مذاکرات هسته‌ای در قلعه مارچوبه

حق نشر عکس AP
Image caption وزرای خارجه ایران و آمریکا برای چندمین بار در ماه‌های اخیر با یکدیگر گفتگو کردند

هتل کوبورگ، جایی که مذاکرات هسته‌ای بین ایران و قدرتهای جهانی در آن برگزار می‌شود در اصل کاخ کوچکی بوده متعلق به شاخه‌ای از خاندان سلطنتی زاکسه-کوبورگ اتریش و در نیمه قرن نوزدهم ساخته شده است. این هتل به خاطر شکل ستونهای نمای بیرونی قبلا به قلعه مارچوبه معروف بوده است. این ساختمان در دهه هفتاد میلادی به یکی از لوکس‌ترین و گرانترین هتلهای اتریش تبدیل شد.

اگر این مذاکرات به توافقی جامع بیانجامد و اختلافات بر سر برنامه هسته ای ایران را حل و فصل کند، نام قلعه مارچوبه در تاریخ ثبت خواهد شد. با کمی اغراق چیزی شبیه پیمان ورسای که در کاخ ورسای در حومه پاریس امضا شد و به جنگ جهانی اول پایان داد. با این تفاوت که مناقشه هسته ای ایران هنوز به جنگ ختم نشده و هیچ یک از طرفهای مذاکره نمی خواهند چنین شود.

دوازده روز است که هیئتها در این قلعه اتراق کرده اند و از صبح تا شب در اتاقهای مختلف آن به گفتگو می نشینند. بعضی از مذاکره کننده ها روزها از آن بیرون نیامده اند. کاترین اشتون، مسؤل سیاست خارجی اتحادیه اروپا بعد از یک هفته "اسارت" در این قلعه شنبه از این قفس طلایی فرار کرد تا یادش نرود دنیای بیرون چه شکلی است.

محمد جواد ظریف وزیرخارجه ایران هنوز همان نصف روز مرخصی را هم نداشته و اگر هم بیرون رفته از چشم خبرنگاران پنهان مانده است. هتل کوبورگ دری هم در خیابان پشتی دارد که گاهی مقامهای ارشد که می خواهند از چشم خبرنگاران دور باشند از آن استفاده می کنند. گزارش شده ویلیام برنز معاون وزیرخارجه آمریکا وقتی می خواست پنهانی به مذاکرات بپیوندد از همان در آشپزخانه آمده بود.

حق نشر عکس AFP
Image caption ایران و ١+٥ سرگرم مذاکراتی فشرده در وین هستند

تدابیر امنیتی در داخل و اطراف هتل کوبورگ بسیار شدید است. خبرنگاران به جز موارد خیلی استثنایی و فقط برای چند دقیقه (برای فیلمبرداری و عکاسی) اصلا اجازه ورود به طبقات هتل را ندارند بلکه در یک بار در طبقه همکف نزدیک در ورودی حبس هستند و برای هر بار ورود و خروج به همان جا باید بازرسی امنیتی بشوند مشابه آنچه در فرودگاه هست.

جالب اینکه جان کری وزیر خارجه آمریکا (و هیئت همراهش) در هتل دیگری که روبروی کوبورگ است اقامت دارد، جایی که اعضای هیئتهای کشورهای مذاکره کننده، بعضی خبرنگاران و البته صدها گردشگر سکنی گزیده اند. البته به خاطر اینکه جان کری و همراهانش لابلای مسافران عادی هستند راهروها و لابی هتل پر است از نیروهای حفاظتی آمریکایی ولی برخلاف هتل کوبورگ کاری به کار کسی ندارند. حتی شب قبل از ورود جان کری فیلمبردار من در لابی هتل وقتی کنارشان نشسته بود شرح کامل حرفهای محافظان کری و همتایان اتریشی آنها را درباره برنامه حفاظت از وزیرخارجه آمریکا شنیده بود. من هم وقتی فردا صبح برای صرف صبحانه به رستوران هتل رفتم از دیدن کری که تنهایی دور میزهای غذا می چرخید تعجب کردم. محافظانش با چند متر فاصله مراقب بودند البته. او دیشب هم در بار همین هتل همراه بقیه مسافران به تماشای یک نیمه فینال جام جهانی فوتبال نشست.

آمریکایی ها در این مذاکرات پر تعداد هستند. تیم رسانه ای نسبتا بزرگی دارند که مرتب با خبرنگاران در تماس است و آنها را در جریان تحرکات اصلی هیئت آمریکایی می گذارند.

حق نشر عکس AP
Image caption احتمالا تمرکز آقای ظریف روی افکار عمومی آمریکاست

دو شب پیش هم تیم کامل مذاکره کننده های ارشد آمریکایی جلسه ای توجیهی برای تمام رسانه های بین المللی برقرار کردند و روایت خود را از آنچه اتفاق می افتد بیان کردند. این به آنها کمک می کند بر روایت رسانه ها از این مذاکرات تاثیر بگذارند.

اما هیئت ایرانی، به هر دلیلی که هنوز برای رسانه های خارجی روشن نیست، فقط رسانه های ایرانی را به جلسات توجیهی اش دعوت می کند. چه در این دور مذاکرات و چه دفعات قبل. به این ترتیب تیم آقای ظریف شانس انتقال بهتر پیامش به بیرون را از دست می دهد و خبرها و گزارشها پر شده از روایت طرف غربی. احتمالا تمرکز آقای ظریف روی افکار عمومی آمریکاست و یک مصاحبه مفصل و پر رنگ و لعاب را به مصاحبه های پرتعداد ولی کوتاه ترجیح می دهد. شاید برای همین فرصت کافی برای یکی از برنامه های معروف شبکه ان بی سی گذاشت.

وزیر امور خارجه ایران در پایان روز یکشنبه وقتی هوا تاریک شده بود و تصویر برای تلویزیونها مناسب نبود-،وقتی حصارها برداشته شده بود و دوباره رهگذران و خودروها در خیابان هتل رفت و آمد می کردند و وقتی تمام رسانه های عمده مثل خبرگزاریهای بین المللی محل را ترک کرده بودند به جمع خبرنگاران آمد و به فارسی و انگلیسی گزارشی کوتاه از روند مذاکرات ارائه کرد.

در عوض آقای ظریف در شبکه های اجتماعی از همتایان غربی خود فعال تر است. توییت وزیر امور خارجه بریتانیا درباره رسیدنش به وین وقتی ارسال شد که کم کم داشت به هتل کوبورگ می رسید. توییت حرفهای وزیرخارجه آمریکا و آلمان بعد از اینکه همه رسانه ها آنها را (یا در خود رسانه یا در توییترشان) منعکس کرده بودند فرستاده می شد. اما وزیر امور خارجه ایران وقتی دید همتایان غربی اش یک صدا درباره شکاف عمیق و عدم پیشرفت مذاکرات حرف می زنند، بلافاصله جوابشان را با توییتش داد وقتی از لزوم وارد نشدن در بازی مذمت و سرزنش گفت.

روزی دیگر در وین آغاز شده و در بیرون و شاید حتی داخل قلعه مارچوبه کسی نمی داند مذاکرات چند روز، چند هفته یا چند ماه دیگر طول می کشد، ولی هیجان گزارش کردن آن به همه چیز می ارزد.

مطالب مرتبط