جزئیاتی از توافق ایران و ۱+۵ برای تمدید مذاکرات

حق نشر عکس u
Image caption جان کری و جواد ظریف در وین بارها دیدار کردند تا تکلیف مذاکرات روشن شود

دولت آمریکا جزئیاتی از توافق ایران و قدرت‌های جهانی برای تمدید مذاکرات اتمی منتشر کرده است.

طبق توافق ایران و کشورهای ۱+۵ برای تمدید مذاکرات، تهران از یک سو به ۲ میلیارد و ۸۰۰ میلیون دلار از درآمدهای نفتی مسدودشده‌اش می‌رسد و از سوی دیگر باید اورانیوم غنی‌شده ۲۰ درصدی‌اش را از بین ببرد.

ایران در شش ماه گذشته نیمی از اورانیوم غنی‌شده ۲۰ درصدی را که داشت، رقیق و نیم دیگر را به اکسید تبدیل کرده است.

بر اساس متنی که وزارت خارجه آمریکا منتشر کرده، ایران تعهد داده است در چهار ماه آینده همه ذخیره اکسید ۲۰ درصدی خود را به سوخت برای رآکتور تحقیقاتی تهران تبدیل کند.

ذخیره اورانیوم ۲۰ درصدی ایران در آغاز امضای توافق ژنو ۱۹۶ کیلوگرم اعلام شده بود که در ۶ ماه گذشته هر ماه ۱۵ کیلوگرم آن اکسید شده است.

سرعت اکسیدکردن اورانیوم با غلظت ۲۰ درصد، کمتر از شش ماه گذشته خواهد بود.

تهران متعهد شده است در پایان چهارماه مذاکره، ۲۵ کیلوگرم از اورانیوم ۲۰ درصدی باقی‌مانده خود را اکسید کرده باشد. ۲۵ کیلوگرم از این مواد تا پایان ۴ ماه آینده به سوخت تبدیل می‌شود.

آمریکا می‌گوید تبدیل این اکسیدها به سوخت، روند بازگرداندن آن را برای استفاده احتمالی در ساخت تسلیحات هسته‌ای بسیار دشوار و طولانی‌تر می‌کند.

طبق اعلام دولت آمریکا، ایران همچنین متعهد شده است همه اورانیوم غنی‌شده درصد پایین، یعنی دو درصد و پایین‌تر، که برآورد می‌شود حجم آن دست‌کم به سه تن می‌رسد، به اورانیوم طبیعی برگرداند.

وزارت خارجه آمریکا بار دیگر تاکید کرده که ایران در شش ماه گذشته به وعده‌های قبلی‌اش پای‌بند بوده است و این برای رسیدن به یک چاره دیپلماتیک درباره پرونده هسته‌ای ایران، امیدوارکننده است.

گزارش آژانس بین‌المللی انرژی اتمی نیز حاکی از همین بوده است.

پیش‌تر باراک اوباما، رئیس‌جمهوری آمریکا نیز از این بابت ابراز رضایت کرده بود.

تلاش منتقدان کاخ سفید برای بستن دست دولت

حق نشر عکس Getty
Image caption طبق توافق فعلی برای تمدید مذاکرات، ایران همه اورانیوم پُر غنی‌شده را باید از بین ببرد

در همین حال طبق گزارش‌ها برخی از منتقدان کاخ سفید در کنگره آمریکا در پی مشروط کردن متن نهایی توافق احتمالی با ایران به تایید کنگره اند.

طبق بیانیه‌ای که وزارت امور خارجه آمریکا منتشر کرده، ایران در چهار ماه آینده به ۲.۸ میلیارد دلار از درآمدهای مسدودشده نفتی در بانک‌های طرف معامله‌اش دست‌رسی پیدا می‌کند.

در این بیانیه توضیح داده نشده است که این دست‌رسی مانند شش ماه گذشته به صورت قسطی خواهد بود و یا یک‌جا صورت می‌گیرد.

