بررسی روزنامه های یکشنبه تهران ‫- ۱۹ مرداد

روزنامه های صبح امروز تهران بیشترین مقالات خود را به داعش و سرنوشت این گروه بعد از حمله نظامی آمریکا به مواضعشان اختصاص داده و از وخامت اوضاع منطقه نوشته اند‫.

ادامه افشاگری های درباره روغن پالم مسموم کننده که در شیر و مواد غذایی بوده است، مخالفت و موافقت با نشانی هایی که درباره مفاسد اقتصادی دولت گذشته توسط مقامات دولتی داده می شود، و سرانجام مقالاتی درباره روز خبرنگار دیگر مطالب روزنامه های امروز است.

ضرورت همگرایی منطقه علیه داعش

احسان هوشمند در مقاله ای در شرق نوشته: امروزه تکفیری‌های داعش بر بخشی از عراق و نیز سوریه تسلط دارند و در لبنان نیز فعالیت‌های خود را توسعه داده‌اند. باتوجه به ویژگی سلفی - ناسیونالیستی داعش و نگاه خاص این جریان بر بخش‌هایی از خاک شامات که هنوز در اشغال این گروه نیست باید منتظر بود که فعالیت‌های این حزب در کشورهایی چون ترکیه، اردن، قبرس، مصر، کویت، فلسطین اشغالی و حتی عربستان توسعه یابد و خاورمیانه وارد فاز تازه‌ای از چالش‌های سیاسی شود.

در ادامه این مقاله آمده: ایدئولوژی ناسیونالیستی – سلفی داعش در ذات خود علیه شیعیان و نیز ایران است. مخاطره‌آمیز بودن رویکرد چنین جریانی که با استفاده از ترور کور و وحشت‌آفرینی در حال بسط اقتدار خویش است، ضرورت دیپلماسی فعال‌تری را میان کشورهای منطقه نمایان می‌کند. بی‌توجهی به همگرایی کشورهای منطقه در برابر چنین جریانی می‌تواند در آینده‌ای نه‌چندان‌دور کل خاورمیانه را تحت‌تاثیر خویش قرار دهد.

مقاله شرق معتقد است: امنیت و آسایش آتی ملت‌ها و کشورهای مختلف در خاورمیانه وابسته به درک مخاطرات امروزی منطقه و تلاش برای یافتن راه‌حل‌های متناسب برای آن است. آیا چنین ضرورتی مورد توجه دستگاه دیپلماسی کشور و نیز سایر کشورهای منطقه قرار خواهد گرفت؟ آیا ابعاد مخاطره‌آمیز گسترش فعالیت‌های چنین جریانی، مورد توجه کافی کشورهای منطقه و به‌ویژه قدرت‌های اثر‌گذار منطقه‌ای، همچون ترکیه و عربستان نیز قرار گرفته است؟

قاسم غفوری در سیاست روز، داعش را نتیجه سیاست های پنهانی دانسته و نوشته: مهمترین مسئله در تحولات ماه‌های اخیر ناتوانی داعش به عنوان مهره دست‌پرورده غرب در ایجاد شکاف دینی و قومی در عراق است به گونه‌ای که شیعه و سنی و حتی اکراد در قالب ارتش واحد برای نجات میهن تلاش می‌کنند. داعش ماموریت دارد با جنایت علیه مسیحیان و ایزدیان فضای بی‌اعتمادی مردمی علیه دولت مرکزی عراق ایجاد کند.

به نوشته این روزنامه اصولگرا این سناریو زمانی تقویت می‌شود که آمریکا پس از ماه‌ها سکوت با ادعای حمایت از کردها، ایزدیان و مسیحیان بمباران عراق را اجرا می‌کند تا چنان وانمود شود که دولت عراق تلاشی برای کمک به این طیف‌ها ندارد حال آنکه دولت عراق برای کمک به این گروه‌ها بیشترین تسلیحات را برای نیروهای پیشمرگه کرد و کمک‌های غذایی برای مردم ارسال کرده است.

