پایان مهلت ۶ ماهه توافق ژنو؛ ایران چه کرده است؟

ایران و گروه ۱+۵ در تاریخ ۲۴ نوامبر ۲۰۱۳ در ژنو سوئیس درباره برنامه اتمی ایران به یک توافق دست یافتند. این توافق که "برنامه اقدام مشترک" نام گرفت، از ایران و ۱+۵ می‌خواهد که در چارچوب یک توافق اولیه شش ماهه گام‌های مشخصی را بردارند و دو طرف خطوط کلی مذاکرات را برای رسیدن به راه حلی فراگیر مشخص کنند. اجرای توافق از تاریخ ۲۰ ژانویه ۲۰۱۴ آغاز شد و مرحله اول تا ۲۰ ژوئیه (یکشنبه ۲۹ تیرماه ۱۳۹۳) ادامه خواهد داشت، مگر اینکه طرفین درباره تمدید دوره آن با هم به توافق برسند. جدول زیر گام‌هایی است که ایران در زمینه تعهداتش باید انجام می داد.

جزئیات اجرای تعهدات ۱+۵: پایان مهلت ۶ ماهه توافق ژنو؛ ۱+۵ چه کرده است؟

توقف تولید گاز هگزافلوراید اورانیوم (یو اف ۶) غنی‌شده تا نزدیک ۲۰ درصد و تعهد به انجام غنی‌سازی تا سطح فقط ۵ درصد. کاملا انجام شده است. طبق گزارش مورخ ۲۰ ژانویه آژانس بین‌المللی انرژی اتمی، ایران غنی‌سازی تا سطح ۲۰ درصد گاز هگزافلوراید اورانیوم را متوقف کرده است. متن گزارش آژانس
از کار انداختن ترتیبات آبشار سانتریفوژهایی که ایران برای تولید گاز هگزا فلوراید اورانیوم غنی‌شده تا ۲۰ درصد از آن استفاده می‌کرده است، تا تاریخ ۲۰ ژانویه. کاملا انجام شده است. طبق گزارش ۲۰ ژانویه آژانس، ایران فعالیت سانتریفوژهای متصل بهمی را که گاز هگزافلوراید اورانیوم را تا ۲۰ درصد غنی می‌کردند، متوقف کرده بود. در گزارش ۲۰ فوریه آژانس آمده بود که ایران حالا برای غنی‌سازی ۵ درصدی در فردو از ۴ آبشار استفاده می‌کند. متن گزارش آژانس
ادامه تبدیل نیمی از ذخیره گاز هگزا فلوراید اورانیوم غنی‌شده تا حدود ۲۰ درصد به پودر اکسید اورانیوم که برای ساخت سوخت راکتور تحقیقاتی تهران مورد استفاده قرار می‌گیرد. انجام شده است. طبق گزارش ۲۰ ژوئن آژانس، ایران در حال تبدیل نیمی از ذخیره گاز هگزافلوراید اورانیوم غنی‌شده تا حدود ۲۰ درصدش به پودر اکسید اورانیوم است. هنوز حدود ۴ کیلوگرم دیگر باید تبدیل شود.
آغاز رقیق‌سازی نیمی از ذخیره گاز هگزا فلوراید اورانیوم غنی‌شده به حداکثر ۵ درصد تا ۲۰ ژانویه و تکمیل رقیق‌سازی تا ۲۰ آوریل. کاملا انجام شده است. طبق گزارش ماه آوریل آژانس، ایران رقیق‌سازی نیمی از ذخیره اورانیوم ۲۰ درصد غنی‌شده خود را به پایان رساند.
فقط فعالیت‌های مطابق پادمان‌های مربوط به تحقیق و توسعه، از جمله تحقیقات فعلی مربوط به غنی‌سازی که هدف از آنها انباشت اورانیوم غنی‌شده نیست، ادامه یابند. تایید شده است. طبق گزارش ۲۰ فوریه، آژانس ادامه تحقیقات و توسعه در چارچوب پادمان‌ها در نطنز و اینکه ایران از فعالیت‌های تحقیقاتی برای انباشت اورانیوم و آزمایش مدل‌های پیشرفته استفاده نمی‌کند را بررسی کرد. متن گزارش آژانس
اطلاعات و توضیحاتی که ایران باید به آژانس ارائه کند:
اعلام برنامه‌هایش برای توسعه تأسیسات اتمی انجام شده است. بر اساس گزارش ۲۰ فوریه آژانس ایران جزئیات مربوط به انتخاب مکان ۱۶ نیروگاه اتمی و برنامه اولیه‌اش برای ساخت ۱۰ مرکز جدید غنی‌سازی اورانیوم و یک راکتور آب سبک را به آژانس تحویل داده است. متن گزارش آژانس
توضیحات مربوط به ساختمان‌های موجود در مراکز اتمی کاملا انجام شده است. آژانس ارائه این اطلاعات را تایید کرده است. گزارش آژانس
ارائه مقیاس فعالیت‌های هر مکان مربوط به تاسیسات اتمی کاملا انجام شده است. آژانس ارائه این اطلاعات را تایید کرده اند. گزارش آژانس
اطلاعات مربوط به معادن اورانیوم ساغند یزد و گچین بندرعباس کاملا انجام شده است. طبق گزارش ۲۳ مه، آژانس از معادن گچین و ساغند، و تأسیسات تولید اورانیوم اردکان بازدید کرده است.
