم با ایسنا واکنش نشان داد. این دلواپس گفت: آقای به اصطلاح دکتر به ظاهر محمود موسوم به سریع‌القلم می‌گویند مسئولان ما بیشتر اظهارنظر می‌کنند و کمتر سوال می‌پرسند. البته ما از کسی که با کراوات به خارج از کشور می‌رود و بحث‌های کارشناسی می‌کند انتظار بیشتری نداریم اما بد نیست ایشان به خاطر بیاورند که این کشور هشت‌سال رئیس‌جمهوری داشت که به پرسش و پرسشگری علاقه‌مند بود و در پاسخ به همه سوالات می‌گفت: «من از شما می‌پرسم!»

به نوشته طنزپرداز شهروند: این دلواپس در پاسخ به این سوال که شما الان مگر نباید راجع به مسائل فرهنگی و حجاب صحبت کنید، پس چرا راجع به مسائل سیاسی صحبت می‌کنید؟ گفت الان سر صبح است و ما معمولا بعد از ناهار که ذهن درحال استراحت است مواضع فرهنگی‌مان را اعلام می‌کنیم. گفتنی است این دلواپس در واکنشی شدیدتر به دکتر سریع‌القلم بعد از اظهارات خود به مدت یک ساعت برای مظلومیت رانندگان تاکسی و لبوفروشان گریست و اقدام به ضرب‌وشتم خود کرد.

بخش دیگری از این طنز به خبری دیگر اختصاص دارد: رئیس‌جمهوری صبح امروز بر حاکمیت قانون تأکید و خشونت و خودسری را محکوم کرد. رئیس‌جمهوری ظهر دیروز بر حاکمیت قانون تأکید و خشونت و خودسری را محکوم کرد. رئیس‌جمهوری عصر دیروز بر حاکمیت قانون تأکید و خشونت و خودسری را محکوم کرد. رئیس‌جمهوری نیمه‌شب ناگهان از خواب برخاست و ضمن تأکید بر حاکمیت قانون و محکومیت خشونت و خودسری دوباره به خواب رفت. گفتنی است در چند روز اخیر بارها گزارش‌هایی مبنی بر اعمال خشونت برخی از موجودات فرازمینی به دست منابع آگاه رسیده است.

حق نشر عکس sharq jahan
Image caption کارتون علی جهانشاهی، شرق