نویسنده در عین حال بدون اشاره به استقبال کردها و دولت مرکزی عراق از کمک های نظامی آمریکا برای کمک برای دفع داعش، نوشته: آمریکایی‌ها با برجسته‌سازی کشتار مسیحیان سعی دارند تا انزجار از مسلمانان را شدت بخشیده تا هم فضای ضد اسلامی در غرب تشدید گردد و هم ساکنان اروپا و آمریکا را به دلیل نفرت از اسلام به دوری از غزه معطوف سازند. چرا که آمریکا به دنبال بهانه‌جویی برای حمله نظامی به عراق و منطقه بود. جنایات داعش علیه مسیحیان طرحی برای دینی ساختن بحران‌های منطقه است تا در لوای آن مسیحیان جهان از اتحاد با مسلمانان علیه رژیم صهیونیستی دور گردند.

Image caption کارتون فیروزه مظفری، شرق

ابراهیم متقی در مقاله ای در دنیای اقتصاد ضمن اشاره به بالارفتن خطر بحران امنیتی در منطقه، طلوع داعش را ورود سعودی‌ها به امنیت منطقه دانسته که معادله قدرت و بحران در خاورمیانه را با دشواری روبرو کرده است.

به نوشته این استاد دانشگاه، شکل‌گیری داعش را باید ادامه سیاست‌های هویتی، امنیتی و راهبردی عربستان برای مقابله با نیروهایی دانست که از سوی ایران حمایت می‌شوند. تحرک عملیاتی داعش در عراق دارای زمینه‌های تاریخی است. عربستان تلاش دارد از سازوکارهایی استفاده کند تا زمینه برای تجزیه عراق به وجود آید. جداسازی منطقه مرکزی عراق بخشی از راهبرد تجزیه عراق است. در چنین شرایطی، منطقه‌ کردنشین می‌تواند آزادی‌ عمل بیشتری در روند دستیابی به استقلال ایفا کند.

به نظر مقاله دنیای اقتصاد: گسترش بحران در خاورمیانه به ویژه در حوزه ژئوپلیتیکی ایران، مطلوبیت‌های راهبردی برای آمریکا ایجاد می‌کند. قدرت‌یابی داعش و طرح دولت خلافت اسلامی به‌ مثابه آن است که بحران ناشی از نقش و کنش بنیادگرایی به حوزه‌های جغرافیایی مختلف و فراگیری منتقل می‌شود. اگرچه ایران و آمریکا مواضع نسبتا یکسانی در ارتباط با داعش دارند، اما چنین رویکردی به‌ مفهوم همکاری تاکتیکی ایران و آمریکا در مقابله با بازیگرانی همانند داعش تلقی نمی‌شود.

تکراری بود

عیسی کلانتری در مقاله ای در آرمان با تاکید بر این که مهم‌ترین رکن برخورد با مفاسد مالی و اقتصادی، برخورد عملی و افشای نام مفسدان اقتصادی است نوشته: سخنان چند روز گذشته رئیس‌جمهور نه اولین سخن ایشان در باب مفاسد اقتصادی بود و طبعا نه آخرین آن هاست وی بارها در طول یک سال گذشته در خصوص مفاسد اقتصادی و تخلفات مالی گذشته هشدار داده‌ است همان که دولت گذشته هم مدام مطرح می کرد.

به نوشته وزیر کشاورزی، تخلفات مالی گسترده‌ای به بهانه عبور از تحریم‌ها در دولت گذشته صورت گرفت و دولتمردان بارها اعلام کردند که درآمدهای نفتی مورد سوءاستفاده دلالان قرار گرفته است، چه آنکه مردم با بخش کوچکی از این دلالان به‌واسطه برخورد قضایی با پرونده بابک زنجانی آشنا شدند. بنابراین نه رئیس‌جمهور طی چند روز گذشته حرف تازه‌ای زد و نه اصحاب رسانه دیروز خبر تازه‌ای را منعکس کردند.

در ادامه مقاله آرمان آمده: در طول یک سال گذشته هم رسانه‌های حامی دولت یازدهم بارها و بارها از یک تیتر و یک خبر تکراری بهره جستند و آن، اینکه «عده‌ای بردند و خوردند»، اما آنچه مردم در پس این اخبار و سخنرانی‌های تکراری دولتمردان می‌جویند، عمل است. اکنون مردم از رئیس‌جمهور محبوب انتظار دارند که اسامی متخلفان و سوءاستفاده کنندگان از تحریم‌ها را نام ببرد؛ نه اینکه رسانه‌ها در روزهای آتی همان حرف‌های تکراری را منتشر کنند. رای‌دهندگان از دولت آقای روحانی انتظار شفافیت بیشتری دارند.