اطلاعات مربوط به مواد اتمی موجود انجام شده است. طبق گزارش ۲۳ مه آژانس، ایران اطلاعات مربوط به مواد موجود را در تاریخ ۲۰ آوریل ارائه کرد. متن گزارش آژانس
تحویل پاسخ ها به مجموعه ای از پرسش‌های آژانس حاوی اطلاعات به روز درباره راکتور اراک (IR-۴۰). کاملا انجام شده است. طبق گزارش مورخ ۲۰ فوریه آژانس، ایران در تاریخ ۱۲ فوریه پاسخ های به روز شده درباره راکتور را به آژانس تحویل داد. متن گزارش آژانس
برداشتن گام‌هایی با آژانس برای نزدیک شدن به پادمان‌ها در زمینه راکتور اراک انجام شده است. مقام های آژانس و ایران در تاریخ ۵ مه دروین برای صحبت درباره رویه بازنگری‌شده پادمان‌ها با هم ملاقات کردند. طبق گزارش مورخ ۲۰ ژوئن، ایران درباره رویه پادمان‌ها با آژانس به توافق رسید.
به بازرسان آژانس امکان دسترسی روزانه به کارخانه فردو و کارخانه نطنز را بدهد، و از جمله اجازه بدهد آنها طبق برنامه و یا به‌صورت سرزده به بازرسی از تأسیسات بپردازند و بطور روزانه به اطلاعات نظارتی دسترسی داشته باشند. در حال انجام است. تا زمان انتشار گزارش مورخ ۲۰ فوریه، آژانس قادر بود برای تسهیل نظارت روزانه تمهیدات نظارتی تدارک ببیند و درباره تسهیل امکان دسترسی روزانه به توافق برسد.(پیش از تهیه طرح اقدام مشترک، آژانس به‌صورت هفتگی به فردو، و هر دو هفته یک‌بار به تأسیسات نطنز دسترسی داشته است)
فراهم کردن امکان انجام بازرسی‌های ماهانه آژانس از راکتور آب سنگین اراک و تأسیسات مرتبط با آن. کاملا انجام شده است. طبق گزارش مورخ ۲۰ فوریه، آژانس در تاریخ ۱۲ فوریه توانست اولین بازدید ماهانه‌اش را انجام دهد و به راکتور آب سنگین اراک دسترسی پیدا کند.(بازرسی‌های قبلی از راکتور هر سه ماه یک‌بار انجام می‌شد، و بخش‌های دیگر آن تأسیسات مشمول آن نمی‌شد.)
ارائه اطلاعات و امکان دسترسی مدیریت‌شده بازرسان آژانس به:
کارگاه‌های مونتاژ سانتریفوژ کاملا انجام شده است. آژانس توانست بین روزهای ۳ تا ۷ فوریه از این تأسیسات بازدید کند. متن گزارش آژانس
تولید روتور (آرمیچر) سانتریفوژ کاملا انجام شده است. آژانس توانست بین روزهای ۳ تا ۷ فوریه از این تأسیسات بازدید کند. متن گزارش آژانس
کارگاه‌ها و تأسیسات ذخیره‌سازی کاملا انجام شده است. آژانس توانست بین روزهای ۳ تا ۷ فوریه از این تأسیسات بازدید کند. متن گزارش آژانس
معادن و آسیاب‌های اورانیوم کاملا انجام شده است. آژانس توانست در اواخر ژانویه به دو معدن گچین و ساغند، و تأسیسات اردکان دسترسی پیدا کند.
ارائه آمار و ارقامی که به آژانس اجازه دهد تا مطمئن شود سانتریفوژهای تولید شده صرفا جانشین دستگاه‌های معیوب می‌شوند. در حال انجام است. بر اساس گزارش آژانس، این نهاد به تأسیسات و کارگاه‌های سانتریفوژسازی ایران دسترسی داشته است.
محدود کردن اندازه ذخایر ۵ درصد غنی‌شده گاز هگزا فلوراید اورانیوم. در حال رعایت شدن است. ایران در ماه مه ساخت تأسیسات تبدیل سوخت را به پایان برد و آزمایش آن را آغاز کرد.
