پایان مهلت ۶ ماهه توافق ژنو؛ ۱+۵ چه کرده است؟

ایران و گروه ۱+۵ در تاریخ ۲۴ نوامبر ۲۰۱۳ در ژنو سوئیس درباره برنامه اتمی ایران به یک توافق دست یافتند. این توافق که "برنامه اقدام مشترک" نام گرفت، از ایران و ۱+۵ می‌خواهد که در چارچوب یک توافق اولیه شش ماهه گام‌های مشخصی را بردارند و دو طرف خطوط کلی مذاکرات را برای رسیدن به راه حلی فراگیر مشخص کنند. اجرای توافق از تاریخ ۲۰ ژانویه ۲۰۱۴ آغاز شد و مرحله اول تا ۲۰ ژوئیه (یکشنبه ۲۹ تیرماه ۱۳۹۳) ادامه داشت. طرفین مذاکره در ششمین دور نشست گفت و گوهای جامع اتمی، این توافق را به مدت ۴ ماه دیگر هم تمدید کردند. جدول زیر گام‌هایی است که ۱+۵ در زمینه تعهداتش باید تا تاریخ ۲۰ ژوئیه انجام می داد.

جزئیات اجرای تعهدات ایران: پایان مهلت ۶ ماهه توافق ژنو؛ ایران چه کرده است؟

توفق تلاش‌ها برای کاهش فروش نفت خام ایران، و اجازه دادن به مشتریان فعلی ایران به ادامه خرید نفت خام در حد میانگین سطح فعلی. این شامل ممنوعیت‌های وضع شده از جانب اتحادیه اروپا در مورد ارائه بیمه برای کشتی‌های حامل نفت ایران هم می‌شود. در حال انجام است. شورای وزیران خارجه اتحادیه اروپا روز ۲۰ ژانویه طی بیانیه‌ای تعلیق تحریم‌هایی را که مانع بیمه کشتی‌ها می‌شدند، اعلام کرد. ( بیانیه اتحادیه اروپا) اما زمان کافی از آن موقع سپری نشده که معلوم شود مشتریان فعلی نفت ایران می توانند به اندازه میانگین سابقشان از این کشور نفت وارد کنند یا خیر.
فراهم کردن امکان بازگرداندن ۴،۲ میلیارد دلار از درآمدهای ایران که در خارج نگهداری می‌شد. در حال انجام است. مطابق جدولی که در ادامه آمده، میزان و زمان آزادسازی بخشی از دارایی های ایران مشخص شده است.
اول فوریه ۲۰۱۴: ۵۵۰ میلیون دلار انجام شده است. ایران طبق برنامه قسط اول را در تاریخ اول فوریه دریافت کرد. این مبلغ از سوی سوئیس آزاد شد.
اول مارس ۲۰۱۴: ۴۵۰ میلیون دلار (در برابر رقیق‌سازی نیمی از ذخایر گاز هگزافلوراید اورانیوم ۲۰ درصد غنی‌شده انجام شد) انجام شده است. یوکیو آمانو، مدیرکل آژانس، روز ۳ مارس در سخنانش در برابر اعضای شورای حکام آژانس تأیید کرد که نیمی از کار رقیق‌سازی انجام شده است. ایران دریافت قسط دوم را تایید کرد.
۷ مارس: ۵۵۰ میلیون دلار انجام شده است. بانک مرکزی ایران تایید کرد که قسط سوم از دارایی های مسدود شده ایران، به حساب این بانک واریز شده است.
۱۰ آوریل: ۵۵۰ میلیون دلار انجام شده است. ایران دریافت این قسط را تایید کرده است.
۱۵ آوریل: ۴۵۰ میلیون دلار (رقیق‌سازی کل ذخیره گاز هگزافلوراید اورانیوم ۲۰ درصد غنی‌شده کامل شده) انجام شده است. سخنگوی دولت ایران گفته است که تا این تاریخ همه اقساط طبق برنامه پیش بینی شده در توافقنامه ژنو آزاد شده است.
۱۴ مه: ۵۵۰ میلیون دلار انجام شده است. بانک مرکزی ایران تایید کرد که ۵۵۰ میلیون دلار از بدهی‌های نفتی هند به ایران را در قالب این قسط دریافت کرده است.
۱۷ ژوئن: ۵۵۰ میلیون دلار انجام شده است. ایران دریافت این مبلغ را تایید کرده است.
۲۰ ژوئیه: ۵۵۰ میلیون دلار موعد آن نرسیده است.
تعلیق تحریم‌های آمریکا بر صادرات پتروشیمی و خدمات مرتبط با آن. انجام شده است. ایالات متحده آمریکا در بیانیه مورخ ۲۰ ژانویه خود اعلام کرد که آمریکا تعلیق تحریم‌ها را آغاز خواهد کرد. اجرای این روند در هفته های بعد عملا تایید شد.
تعلیق تحریم‌های آمریکا بر صادرات و واردات طلا و فلزات قیمتی از سوی ایران، و همچنین تحریم‌های وضع شده در مورد خدمات مرتبط با آن.* انجام شده است. آمریکا در بیانیه مورخ ۲۰ ژانویه اعلام کرد که تعلیق تحریم‌ها را آغاز خواهد کرد. اجرای این روند در هفته های بعد عملا تایید شد.