Image caption تیتر و عکس صفحه اول شهروند

تهاتر نفت و گاز با آب

رضا زندی در مقدمه مصاحبه ای با رییس کمیسیون کشاورزی و آب مجلس در شرق از قول همین مقام نوشته: کارمان به جایی رسیده است که راضی شده‌ایم نفت‌وگاز مان را با آب تهاتر کنیم. آن‌هم با کشوری چون تاجیکستان. به قیمت تامین برق تابستانی، آب پشت برخی سدها را هدر داده‌ایم، اگر در ماه‌های آینده به مقدار کافی بارش باران نداشته باشیم، پاییز و زمستان، بحران جدی کم‌آبی خواهیم داشت. کم‌آبی باعث شده تا بعضی مزارع جنوب تهران با آب‌های آلوده آبیاری شوند، و مصرف‌کنندگان تهرانی احتمال بیماری‌شان و سرطانشان بالا رود.

به نوشته این گزارشگر، کل مصرف آب کشور حدود ۱۱۰میلیاردمتر مکعب است. ۹۲درصد آن در بخش کشاورزی مصرف می‌شود. کارشناسان معتقدند ۶۵درصد آبی که به بخش کشاورزی اختصاص می‌یابد هدر می‌رود. برآوردهای انجام‌شده توسط کارشناسان بخش آب نشان می‌دهد برای تولید یک‌کیلوگرم گندم هزار و۳۰۰ لیتر آب مصرف می‌شود و برای تولید یک‌کیلو گوشت ۱۵هزارلیتر آب صرف شده.

شرق نوشته اما رییس کمیسیون کشاورزی، آب، منابع طبیعی و محیط‌ زیست مجلس با این آمار مخالفت کرده و گفته این آمارها درست نیستند و بر اساس حساب و کتاب و استنتاج درست تدوین نشده‌اند. بر اساس کدام سنجش علمی گفته می‌شود که ۹۲ درصد آب استحصالی کشور در بخش کشاورزی مصرف می‌شود.»

تعریف و حدود تازه از زبان آقای وزیر

مهدی افشارنیک در سرمقاله جهان صنعت از دیدار وزیر ارشاد با خبرنگاران در روز خبرنگار گزارشی داده و به آن جا رسیده که وزیر کار هم سخن گفت.

به نوشته این روزنامه نگار، آقای ربیعی با حضورش در مراسمی برای روز خبرنگار به‌ جای آنکه از راه افتادن و باز شدن انجمن صنفی بگوید لازم دیده که افراط را تعریف کند و حتی تعریف تازه‌ای از آزادی به دست دهد. ایشان در ابتدای سخنانش دیروز گفت «شهید صارمی اولین شهید مبارزه با افراط‌گری بود بنابراین روز خبرنگار روز مبارزه با افراط‌گرایی است».

افشارنیک اضافه کرده: حتما آقای ربیعی می‌داند که ۱۷ مردادماه فقط در ایران روز خبرنگار است پس منظورش از افراط در محیط ایران بوده نه مثلا عراق، (نمونه داعش) اما روشن نیست آدرس ایشان به کدام سمت است؟ روز خبرنگار قرار است چه افراطی را از جامعه دور کند؟ مانع کدام تندروی قرار است، بشود؟ احیانا برای اینکه جامعه خبری کشور بتواند از افراطی که ایشان می‌گوید جلوگیری کند، نیاز به حداقل چراغ صنفی دارد یا نه؟ جایی که حداقل بتواند مانند جامعه لاستیک‌فروشان یا سنگ‌تراشان یا اغذیه‌فروشان محترم یا انبارداران گمرکی کشور یا حتی کارگران فصلی دور هم هفته‌ای یک‌بار از مسایل مبتلا به خود بگوید. به نظر این حداقل برای حیات یک جامعه صنفی کشور نیاز مبرمی است چه برسد به اینکه بخواهد با افراط هم مبارزه کند.