در همین حال تحریم‌هایی که در شش ماه گذشته معلق بوده‌اند، همچنان در حالت تعلیق می‌مانند.

پنج سناتور جمهوری‌خواه طرحی را پیش‌نهاد کرده‌اند که طبق آن، رئیس‌جمهوری آمریکا موظف می‌شود هرگونه توافق نهایی هسته‌ای با ایران را به کنگره ببرد.

طبق این طرح، قانون‌گذاران آمریکایی می‌توانند این توافق ارائه‌شده را رد کنند و از نو تحریم‌ها را علیه ایران وضع کنند.

این جناح سیاسی در واشنگتن پیش‌تر نیز در زمانی که اعلام شد ایران و کشورهای ۱+۵ مهلت مذاکرات را تمدید کرده‌اند، در این باره ابراز نارضایتی کرده بود.

این منتقدان به‌خصوص جمهوری‌خواهان در کنگره می‌گویند بیم دارند که باراک اوباما، رئیس‌جمهور دموکرات، بیش از اندازه به ایران امتیاز بدهد تا بلکه بتواند این مسیر دیپلماتیک را به نتیجه برساند و آن را یک پیروزی برای خود رقم بزند.

از پنج سناتور جمهوری‌خواهی که طرح جدید را پیشنهاد داده‌اند، لینزی گراهام، جان مک‌کین، مارکو روبیو، جیمز ریش و باب کارکر، همه به جز آقای گراهام عضو کمیته روابط خارجی سنای آمریکا هستند.

منع تمدید بیشتر مذاکرات

حق نشر عکس Reuters
Image caption کسانی که چشم‌به‌راه توافق نهایی ایران و قدرت‌های جهانی اند، بیم دارند پیروزی جمهوری‌خواهان در سنا، دست کاخ سفید را در این باره ببندد

آقای اوباما به‌صراحت گفته است که اگر کنگره قانونی تصویب کند که شامل وضع تحریم‌های بیشتر علیه ایران باشد، آن را وتو می‌کند.

باب کارکر، یکی از حامیان طرح ارائه‌‎شده به سنا، می‌گوید این طرح، تحریم تازه‌ای علیه ایران وضع نمی‌کند بلکه به کنگره اجازه می‌دهد اگر توافق نهایی سر نگیرد، دنبال وضع تحریم‌های بیشتر برود.

این طرح همچنین تمدید مهلت مذاکرات برای بعد از مهلت چهارماهه فعلی ممنوع می‌کند. به این ترتیب اگر ایران و کشورهای ۱+۵ تا ۲۴ نوامبر به نتیجه نهایی نرسند، همه تحریم‌های تعلیق‌شده دوباره اعمال می‌شوند.

در روزهای گذشته برخی از اعضای کنگره آمریکا گفته بودند در دیدار با جان کری، وزیر خارجه آمریکا، برداشتشان این بوده که او به وضع تحریم‌های بیشتر علیه ایران چراغ سبز نشان داده است و آن را برای واداشتن تهران به دست‌یابی به یک توافق، مفید می‌داند.

وزارت خارجه آمریکا این اظهارات را به‌شدت تکذیب کرد و گفت این اعضای کنگره، تصورات خود را نقل کرده‌اند.

انتخابات میان‌دوره‌ای کنگره آمریکا در اوایل نوامبر و ۲۰ روز پیش از پایان مهلت تمدیدشده مذاکرات هسته‌ای ایران برگزار می‌شود.

براساس گزارش‌ها رای‌گیری بر سر طرح تازه در مجلس سنا که اکثریت دموکرات دارد و بارها از سیاست فعلی باراک اوباما درباره ایران حمایت کرده، بعید است اما اگر جمهوری‌خواهان در انتخابات پیروز شوند و در سنا به اکثریت برسند، وضع تغییر می‌کند.

برخی نظرسنجی‌ها می‌گوید احتمال می‌رود جمهوری‌خواهان مجلس سنا را هم در دست بگیرند.