ایران از اقدامات و فعالیت‌های زیر خودداری خواهد کرد:
خودداری از نصب خط بازتبدیل برای تبدیل مجدد پودر اکسید اورانیوم به گاز هگزا فلوراید اورانیوم ۲۰ درصد غنی‌شده. در حال رعایت شدن است. در گزارش مورخ ۲۰ ژانویه آمده که ایران خط بازتبدیل راه‌اندازی نکرده است. متن گزارش آژانس
از بازفرآوری یا ساخت تأسیساتی که قادر به بازفرآوری مواد اتمی باشد، خودداری کند. در حال رعایت شدن است. ایران در نامه مورخ ۱۸ ژانویه خود به آژانس گفت که در طول توافق شش ماهه به بازفرآوری دست نخواهد زد و تأسیسات ویژه بازفرآوری نخواهد ساخت. گزارش مورخ ۲۰ ژانویه آژانس تأیید کرد که در راکتور تحقیقاتی تهران یا تأسیسات دیگر هیچگونه فعالیت بازفرآوری انجام نگرفته است.
خودداری از هرگونه توسعه بیشتر فعالیت‌ها در تأسیسات غنی‌سازی سوخت نطنز.(این محدودیت اجتناب از نصب سانتریفوژهای جدید و عدم تزریق گاز هگزا فلوراید اورانیوم به حدود نیمی از سانتریفوژهای مستقر در نطنز را که هنوز در آنها اورانیوم غنی نمی‌شود، شامل می‌شود.) در حال رعایت شدن است. آژانس در گزارش ۲۰ فوریه خود اعلام کرد که ایران هیچگونه پیشرفت جدیدی انجام نداده، و هیچ سانتریفوژ جدیدی به غنی‌سازی اورانیوم نپرداخته است. متن گزارش آژانس
خودداری از هرگونه توسعه فعالیت‌ در فردو. (شامل عدم نصب سانتریفوژهای جدید، عدم تزریق گاز هگزا فلوراید اورانیوم به سه قسمتی از تأسیسات فردو که نصب شده اند ولی هنوز اورانیوم در آنها غنی نمی‌شود، و عدم ایجاد اتصال میان آبشارها) در حال رعایت شدن است. آژانس در گزارش خود این را که ایران هیچ اقدام جدیدی انجام نداده، و هیچ سانتریفوژ جدیدی به غنی‌سازی اورانیوم نپرداخته، بررسی کرد.
جایگزینی سانتریفوژهای فعلی فقط با سانتریفوژهایی از نوع مشابه باشد. در حال رعایت شدن است. تا زمان انتشار گزارش مورخ ۲۰ فوریه، آژانس هیچ موردی از نقض این محدودیت‌ها گزارش نکرد، و برای زیر نظر داشتن تغییرات احتمالی دستگاه‌های نظارتی نصب شده است.
خودداری از راه اندازی راکتور آب سنگین اراک. در حال رعایت شدن است. در گزارش مورخ ۲۰ فوریه آژانس آمده که ایران هیچ فعالیتی در جهت راه اندازی راکتور اراک انجام نداده است.
خودداری از انتقال سوخت یا آب سنگین به راکتور اراک. در حال رعایت شدن است. در گزارش مورخ ۲۰ فوریه آژانس آمده که ایران هیچگونه فعالیتی در جهت راه اندازی راکتور اراک انجام نداده است.
خودداری از آزمایش سوخت یا تولید سوخت بیشتر. در حال رعایت شدن است. در گزارش مورخ ۲۰ فوریه آژانس آمده که ایران به هیچ وجهی سوخت راکتور تولید یا آزمایش نکرده، و شمار میله‌های سوخت تولید شده همچنان ۱۱ عدد است.
خودداری از نصب هرگونه تجهیزات اضافی در راکتور تأسیسات اراک. در حال رعایت شدن است. در گزارش مورخ ۲۰ فوریه آژانس آمده که ایران هیچگونه فعالیتی در جهت راه اندازی راکتور اراک انجام نداده است.
محدود کردن تولید سانتریفوژها به تعداد مورد نیاز برای جایگزینی دستگاه‌های معیوب. در حال رعایت شدن است. آژانس توانسته بطور مرتب به کارگاه‌های مونتاژ سانتریفوژ دسترسی داشته باشد.
خودداری از ساخت هرگونه محل جدید برای غنی‌سازی. در حال رعایت شدن است. ایران در تاریخ ۱۸ ژانویه در نامه‌ای به آژانس اعلام کرد که طی دوره اعتبار شش ماهه توافق‌ ژنو هیچگونه فعالیت جدید غنی‌سازی اورانیوم انجام نخواهد داد. متن گزارش ۲۰ ژانویه آژانس