ساسان آقایی در اعتماد نوشته: اگر روزی که در ایران روز خبرنگار خوانده می‌شود را مجال تجلیل از روزنامه‌نگاران و اربابان قلم بدانیم، من فکر می‌کنم که هیچ کدام از ما نیازی به این روز نداریم. مهم‌ترین و درخورترین تجلیل ممکن را هر روز خوانندگان‌مان به ما هدیه می‌کنند که در برابر دکه‌های شهر، خم می‌شوند یک روزنامه یا مجله از پای پیشخوان برمی‌دارند تا سهمی در سرانه مطالعه ایرانیان داشته باشند.

به نوشته این روزنامه‌نگار: آنها ما را می‌خوانند، به ما اعتماد می‌کنند، گاه لب به تمجیدمان می‌گشایند و گهگاه دمی به انتقاد و همین بزرگ‌ترین خوشبختی و موهبتی است که ممکن است از آن یک روزنامه‌نگار و خبرنگار شود. هیچ تقدیرنامه‌‌ای برای روزنامه‌نگار بالاتر از پیامی نیست که یک مخاطب با اس‌ام‌اس، تلفن یا ایمیل درباره نوشته او به روزنامه می‌فرستد.

در پایان مقاله اعتماد آمده: آن قلم‌هایی که از مخاطبان دریغ شده‌اند، همه آنهایی که مدت‌هاست از یاد مخاطبان رفته‌اند و ستون‌های خالی نوشته‌های‌شان از لابه‌لای خط‌خطی‌های روزنامه‌های‌مان پیداست، کم هم نیستند، آنها غایبند و مجال این را ندارند که هر روز پای دکه‌ها تقدیر و تجلیل شوند، به جایش دارند هزینه می‌دهند و روزهای حبس را می‌شمارند و از بد حادثه بر ستون غیبت‌ها انگار که پایانی نیست. آخرینش صبا آذرپیک که حالا ۷۰ روز است، غایب است.

امروز روز اوست و روز همه آنها، روز غایبان است و روزی است که به یادشان باشیم.

خبرنگارلوژی

پوریا عالمی در ستون طنز شرق نوشته: دانشمندان جهان الان دارند بررسی می‌کنند چطوری برویم فضا زندگی کنیم، دانشمندان داخلی تز می‌دهند چطوری زندگی فضایی برای ما درست کنند. مثلا در این چندروز به بهانه روز خبرنگار خیلی از دانشمندان گفتند خبرنگار و روزنامه‌نگار باید چطوری باشد و چطوری نباشد. همچنین خیلی از دانشمندان سعی کردند برای خبرنگاران نسخه بهبود بنویسند، اما حرف‌هایی که می‌زنند عملا نسخه خبرنگاران را می‌پیچد.

طنزنویس برای جلوگیری از اختلاف نظرها چند ترکیب را معنا کرده :

خبربیار: بعضی‌ها دوست دارند خبرنگار جای اینکه خبرنگاری کند، خبربیاری کند و بیاید خبر را در گوششان بگوید و خبر را به‌جای عمومی، خصوصی منتشر کند. خبربیارها در نهایت رییس یک جایی می‌شوند.

خبرنیار: بعضی‌ها دوست دارند خبرنگار خبر نیاورد. برای این‌کار حاضرند سکه و بن خرید و بلیت هواپیما هم بدهند. خبرنیارها اگر پیشرفت کنند وارد یک جاهایی می‌شوند و عاقبت‌به‌خیر می‌شوند.

خبرببر: بعضی‌ها دوست دارند خبرنگارها نه خبر بیاورند نه خبر ببرند، اما خوششان می‌آید خبرشان را این‌ور آن‌ور ببرند تا به هر قیمتی شده تیتر یک شوند. خبرببرها بعد از مدتی از تحریریه دفع و به‌صورت زیرپوستی به‌عنوان مشاور وارد سازمان‌ها می‌شوند.

خبربخور: بعضی خبرنگارها هم هستند که تخصصشان خوردن خبر است. خدا قسمت هیچ سردبیری نکند.

Image caption کارتون سلمان طاهری، شهروند