تعلیق تحریم‌های آمریکا بر صادرات ایران از کالاها و خدمات مربوط به صنعت خودروسازی این کشور. انجام شده است. آمریکا در بیانیه مورخ ۲۰ ژانویه اعلام کرد که تعلیق تحریم‌ها را آغاز خواهد کرد.
تعلیق تحریم‌های اتحادیه اروپا بر صادرات پتروشیمی ایران و خدمات مرتبط با آن. انجام شده است. شورای وزیران خارجه اتحادیه اروپا در بیانیه مورخ ۲۰ ژانویه خود تعلیق تحریم‌ها را اعلام کرد.
تعلیق تحریم‌های اتحادیه اروپا بر واردات و صادرات طلا و فلزات قیمتی از سوی ایران، و همچنین خدمات مرتبط با آن. انجام شده است. شورای وزیران خارجه اتحادیه اروپا در بیانیه مورخ ۲۰ ژانویه خود تعلیق تحریم‌ها را اعلام کرد.
صدور مجوز ارائه خدمات و قطعات یدکی لازم برای تأمین ایمنی هواپیماهای غیرنظامی ایران و خدمات مرتبط با آن. (تحریم‌ها بر خدمات مرتبط به‌معنای هرگونه خدماتی نظیر بیمه، حمل و نقل، یا خدمات مالی است که هدف تحریم‌های جاری آمریکا و اتحادیه اروپا قرار گرفته اند. البته دایره شمول این محدودیت‌ها تا آنجاست که به تحریم مذکور مربوط می‌شود و برای تسهیل مبادله مورد نظر به آن نیاز است. این خدمات می‌توانند هرگونه فرد یا سازمان ایرانی نامشخص را در بربگیرند.) انجام شده است. آمریکادر بیانیه مورخ ۲۰ ژانویه خود اعلام کرد که تعلیق تحریم‌ها را آغاز خواهد کرد. شرکت بوئینگ روز ۴ آوریل تأیید کرد که مجوز لازم برای صدور قطعات یدکی هواپیما را از وزارت خزانه‌داری آمریکا دریافت کرده و ایران ۲۶ ژوئن ورود قطعات یدکی هواپیما را که پیشتر تحریم شده بود، تایید کرد.
صدور مجوز انجام بازرسی‌های مرتبط با ایمنی و تعمیر هواپیماهای غیرنظامی ایران، و همچنین خدمات مرتبط با آن. (در خلال آزاد سازی منابع مالی، مشکلاتی در زمینه انتقال بخش‌هایی از آنها به بانک‌های ایرانی گزارش شد. معلوم نیست امکان انتقال چه مقدار از این منابع هنوز میسر نشده است.) انجام شده است. آمریکا در بیانیه مورخ ۲۰ ژانویه اعلام کرد که تعلیق تحریم‌ها را آغاز خواهد کرد.
ایجاد مجرایی مالی برای تسهیل مبادلات تجاری بشردوستانه برای تأمین نیازهای داخلی ایران با استفاده از درآمد نفتی ایران که در خارج از کشور موجود است. موارد زیر مشمول این پرداخت‌ها می‌شوند:محصولات غذایی و کشاورزیدارو، وسایل پزشکی و هزینه‌های پزشکی که باید در خارج از کشور پرداخت شوندبدهی‌های ایران به سازمان مللشهریه دانشگاه و کالج برای دانشجویان ایرانی مشغول به تحصیل در خارج از کشور در حال اجرا است. به گفته عباس عراقچی، معاون وزارت خارجه ایران "مهمترین اقدامی" که از سوی طرف های توافق در برابر ایران انجام می شود این است که "کانالی بانکی برای خرید کالاهای غیرتحریمی مثل غذا، دارو و وسایل پزشکی باز می شود" که از آن طریق ایران می‌تواند در حدود ۱۰ میلیارد دلار تجارت در ۶ ماه داشته باشد.
افزایش سقف معاملات با اتحادیه اروپا برای حوزه‌های معاف از تحریم‌ها تا میزانی مورد توافق. رعایت شده است. شورای وزیران خارجه اتحادیه اروپا در بیانیه مورخ ۲۰ ژانویه خود سقف میزان مجاز نقل و انتقال پول را ۱۰ برابر افزایش داد.
۱+۵ از انجام اقدامات زیر خودداری خواهد کرد:
تصویب تحریم‌های جدید علیه برنامه اتمی ایران در سازمان ملل. رعایت شده است. هیچ قطعنامه‌ای که تحریم جدیدی را در پی داشته باشد در شورای امنیت سازمان ملل علیه ایران تصویب نشده است.
تصویب تحریم‌های جدید علیه برنامه اتمی ایران در اتحادیه اروپا. رعایت شده است. شورای وزیران خارجه اتحادیه اروپا در تاریخ ۱۶ دسامبر متعهد شد که در حین پیاده کردن برنامه اقدام مشترک تحریم جدیدی علیه ایران وضع نکند.
تحمیل تحریم‌های جدید علیه برنامه اتمی ایران از سوی آمریکا. رعایت شده است. در طرحی که به سنای آمریکا ارائه شد، وضع تحریم‌های جدیدی علیه ایران پیشنهاد شده بود، اما با هشدار باراک اوباما در باره وتو، این طرح هنوز به رأی گذاشته نشده است.